By Dharmesh Prajapati

વાશિંગ્ટન/ગાંધીનગર: વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી લોકશાહી દેશ અમેરિકાના રાજકારણ અને ન્યાય પ્રણાલીમાંથી એક અત્યંત ચોંકાવનારો ખુલાસો સામે આવ્યો છે. સામાન્ય રીતે રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા ગુનેગારોની સજા માફ કરવા (Presidential Pardon) માટે અમેરિકી ન્યાય વિભાગ (DOJ) ની લાંબી અને કડક કાનૂની માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવાનું હોય છે. પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યૂઝ એજન્સી રોઇટર્સ (Reuters) ના એક સનસનાટીપૂર્ણ ઇન્વેસ્ટિગેટિવ રિપોર્ટમાં બહાર આવ્યું છે કે, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના વર્તમાન શાસનકાળ દરમિયાન લીધેલા માફીના તમામ નિર્ણયોમાં સરકારી ગાઈડલાઈન્સને નેવે મૂકી દીધી છે. કાયદાકીય નિયમોના સ્થાને વ્હાઇટ હાઉસમાં પક્ષપાતી અને વ્યક્તિગત સંબંધો ધરાવતા પ્રભાવશાળી લોકોની આખી એક ‘નેટવર્ક મંડળી’ સક્રિય થઈ ગઈ છે.

ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ કૌભાંડી ટ્રેવર મિલ્ટનને કેવી રીતે મળી માફી?

રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, ગયા વર્ષે માર્ચ મહિનામાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે જાણીતા ઇલેક્ટ્રિક-વ્હીકલ ઉદ્યોગપતિ અને રિપબ્લિકન પાર્ટીના મોટા ડોનર ટ્રેવર મિલ્ટન (Trevor Milton) ને જેલની સજામાંથી સંપૂર્ણ માફી આપી દીધી હતી. ઉલ્લેખનીય છે કે, ટ્રેવર મિલ્ટન પર રોકાણકારો સાથે આશરે ૬૬૦ મિલિયન ડૉલર (અંદાજે રૂ. ૫,૫૦૦ કરોડથી વધુ) ની ગંભીર છેતરપિંડી કરવાનો ગુનો સાબિત થયો હતો અને કોર્ટે તેને સજા ફટકારી હતી.

પરંતુ માફી આપવાના થોડા દિવસો પહેલા જ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે મિલ્ટન સાથે ફોન પર ગુપ્ત વાતચીત કરી હતી. આ વાતચીતની વિગતો દર્શાવે છે કે, ટ્રમ્પે મિલ્ટનને સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે તેમના હાઈ-પ્રોફાઈલ સલાહકારોએ તેમને ખાતરી આપી છે કે જો બાઈડનની સરકારે મિલ્ટન પર ખોટો કેસ કર્યો હતો. ટ્રમ્પે ફોન પર કહ્યું, “તમારી પાછળ બહુ મોટું સમર્થન હતું. ખાસ કરીને બોબી કેનેડી (રોબર્ટ એફ. કેનેડી જુનિયર). તમારે બોબીને ફોન કરીને આભાર માનવો જોઈએ.”

રોબર્ટ એફ. કેનેડી જુનિયર (RFK Jr.) ની કથિત ભૂમિકા

આ સમગ્ર મામલામાં જેનું નામ સૌથી મોખરે આવ્યું છે તે છે રોબર્ટ એફ. કેનેડી જુનિયર (જેઓ ‘બોબી’ તરીકે ઓળખાય છે). તેઓ હાલમાં ટ્રમ્પ સરકારમાં યુએસ હેલ્થ સેક્રેટરી (આરોગ્ય મંત્રી) તરીકે સેવા આપી રહ્યા છે. આરોપ છે કે ઓફિશિયલ ચેનલની બહાર જઈને આવા મોટા આર્થિક ગુનેગારોની ભલામણ વ્હાઇટ હાઉસ સુધી પહોંચાડવામાં આવી હતી.

ટ્રમ્પે આ માફીને ન્યાયી ઠેરવતા મિલ્ટનને એમ પણ કહ્યું હતું કે, જે રીતે ભૂતકાળમાં ફેડરલ એજન્સીઓએ તેમને (ટ્રમ્પને) ટાર્ગેટ કર્યા હતા, તેવું જ મિલ્ટન સાથે પણ થયું છે. આ અહેવાલ અંગે રોઇટર્સે જ્યારે હેલ્થ ડિપાર્ટમેન્ટ અને ટ્રેવર મિલ્ટનનો સંપર્ક કર્યો, ત્યારે બંને તરફથી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા કે જવાબ આપવામાં આવ્યો નથી.

એડિટર નોટ (ધર્મેશ પ્રજાપતિ તરફથી): સત્તા અને સંબંધો જ્યારે કાયદાથી ઉપર વટાવી જાય

જ્યારે દુનિયાના સૌથી મોટા ન્યાયતંત્રનો દાવો કરતા દેશમાં જ કાયદાની સમાનતા જોખમમાં મુકાય, ત્યારે તે સમગ્ર વૈશ્વિક વ્યવસ્થા માટે એક ખરાબ ઉદાહરણ સેટ કરે છે.

• કાયદો દરેક માટે સમાન હોવો જોઈએ: જો હજારો કરોડની છેતરપિંડી કરનાર અબજોપતિ ઉદ્યોગપતિ માત્ર મંત્રીઓ કે વગદારોની ઓળખાણથી જેલમાંથી બહાર આવી જતા હોય, તો સામાન્ય જનતાનો કાયદા પરથી વિશ્વાસ ઉઠી જાય છે. અમેરિકા જેવા દેશમાં આ પ્રકારની પદ્ધતિ ન્યાય વિભાગની વિશ્વસનીયતા પર મોટા સવાલો ઊભા કરે છે.
• લોકશાહી માટે ખતરો: કોઈપણ દેશમાં જ્યારે સંસ્થાઓ નબળી પડે અને વ્યક્તિગત નિર્ણયો હાવી થઈ જાય, ત્યારે ન્યાય આંધળો બની જાય છે. ભ્રષ્ટાચાર ભલે ભારતમાં હોય કે અમેરિકામાં, તે સમાજને અંદરથી પોખરો કરે છે.

વૈશ્વિક રાજકારણ, કાયદો અને સત્તાના સમીકરણોની આવી જ સચોટ અને વિશ્લેષણાત્મક ખબરો માટે જોતા રહો NewsForYou. સ્માર્ટ બનો, સુરક્ષિત રહો!