લેખક: ડૉ. હીરલ (ક્લિનિકલ ન્યૂટ્રિશન નિષ્ણાત)
આજે ઘરે-ઘરે એસિડિટીની દવાઓ જેમ કે પેન્ટોપ્રાઝોલ (Pantoprazole) લેવાનું ચલણ વધી ગયું છે. ઘણા લોકો ડોક્ટરની સલાહ વગર વર્ષો સુધી દરરોજ સવારે ખાલી પેટે આ ગોળી લેતા હોય છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે લાંબા સમય સુધી આ દવાનું સેવન તમારા શરીરને અંદરથી કેટલું નુકસાન કરી શકે છે?
પેન્ટોપ્રાઝોલ એ ‘પ્રોટોન પમ્પ ઇન્હિબિટર’ (PPI) છે, જે પેટમાં એસિડ બનવાની પ્રક્રિયાને રોકે છે. જોકે તે તાત્કાલિક રાહત આપે છે, પણ લાંબા ગાળે તે નીચે મુજબની સમસ્યાઓ સર્જી શકે છે:
૧. પોષક તત્વોની ઉણપ
પેટમાં એસિડ ખોરાક પચાવવા અને પોષક તત્વોના શોષણ માટે જરૂરી છે. જ્યારે એસિડ સતત દબાયેલું રહે છે, ત્યારે શરીરમાં વિટામિન B12, કેલ્શિયમ, મેગ્નેશિયમ અને આયર્નની ભારે ઉણપ સર્જાય છે.
૨. હાડકાં નબળા પડવા (ઓસ્ટિયોપોરોસિસ)
કેલ્શિયમનું શોષણ ઓછું થવાને કારણે હાડકાં બરડ બની જાય છે. જે લોકો લાંબા સમયથી આ દવા લે છે, તેમને ફ્રેક્ચર થવાનું જોખમ વધી જાય છે.
૩. કિડની પર અસર
વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો મુજબ, જે લોકો વર્ષો સુધી PPI દવાઓ લે છે તેમને કિડનીની જૂની બીમારી (Chronic Kidney Disease) થવાની શક્યતા અન્ય લોકો કરતા વધુ હોય છે.
૪. આંતરડામાં ઈન્ફેક્શનનું જોખમ
પેટનો એસિડ હાનિકારક બેક્ટેરિયાનો નાશ કરે છે. એસિડના અભાવે ‘C. difficile’ જેવા બેક્ટેરિયા આંતરડામાં ફેલાય છે, જેનાથી વારંવાર ડાયેરિયા કે પાચનની સમસ્યાઓ થાય છે.
૫. ડિમેન્શિયા અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય
કેટલાક અભ્યાસોમાં જાણવા મળ્યું છે કે વિટામિન B12 ના શોષણમાં અવરોધ આવવાને કારણે લાંબા ગાળે યાદશક્તિ નબળી પડવી (Dementia) જેવી સમસ્યાઓ પણ થઈ શકે છે.
ડૉ. હીરલની સલાહ: એસિડિટી એ રોગ નથી પણ તમારી જીવનશૈલીની ખામી છે. દવાઓથી લક્ષણો દબાવવાને બદલે આહારમાં સુધારો કરો, પૂરતું પાણી પીવો અને તણાવ ઓછો કરો.
🤝 ચાલો સાથે મળીને સ્વસ્થ ભવિષ્યનું નિર્માણ કરીએ
ડૉ. હીરલ – ક્લિનિકલ ન્યૂટ્રિશન નિષ્ણાત. વધુ માહિતી અથવા વ્યક્તિગત હેલ્થ કન્સલ્ટેશન માટે સંપર્ક કરો:
+91 7567111513
વેબસાઇટ: www.sugatewelness.com
ડૉ. હીરાલ દ્વારા સંપાદિત નોંધ: આ લેખ જાહેર ક્ષેત્રની માહિતી પર આધારિત છે. કોઈપણ દવા શરૂ કરતા કે બંધ કરતા પહેલા હંમેશા તમારા હેલ્થ પ્રેક્ટિશનરની સલાહ લેવી. આ માહિતી તબીબી સલાહનો વિકલ્પ નથી.