By Dharmesh Prajapati

વૈશ્વિક પર્યાવરણ સુરક્ષા, ગ્રીન આઈટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગના મોરચેથી એક અત્યંત મહત્વના અને સકારાત્મક સમાચાર સામે આવ્યા છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના યુગમાં વૈશ્વિક ટેક જાયન્ટ્સ પર રિસોર્સ-હંગ્રી (વધુ સંસાધનો વાપરતા) ડેટા સેન્ટરોના કારણે પર્યાવરણીય દબાણ સતત વધી રહ્યું છે. આ દરમિયાન, ઈ-કોમર્સ અને ક્લાઉડ સેક્ટરમાં વિશ્વની અગ્રણી કંપની એમેઝોન (Amazon) એ જાહેરાત કરી છે કે તેની ભારતીય કામગીરી આ વર્ષે સત્તાવાર રીતે “વોટર પોઝિટિવ” (Water Positive) બની ગઈ છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર સંસ્થા ‘રોઇટર્સ’ (Reuters) ના અહેવાલ અનુસાર, એમેઝોને તેના નિર્ધારિત લક્ષ્યાંક કરતાં એક વર્ષ વહેલા આ સીમાચિહ્ન પ્રાપ્ત કર્યું છે. આનો અર્થ એ થાય છે કે કંપની ભારતમાં પોતાના ડેટા સેન્ટર્સ, કોર્પોરેટ ઓફિસો અને વેરહાઉસ ઓપરેશન્સમાં જેટલું પાણી વાપરે છે, તેના કરતાં વધુ પાણી વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા સ્થાનિક સમુદાયોને પરત કરી રહી છે.

ડેટા સેન્ટર કૂલિંગ અને ભારતમાં પાણીની ગંભીર કટોકટી

વૈશ્વિક સ્તરે એમેઝોન, માઇક્રોસોફ્ટ અને ગૂગલ જેવી કંપનીઓ તેમના જંગી ડેટા સેન્ટર પ્રોજેક્ટ્સની પર્યાવરણીય અસરોને લઈને શેરહોલ્ડર્સ અને એક્ટિવિસ્ટોના આકરા વિરોધનો સામનો કરી રહી છે:

• ભારતીય ડેટા સેન્ટરોમાં પાણીનો શૂન્ય વપરાશ: એમેઝોને વૈશ્વિક સ્તરે ૨૦૩૦ સુધીમાં પોતાના તમામ ડેટા સેન્ટરોને વોટર પોઝિટિવ બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. કંપનીએ ખાસ સ્પષ્ટતા કરી છે કે તે ભારતમાં આવેલા પોતાના ડેટા સેન્ટર્સને કૂલ (ઠંડા) રાખવા માટે પરંપરાગત પાણી આધારિત ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરતી નથી.
• જલ સંકટ અને ભૌગોલિક સ્થિતિ: વિશ્વની ૧૮% વસ્તી ધરાવતા ભારત પાસે દુનિયાના મીઠા પાણીના સ્ત્રોત માત્ર ૪% જ છે. ચાલુ વર્ષે મજબૂત અલ નીનો (El Nino) ના કારણે નબળા ચોમાસાને લીધે દેશમાં પાણીની તીવ્ર અછત વર્તાઈ રહી છે. ખાસ કરીને આઈટી હબ બેંગલુરુ (કર્ણાટક) અને નાણાકીય રાજધાની મુંબઈ (મહારાષ્ટ્ર) આનાથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત છે, જ્યાં મુંબઈ પાસે હવે માત્ર ૪૦ દિવસનો જ પાણીનો જથ્થો બચ્યો છે.
• જંગી રોકાણ આયોજન: એમેઝોન ભારતમાં તેની આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા માટે ૨૦૩૦ સુધીમાં $૩૫ બિલિયન (આશરે ₹૨.૯ લાખ કરોડથી વધુ) નું રોકાણ કરવાની પ્રક્રિયામાં છે. જે અંતર્ગત તેની ક્લાઉડ પેટાકંપની એમેઝોન વેબ સર્વિસીસ (AWS) મહારાષ્ટ્રમાં આશરે $૮.૨ બિલિયનનું રોકાણ કરી રહી છે.

ગ્રીન ડેટા સેન્ટર આર્કિટેક્ચર અને ક્લાઉડ હોસ્ટિંગ સસ્ટેનેબિલિટી (SEO Expert View)

એક ન્યૂઝ પોર્ટલ ઓનર, ટેકનિકલ એસઈઓ (SEO) વિશ્લેષક અને આઈટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એક્સપર્ટ તરીકે, એમેઝોનનું ભારતમાં સમય પહેલાં ‘વોટર પોઝિટિવ’ થવું એ સાબિત કરે છે કે હવે આધુનિક ટેકનોલોજી સેક્ટરમાં Sustainable Cloud Architecture (ટકાઉ ક્લાઉડ આર્કિટેક્ચર) અનિવાર્ય બની ગયું છે. જંગી ડેટા સેન્ટરોમાં સર્વર્સ ચોવીસે કલાક ચાલતા હોવાથી પ્રચંડ ગરમી (Heat) પેદા થાય છે.

પરંપરાગત રીતે તેને ઠંડી રાખવા લાખો લીટર પાણી વેસ્ટ થતું હોય છે, પરંતુ હવે એમેઝોન જેવી કંપનીઓ લિક્વિડ કૂલિંગ કે એર-ટુ-એર હીટ એક્સચેન્જર જેવી એડવાન્સ આઈટી સિસ્ટમ્સ અપનાવી રહી છે. કોઈપણ મોટી કંપની કે વેબ હોસ્ટિંગ પ્રોવાઇડર માટે આવી ગ્રીન એનર્જી પ્રોટોકોલ્સ અપનાવવી બ્રાન્ડ વેલ્યુ અને સર્ચ એન્જિન રેન્કિંગ ટ્રાફિક માટે લાંબા ગાળે અત્યંત ફાયદાકારક સાબિત થાય છે, કારણ કે વૈશ્વિક સ્તરે હવે ‘ઇકો-ફ્રેન્ડલી ડિજિટલ હોસ્ટિંગ’ નો ટ્રેન્ડ ઝડપથી વધી રહ્યો છે.

જળ સંરક્ષણ માટે એમેઝોને વોટરશેડ રિસ્ટોરેશન (જળવિભાજક પુનઃસંગ્રહ) અને માઇક્રો-ઇરિગેશન (ટપક સિંચાઈ પદ્ધતિ) જેવા પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં વોટર રીચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરીને આ સિદ્ધિ મેળવી છે.

કનેક્ટ વિથ ધર્મેશ પ્રજાપતિ +91 7359585035 Call / WhatsApp

Website: ambeinfotech.com

Read more on newsforyou.live