ધર્મેશ પ્રજાપતિ દ્વારા | newsforyou.live
ન્યૂ દિલ્હી / સુરત — દેશમાં એકતરફ જ્યારે ‘એક્સિસ માય ઇન્ડિયા’ ના પ્રદીપ ગુપ્તા ભાજપ ક્યારે સત્તા ગુમાવશે તેની ભવિષ્યવાણી કરીને ચર્ચામાં છે, ત્યારે ૨૨ મે, ૨૦૨૬ના રોજ સોશિયલ મીડિયા અને રાજકીય ગલિયારાઓમાં વધુ એક પ્રચંડ ડિજિટલ વિસ્ફોટ થયો છે. પોતાની સેટાયરિકલ (વ્યંગાત્મક) પદ્ધતિ અને ધારદાર સોશિયલ મીડિયા કન્ટેન્ટ માટે જાણીતા તથા ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ (Cockroach Janata Party) ના સ્થાપક અભિજીત દીપકે (Abhijeet Dipke) એ પોતાની ધરપકડ અંગે એક સનસનાટીભર્યો દાવો કર્યો છે.
અભિજીત દીપકેએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ (ટ્વિટર) પર એક હાઈ-એનર્જી પોસ્ટ શેર કરતા આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે, “હું જેવો દિલ્હીની ધરતી પર લેન્ડ કરીશ, એ જ સેકન્ડે પ્રશાસન દ્વારા મારી ધરપકડ કરીને મને સીધો તિહાર જેલ (Tihar Jail) ભેગો કરી દેવામાં આવશે!” તેમની આ સિંગલ પોસ્ટે ઇન્ટરનેટ પર નેટીઝન્સ વચ્ચે કાયદો, વાણી સ્વાતંત્ર્ય અને ડિજિટલ પોલિટિક્સને લઈને એક નવો જ સંગ્રામ છેડી દીધો છે.
તિહાર જેલનો ડર કે મોટો ડિજિટલ હાઇપ? આ વિવાદના ૪ મુખ્ય પાસા
પીએમ મોદીની ઇટાલી મુલાકાત અને ‘મેલોડી ડિપ્લોમસી’ ની વૈશ્વિક સફળતા વચ્ચે, દિલ્હીના રાજકારણમાં ગરમાવો લાવનારી આ સોશિયલ મીડિયા કટોકટીના ૪ મુખ્ય મુદ્દા નીચે મુજબ છે:
- વ્યંગાત્મક રાજકારણ પર તલવાર: અભિજીત દીપકે પોતાની ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ નામના પેજ અને હેન્ડલ દ્વારા દેશની વર્તમાન રાજકીય સ્થિતિ, નેતાઓ અને સિસ્ટમ પર આકરા કટાક્ષ (Satire) કરવા માટે મશહૂર છે. તેમનો દાવો છે કે સત્તાધારી પક્ષ તેમના આ આકરા વ્યંગથી અકળાયો છે.
- દિલ્હી લેન્ડિંગ પહેલાં જ હાઈ-ડ્રામા: સેટાયરિસ્ટનો આક્ષેપ છે કે પ્રશાસન અને એજન્સીઓ દિલ્હી એરપોર્ટ પર તેમની એન્ટ્રી થતાં જ કોઈ જૂના કેસ અથવા સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટના નામે કાનૂની સકંજો કસવાની પૂરેપૂરી તૈયારી કરી ચૂક્યા છે.
- નેટીઝન્સના બે ભાગ: આ પોસ્ટ વાયરલ થતાં જ ઇન્ટરનેટ પર યુઝર્સ બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયા છે. એક વર્ગ આને સરકારી તંત્રની કડકાઈ ગણાવી રહ્યો છે, જ્યારે બીજો વર્ગ આને માત્ર સસ્તા પબ્લિસિટી સ્ટંટ (Publicity Stunt) અને ડિજિટલ એન્ગેજમેન્ટ વધારવાનો ખેલ ગણાવી રહ્યો છે.
- સોશિયલ મીડિયા કાયદાનું દબાણ: આજના આધુનિક યુગમાં ઓનલાઇન કન્ટેન્ટ અને નફરત ફેલાવતા ભાષણો (Hate Speech) વચ્ચેની લાઇન બહુ પાતળી થઈ ગઈ છે, જેના લીધે અનેક ડિજિટલ ઇન્ફ્લુએન્સર્સ કાયદાના રડારમાં આવી રહ્યા છે.
૧. સીએમ યોગીની ‘યુપી સ્ટાઈલ’ કડકાઈ જેવો જ દિલ્હીમાં માહોલ?
ઉત્તર પ્રદેશમાં સીએમ યોગી આદિત્યનાથે જે રીતે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે “દૂસરા તરીકા” વાપરવાની ખુલ્લી ચેતવણી આપી છે, તે જ તર્જ પર હવે દિલ્હી પોલીસ અને કેન્દ્રીય એજન્સીઓ પણ નેશનલ સિક્યોરિટી અને ડિજિટલ કાયદાઓ ભંગ કરનારાઓ સામે લાલ આંખ કરી રહી છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં હુમાયુ કબીર જેવા નેતાઓ ભલે ગૌહત્યાના નિવેદનો આપીને છૂટી જતા હોય, પણ દિલ્હીમાં કાયદાનો ગાળિયો અત્યંત મજબૂત છે, જેના લીધે જ કદાચ આ ઇન્ફ્લુએન્સરને તિહાર જેલના સળિયા દેખાઈ રહ્યા છે.
૨. એજ્યુકેશન સિસ્ટમ અને યુવાનોની નવી વિચારસરણી
જેમ આઈઆઈટી-આઈઆઈએમ ભણેલા આઈએએસ અધિકારી દિવ્યા મિત્તલે ટિપ્પણી કરી હતી કે શાળાઓ ખુશ રહેતા નથી શીખવતી, તે જ રીતે આજના યુવાનો પરંપરાગત નોકરીઓ છોડીને આવા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ અને રાજકીય વ્યંગને પોતાની કારકિર્દી બનાવી રહ્યા છે. પરંતુ જ્યારે આ ડિજિટલ આઝાદી કાનૂની મર્યાદાઓ વટાવે છે, ત્યારે પરિણામ ખુશીના બદલે સીધું તિહાર જેલ જ આવે છે!
૩. બિગ ટેક ડેટા યુગમાં ડિજિટલ ફૂટપ્રિન્ટ આઈપીએલ જેવી ફાસ્ટ!
આપણે એવા યુગમાં જીવી રહ્યા છીએ જ્યાં અમેરિકાની બિગ ટેક કંપનીઓ ભારતીય ફેક્ટરી મજૂરોના કેમેરા ડેટા ચોરીને રોબોટ્સ ટ્રેન કરી રહી છે. આવા અત્યાધુનિક ડિજિટલ જમાનામાં કોઈ પણ વ્યક્તિ સોશિયલ મીડિયા પર જે કંઈ પણ બોલે છે, તેનો કાયમી ડેટા (Digital Footprint) સેવ થઈ જાય છે. અભિજીત દીપકેના કિસ્સામાં પણ એજન્સીઓ તેમના જૂના આર્કાઇવ્ઝ અને પોસ્ટ્સનો ડેટા સ્કેન કરી રહી હોવાના અહેવાલો છે. બેંગલુરુ એરપોર્ટ પર એર ઇન્ડિયાના વિમાનની કટોકટી કે મુંબઈના ₹૬૦0 કરોડના જમીન વિવાદની જેમ જ આ સાયબર વિવાદ પણ જોતજોતામાં મોટો બની ગયો છે.
ધર્મેશની નજરે: કટાક્ષનું સ્વાગત છે, પણ બંધારણની મર્યાદા સનાતન છે!
સુરેન્દ્રનગરની મર્ડર મિસ્ટ્રી હોય કે અમદાવાદની જ્વેલરી લૂંટ—ગુનેગારો કાયદાથી બચી શકતા નથી. લોકશાહીમાં દરેક નાગરિકને સરકારની નીતિઓની ટીકા કરવાનો કે તેના પર વ્યંગ કરવાનો પૂરો અધિકાર છે અને ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ જેવા પેજીસ મનોરંજન પૂરું પાડે છે તે સાચું… પણ કટાક્ષની આડમાં દેશની સંસ્થાઓ કે કાયદાની મજાક ઉડાવવી એ પણ જોખમી છે.
અભિજીત દીપકેની આ પોસ્ટ ખરેખર કોઈ વાસ્તવિક કાનૂની નોટિસના કારણે છે કે પછી માત્ર ટ્રેન્ડિંગમાં રહેવાનો પબ્લિસિટી ખેલ છે, તે તો તેઓ દિલ્હી એરપોર્ટ પર લેન્ડ કરશે ત્યારે જ ખબર પડશે. પરંતુ એક વાત સાચી છે કે ૨૦૨૬ના આ સોશિયલ મીડિયા યુગમાં કીબોર્ડ વોરિયર્સ (Keyboard Warriors) એ સમજી લેવું પડશે કે ડિજિટલ દુનિયામાં રમાતી રમત ગમે ત્યારે તિહાર જેલના અસલી સળિયા પાછળ પહોંચાડી શકે છે. કાયદાનું સન્માન કરવું એ જ સાચા ભારતીયની ઓળખ છે!
એડિટોરિયલ નોટ્સ (Editorial Notes)
- પ્રશાસનનું વલણ: દિલ્હી પોલીસ કે ઉચ્ચ સત્તાવાળાઓ દ્વારા અભિજીત દીપકેની ધરપકડના દાવા અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન કે પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.
- સોશિયલ મીડિયા ટ્રેન્ડ: આ પોસ્ટ બાદ ‘X’ પર #TiharJail અને #AbhijeetDipke હેશટેગ જોરદાર ટ્રેન્ડ થઈ રહ્યા છે, અને ફેન્સ તેમના સમર્થનમાં પોસ્ટ કરી રહ્યા છે.