By Dharmesh Prajapati

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી તેમની સાદગી, સખત પરિશ્રમ અને ૭૫ વર્ષની ઉંમરે પણ અદભુત એનર્જી માટે જાણીતા છે. તેઓ તેમના પ્રસારણ કાર્યક્રમ ‘મન કી બાત’ અને અનેક જાહેર મંચો પર પોતાની સ્વસ્થ ખાણી-પીણીની આદતો વિશે વાત કરી ચૂક્યા છે. ખીચડીથી લઈને સરગવાના પરોઠા (Moringa Paratha) સુધીની તેમની હેલ્ધી ચોઈસ જગજાહેર છે.

પરંતુ શું તમે જાણો છો કે પીએમ મોદી વર્ષના ૩૬૫ દિવસમાંથી ઓછામાં ઓછા ૩૦0 દિવસ એક ખાસ ભારતીય સુપરફૂડનું સેવન કરે છે? બિહારના ભાગલપુરમાં આયોજિત એક રેલી દરમિયાન પીએમ મોદીએ પોતે આ રહસ્ય પરથી પડદો ઉઠાવ્યો હતો કે તેઓ દરરોજ પોતાના ડાયેટમાં મખાના (Makhana / Foxnut) નો ઉપયોગ કરે છે. મખાના ઉત્પાદક ખેડૂતોના લાભ માટે સરકારે બજેટમાં ‘મખાના બોર્ડ’ બનાવવાની પણ જાહેરાત કરી છે.

શું છે આ મખાના (Foxnut)?

મખાના એ ‘યુરિયેલ ફેરોક્સ’ (Euryale ferox) નામના કમળની પ્રજાતિના છોડના બીજ છે, જે સ્થિર પાણીમાં ઉગે છે. આયુર્વેદિક અને ઔષધીય ગુણોથી ભરપૂર આ સુપરફૂડનું વિશ્વમાં ૯૦% ઉત્પાદન એકલા આપણા ભારતના બિહાર રાજ્યમાં થાય છે. બિહારના મિથિલાંચલ ક્ષેત્રમાં થતા આ મખાનાની ગુણવત્તાને કારણે તેને વર્ષ ૨૦૨૨ માં પ્રતિષ્ઠિત GI ટૅગ (Geographical Indication) પણ મળેલો છે.

મખાના ખાવાના અદભુત ફાયદા:

પ્રખ્યાત ન્યુટ્રિશનિસ્ટ રુજુતા દિવેકર મખાનાને પોષક તત્વોનો ખજાનો ગણાવે છે. તેના મુખ્ય ફાયદા નીચે મુજબ છે:

• વજન નિયંત્રણ અને લો-કેલરી: મખાનામાં કેલરી અને ફેટ (ચરબી) નું પ્રમાણ નહિવત હોય છે, જેથી તે વજન ઘટાડવા માટે બેસ્ટ સ્નેક છે.
• હૃદય માટે ઉત્તમ: તેમાં સોડિયમ અને કોલેસ્ટ્રોલ ખૂબ ઓછું હોય છે, જ્યારે પોટેશિયમ વધુ હોવાથી તે બ્લડ પ્રેશર (BP) ને નિયંત્રિત રાખે છે.
• ડાયાબિટીસમાં ફાયદાકારક: મખાનાનો ગ્લાયકેમિક ઇન્ડેક્સ (GI) ખૂબ ઓછો હોવાથી તે બ્લડ શુગરને અચાનક વધવા દેતું નથી.
• પ્રોટિન અને કેલ્શિયમથી ભરપૂર: તે સ્નાયુઓના સમારકામ માટે પ્રોટિન અને હાડકાં-દાંતની મજબૂતી માટે ભરપૂર કેલ્શિયમ પૂરું પાડે છે.
• એન્ટી-એજિંગ ગુણો: તેમાં રહેલા એન્ટીઓક્સીડેન્ટ્સ ત્વચા પર કરચલીઓ થવા દેતા નથી અને ચહેરા પર ગ્લો જાળવી રાખે છે.

રોજિંદા આહારમાં મખાનાનો ઉપયોગ કરવાની ૬ સ્વાદિષ્ટ રીતો:

1.સ્પાઈસી રોસ્ટેડ મખાના (Spicy Roasted Makhana):૫ મિનિટ.

એક કડાઈમાં અડધી ચમચી ઘી લઈ મખાનાને ક્રિસ્પી થાય ત્યાં સુધી શેકી લો. ત્યારબાદ તેમાં હળદર, મીઠું, મરી પાવડર કે ચાટ મસાલો ઉમેરીને હેલ્ધી નમકીન તૈયાર કરો.

2.મખાના ઢોસા (Makhana Dosa):નાસ્તા માટે બેસ્ટ.

મખાના અને પૌવાને પાણીમાં પલાળીને મિક્સરમાં સ્મૂધ પ્યુરી (ખીરું) બનાવી લો. તેમાં સ્વાદાનુસાર મીઠું અને ચપટી સોડા ઉમેરીને ક્રિસ્પી અને હેલ્ધી ઢોસા ઉતારો.

3.મખાના ખીર (Makhana Kheer):સ્વીટ ડીશ.

દૂધને બરાબર ઉકાળો અને તેમાં શેકેલા મખાનાનો ભૂકો ઉમેરો. સ્વાદ માટે કેસર, ઈલાયચી, ડ્રાયફ્રૂટ્સ અને ખાંડ ઉમેરીને ઘટ્ટ થાય ત્યાં સુધી પકાવો. આ ખીર ગરમ કે ઠંડી બંને રીતે માણી શકાય.

4.મખાના ચેવડો (Makhana Chivda):ટી-ટાઇમ સ્નેક્સ.

રોસ્ટેડ મખાના સાથે શેકેલી સીંગદાણા, કઢી પત્તા, શેકેલા મમરા અને હળદર-મીઠું મિક્સ કરીને પ્રવાસમાં લઈ જઈ શકાય તેવો ટેસ્ટી ચેવડો બનાવો.

5.મખાના રાયતું (Makhana Raita):ઉનાળા માટે શીતળ.

તાજા અને મોળા દહીંને બરાબર વલોવી લો. તેમાં શેકેલા મખાના, શેકેલું જીરું પાવડર, સંચળ અને થોડી કોથમીર ઉમેરીને ભોજન સાથે ઠંડુ-ઠંડુ સર્વ કરો.

6.મખાના ભેળ (Makhana Bhel):ચટાકેદાર ટેસ્ટ.

મખાનાને રોસ્ટ કરી લો. ત્યારબાદ તેમાં ઝીણી સમારેલી ડુંગળી, ટામેટા, લીલા મરચા, લીંબુનો રસ અને ઘરની બનાવેલી ગળી-તીખી ચટણીઓ ઉમેરીને ઝટપટ ડાયેટ ભેળ તૈયાર કરો.

તમે પણ મોંઘા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્નેક્સ ખાવાને બદલે દેશના વડાપ્રધાનની જેમ આપણા આ દેશી સુપરફૂડ ‘મખાના’ને ડાયેટનો ભાગ બનાવો અને લાંબુ-સ્વસ્થ આયુષ્ય મેળવો.

સ્વસ્થ રહો, મસ્ત રહો!

કનેક્ટ વિથ ધર્મેશ પ્રજાપતિ +91 7359585035 Call / WhatsApp

Website: ambeinfotech.com

Read more on newsforyou.live