By Dharmesh Prajapati

વિશ્વ હજુ કોરોના મહામારીના આઘાતમાંથી માંડ બહાર આવ્યું છે, ત્યાં એક નવા વાયરસના આતંકે વૈશ્વિક હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન અને દુનિયાભરના દેશોની ઊંઘ હરામ કરી દીધી છે. આ વાયરસ બીજો કોઈ નહીં પણ કોરોના કરતાં પણ વધુ ઘાતક મનાતો ઇબોલા વાયરસ (Ebola Virus) છે. આફ્રિકાના કેટલાક ભાગોમાં આ વાયરસના કેસો ઝડપથી વધતાં વૈશ્વિક સ્તરે હલચલ મચી ગઈ છે.

આ ખતરાને જોતાં ભારત સરકાર અને આરોગ્ય મંત્રાલય પણ અત્યારથી જ પૂરતી સાવચેતીના ભાગરૂપે ‘એલર્ટ મોડ’ પર આવી ગયા છે. આ વાયરસ કેટલો ખતરનાક છે અને તેનાથી કેવી રીતે બચી શકાય, તે અંગે અમારા મેડિકલ એક્સપર્ટ અને કન્સલ્ટન્ટ ડૉ. હીરાલ (Dr. Heiral) પાસેથી જાણીએ આ વાયરસ સંબંધિત તમામ મહત્વના પ્રશ્નોના જવાબો.

પ્રશ્ન ૧: ઇબોલા વાયરસ શું છે અને તે કોરોનાથી કેટલો અલગ છે?

ડૉ. હીરાલ: ઇબોલા એક અત્યંત ઘાતક વાયરસ છે, જે શરીરમાં ઈન્ફેક્શન ફેલાવીને ‘ઇબોલા હેમોરેજિક ફીવર’ (Ebola Hemorrhagic Fever) નું કારણ બને છે. તે કોરોનાની જેમ હવામાંથી ઝડપથી ફેલાતો નથી, પરંતુ કોરોના કરતાં વધુ ખતરનાક એટલા માટે છે કારણ કે તેનો મૃત્યુદર (Mortality Rate) આશરે ૫૦% થી ૯૦% જેટલો ઊંચો છે. એટલે કે, જો આ વાયરસથી ૧૦ લોકો સંક્રમિત થાય, તો યોગ્ય સારવારના અભાવે તેમાંથી ૫ થી ૯ લોકોના મોત થઈ શકે છે.

પ્રશ્ન ૨: આ વાયરસ માણસોમાં કેવી રીતે ફેલાય છે?

ડૉ. હીરાલ: ઇબોલા વાયરસ પ્રાણીઓમાંથી માણસોમાં અને ત્યારબાદ માણસોથી માણસોમાં ફેલાય છે.

• પ્રાણીઓ દ્વારા: ચામાચીડિયા (Fruit Bats), વાંદરા કે ચિમ્પાન્ઝી જેવા સંક્રમિત પ્રાણીઓના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી અથવા તેમનું અધકચું માસ ખાવાથી.
• માણસો દ્વારા: સંક્રમિત દર્દીના લોહી, પરસેવો, લાળ, ઉલટી અથવા અન્ય શારીરિક પ્રવાહી (Body Fluids) ના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી આ વાયરસ બીજા તંદુરસ્ત માણસના શરીરમાં પ્રવેશે છે.

પ્રશ્ન ૩: ઇબોલા વાયરસના મુખ્ય લક્ષણો કયા છે?

ડૉ. હીરાલ: આ વાયરસના લક્ષણો સંક્રમણ લાગ્યાના ૨ થી ૨૧ દિવસની અંદર દેખાવાના શરૂ થાય છે:

• અચાનક તીવ્ર તાવ આવવો અને ભારે નબળાઈ લાગવી.
• સ્નાયુઓમાં અસહ્ય દુખાવો અને માથું દુખવું.
• ગળામાં સોજો આવવો અથવા ગળું પકડાઈ જવું.
• ઉલટી થવી, ડાયેરિયા (ઝાડા) થવા અને ત્વચા પર લાલ ચકમા પડવા.
• સૌથી ગંભીર લક્ષણ: રોગ વધવાની સાથે શરીરની અંદર અને બહાર (જેમ કે નાક, કાન કે પેઢામાંથી) બ્લીડિંગ એટલે કે લોહી વહેવાનું શરૂ થઈ જાય છે, જેનાથી મલ્ટિપલ ઓર્ગન ફેલિયર થાય છે.

પ્રશ્ન ૪: શું ભારત પર આ વાયરસનો કોઈ ખતરો છે?

ડૉ. હીરાલ: ભારતમાં હાલમાં ઇબોલાનો કોઈ સક્રિય કેસ નથી, તેથી ગભરાવાની જરૂર નથી. પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસને કારણે ભારત સરકારે તમામ એરપોર્ટ અને પોર્ટ પર કડક મોનિટરિંગ શરૂ કરી દીધું છે. ખાસ કરીને આફ્રિકન દેશોમાંથી આવતા મુસાફરોનું થર્મલ સ્ક્રિનિંગ અને હેલ્થ વેરિફિકેશન કરવામાં આવી રહ્યું છે જેથી વાયરસ દેશમાં પ્રવેશી ન શકે.

પ્રશ્ન ૫: આ વાયરસથી બચવાના ઉપાયો અને સારવાર શું છે?

ડૉ. હીરાલ:

• બચાવ: સંક્રમિત દેશોનો પ્રવાસ કરવાનું ટાળો. કોઈપણ બીમાર વ્યક્તિ કે તેના દ્વારા વપરાયેલી વસ્તુઓના સીધા સંપર્કમાં ન આવો. વારંવાર સાબુથી હાથ ધોવાની આદત રાખો.
• સારવાર: ઇબોલા માટે કેટલીક રસી (Vaccines) અને મોનોક્લોનલ એન્ટિબોડીઝ થેરાપી ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ આ રોગમાં સૌથી મહત્વની બાબત સમયસર આઈસોલેશન અને ઓક્સિજન તેમજ બોડી ફ્લુઈડ્સ મેઈન્ટેન કરવાની સપોર્ટિવ કેર છે. લક્ષણો દેખાતા જ તાત્કાલિક ડોક્ટરનો સંપર્ક કરવો અનિવાર્ય છે.

આરોગ્ય અને સુખાકારી સંબંધિત કોઈપણ પ્રશ્ન કે મૂંઝવણ માટે સતર્ક રહો અને અફવાઓથી દૂર રહો.

સ્વસ્થ રહો, સુરક્ષિત રહો!

કનેક્ટ વિથ ધર્મેશ પ્રજાપતિ +91 7359585035 Call / WhatsApp

Website: ambeinfotech.com

Read more on newsforyou.live