ધર્મેશ પ્રજાપતિ દ્વારા | newsforyou.live

નવી દિલ્હી / ગાંધીનગર / સુરત — દેશભરમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના આકરા ડામ અને એલપીજી ગેસ સિલિન્ડરના ભાવો ભડકે બળતા ગૃહિણીઓનું રસોડું ઓલરેડી મુશ્કેલીમાં છે, ત્યારે કેન્દ્ર સરકારના ગ્રાહક બાબતોના મંત્રાલય દ્વારા સામાન્ય જનતાના હિતમાં અને મોંઘવારી વચ્ચે મોટી આર્થિક રાહત આપતો એક અતિ મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. દેશમાં પેકેજ્ડ કોમોડિટીઝ એક્ટ હેઠળ હવે સીંગતેલ, કપાસિયા, સૂર્યમુખી અને સરસવ સહિતના તમામ ખાદ્યતેલો (Cooking Oils) બજારમાં માત્ર ૯ સ્ટાન્ડર્ડ પૅકિંગ સાઇઝમાં જ (9 Standard Sizes) વેચી શકાશે.

સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા આ ક્રાંતિકારી અને કડક નિયમોના કારણે તેલ કંપનીઓ દ્વારા અડધા લીટર કે એક લીટરના નામે થોડા ગ્રામ ઓછું તેલ આપીને ગ્રાહકોના ખિસ્સા હળવા કરવાની જે નકારાત્મક રમત ચાલતી હતી, તેના પર કાયદાનો મોટો બુલડોઝર ફરી વળ્યો છે. મોટેરામાં ડિમોલિશનની હોનારત અને ૨૫ રાજ્યોમાં આઈએમડીના ભારે વરસાદના એલર્ટ વચ્ચે, મધ્યમ વર્ગના પરિવારોના ઘરના બજેટને પારદર્શક બનાવતા આ નિર્ણયથી ખાદ્યતેલના કાળાબજારિયાઓમાં ભારે ફફડાટ મચી ગયો છે.

ગ્રાહક સુરક્ષાનું નવું કાયદાકીય કવચ: ખાદ્યતેલના નવા નિયમોના ૪ મુખ્ય પાસા

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલતી આંતરરાષ્ટ્રીય તેલ કટોકટી વચ્ચે જ્યારે ગ્લોબલ એડિબલ ઓઇલ માર્કેટ પ્રભાવિત થઈ રહ્યું છે, ત્યારે ગ્રાહક મંત્રાલયના સત્તાવાર ફેક્ટ-ચેક (Fact-Check) મુજબના ૪ મુખ્ય પિલર્સ નીચે મુજબ છે:

1. માત્ર ૯ માન્ય સાઇઝમાં જ પેકિંગ: તેલ કંપનીઓ હવે પોતાની મનમાનીથી ગમે તેવા પાઉચ કે ડબ્બા બનાવી શકશે નહીં. સરકારે નક્કી કરેલી ચોક્કસ ૯ સાઇઝ (જેમ કે ૧૦૦ મિલી, ૨૫૦ મિલી, ૫૦૦ મિલી, ૧ લીટર, ૨ લીટર અને ૫ લીટર વગેરે) માં જ ફરજિયાત વેચાણ કરવું પડશે.
2. છેતરપિંડી અને કન્ફ્યુઝનનો અંત: અત્યાર સુધી કંપનીઓ ૯૧૦ મિલી કે ૯૫૦ મિલી જેવા પેકિંગ બનાવીને ગ્રાહકોને ૧ લીટરના નામે છેતરતી હતી. આ સ્માર્ટ લૂંટનો ફ્લોપ શો હવે સરકારી કાયદાની ચાવીથી કાયમી ધોરણે બંધ થઈ જશે.
3. ભાવ સરખામણી સરળ બનશે: ગ્રાહકો હવે અલગ-અલગ બ્રાન્ડના તેલના ભાવોનું ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર આઈપીએલની સુપરફાસ્ટ સ્પીડથી ફેક્ટ-ચેક કરી શકશે, કારણ કે તમામ પેકિંગ એક સરખા જ માપના હશે.
4. ઉલ્લંઘન કરનારા પર આકરો દંડ: નવા નિયમોનું પાલન ન કરનારી મિલowner કંપનીઓ અને વેપારીઓ સામે કાયદાકીય લિફ્ટ દ્વારા ભારે દંડ અને જેલની સજાની જોગવાઈ વિચારણા હેઠળ છે.

૧. સીએમ યોગીની ‘યુપી સ્ટાઈલ’ જેવી જ અહીં ભેળસેળિયાઓ પર આકરી શિસ્તની જરૂર!

ઉત્તર પ્રદેશમાં સીએમ યોગી આદિત્યનાથે જે રીતે જનતાના સ્વાસ્થ્ય સાથે ચેડા કરનારા અને નકલી ખાદ્ય પદાર્થો વેચનારા માફિયાઓ સામે કોઈ પણ શેહશરમ વગર “દૂસરા તરીકા” વાપરીને સખત ડિસિપ્લિન (શિસ્ત) લાવી દીધી છે, બરાબર તેવો જ કડક અને અડગ ‘બીજો સચોટ રસ્તો’ આપણે ત્યાં ખાદ્યતેલની બ્રાન્ડ્સ સામે પણ અપનાવવો પડશે. પશ્ચિમ બંગાળમાં હુમાયુ કબીર જેવા નેતાઓ ભલે ભડકાઉ ભાષણોની નકારાત્મક રાજનીતિમાં વ્યસ્ત હોય, પણ સાચો રાજધર્મ એ છે કે દેશના ગરીબના મુખમાં જતું અન્ન અને તેલ સનાતન શુદ્ધ અને વ્યાજબી ભાવે મળે.

૨. અર્બન કન્ઝ્યુમર એજ્યુકેશન અને ગ્રાહક અધિકારોની ખરી જાગૃતિ

આઈઆઈટી-આઈઆઈએમ ભણેલા આઈએએસ અધિકારી દિવ્યા મિત્તલે આપણી શિક્ષણ પ્રણાલી પર બહુ સાચી ટિપ્પણી કરી હતી કે આપણી શાળાઓ આપણને માત્ર પુસ્તકીય જ્ઞાન આપે છે, વાસ્તવિક જીવનની ગ્રાહક સુરક્ષા અને ગ્રાઉન્ડ લેવલના અધિકારોનું વ્યવહારુ એજ્યુકેશન નથી આપતી. દેશના નાગરિકોએ ખરીદી કરતી વખતે જાગૃત બનવું પડશે. જ્યારે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મજબૂત બને છે, ત્યારે તેની સાથે નાગરિકોની મોરલ વેલ્યુઝ અને જાગૃતિ પણ વધવી એટલી જ અનિવાર્ય છે.

૩. બિગ ટેક અને ડિજિટલ યુગમાં ક્યુઆર કોડનું આ સ્માર્ટ ફેક્ટ-ચેક!

આપણે ૨૦૨૬ના એવા અત્યાધુનિક ડિજિટલ યુગમાં જીવી રહ્યા છીએ જ્યાં અમેરિકાની બિગ ટેક કંપનીઓ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ્સ આપણું જીવન સ્માર્ટ બનાવે છે. ખાદ્યતેલના દરેક નવા પેકિંગ પર હવે ફરજિયાત ક્યુઆર કોડ (QR Code) હોવો જોઈએ, જેથી ગ્રાહકો ફોનથી સ્કેન કરીને તેલની શુદ્ધતા અને નેટ વેઇટનું આઈપીએલની સ્પીડથી લાઈવ ફેક્ટ-ચેક (Fact-Check) કરી શકે. જો ટેક્નોલોજીનો આવો સકારાત્મક ઉપયોગ નહિ થાય, તો કાયદાઓ માત્ર કાગળ પર જ સીમિત રહી જશે.

ધર્મેશની નજરે: પ્રદીપ ગુપ્તાની ભવિષ્યવાણી છોડો, ગ્રાહકનું સંતોષ જ લોકશાહીનું પરમ સત્ય છે!

રાજકીય વિશ્લેષક પ્રદીપ ગુપ્તા ભલે ટીવી સ્ટુડિયોના એસી રૂમમાં બેસીને આગામી ચૂંટણીના મતોની ભવિષ્યવાણીઓ કર્યા કરે, પણ મધ્યમ વર્ગના રસોડામાં તેલનો ડબ્બો ક્યારે સસ્તો થશે તેની ભવિષ્યવાણી કોઈ કરતું નથી. અમદાવાદમાં અગાઉ પીએસઆઈ સોનલ રાઠોડ જેવા ભ્રષ્ટ અધિકારીઓના વિવાદો કે મણિનગર બ્રિજના પ્રોજેક્ટ્સ વચ્ચે, જનતા મોંઘવારીના સનાતન નરકમાં શેકાઈ રહી છે—આવી પરિસ્થિતિમાં કેન્દ્ર સરકારનો આ ૯ સ્ટાન્ડર્ડ સાઇઝનો નિર્ણય જનતાના હિતમાં લેવાયેલું ખૂબ જ પ્રશંસનીય પગલું છે.

આનંદ મહિન્દ્રા જેવા દૂરોગામી ઉદ્યોગપતિઓ જ્યારે ભારતના વધતા જતા આર્થિક ગ્રોથ અને આત્મનિર્ભરતાની પ્રશંસા કરે છે, ત્યારે ખાદ્યતેલ જેવા પાયાના ક્ષેત્રોમાં આવી પારદર્શિતા દેશની છબી વધુ મજબૂત બનાવે છે. વલસાડના સાયકલ પ્રેમીઓ જેવી સકારાત્મક અને ગ્રીન ઉર્જા આપણે આપણા રોજિંદા જીવનના નિર્ણયોમાં લાવવી પડશે. ખાદ્ય અને નાગરિક પુરવઠા મંત્રીને નમ્ર વિનંતી છે કે ગુજરાતના સુરત, અમદાવાદ અને રાજકોટ જેવા મોટા તેલના હબ પર આ નિયમોનું કડક ગ્રાઉન્ડ ફેક્ટ-ચેક થાય અને સામાન્ય જનતાને પૂરેપૂરું વળતર મળે! ભારત માતા કી જય!