ધર્મેશ પ્રજાપતિ દ્વારા | newsforyou.live
નવી દિલ્હી / મુંબઈ — પશ્ચિમ એશિયા (West Asia) માં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં સર્જાયેલી વૈશ્વિક કટોકટી વચ્ચે, ભારતે હિંદ મહાસાગર (Indian Ocean) માં પોતાની સાર્વભૌમત્વ શક્તિનો પરચો બતાવવાની વ્યુહાત્મક તૈયારી કરી લીધી છે. ભારતીય નૌસેના (Indian Navy) ટૂંક સમયમાં જ સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેકનોલોજીથી બનેલા ત્રણ અત્યાધુનિક અને ઘાતક જહાજો — INS Dunagiri, Agray અને Sanshodhak — ને સેનામાં સામેલ (Induct) કરવા જઈ રહી છે.
મે ૨૦૨૬માં જ્યારે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન અને દરિયાઈ સુરક્ષા જોખમમાં છે, ત્યારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ વિઝન હેઠળ બનેલી આ ત્રિશક્તિ ભારતીય નૌસેનાની તાકાતને ચાર ગણી વધારી દેશે. ચાલો જોઈએ કે આ ત્રણેય દરિયાઈ શિકારીઓ પાકિસ્તાનની નેવી અને ચીનની સબમરીનો માટે કેવી રીતે કાળ સાબિત થશે.
નૌસેનાની નવી ત્રિશક્તિ: કોણ કેટલું ઘાતક છે?
ભારતીય નૌસેનાના બેડામાં સામેલ થઈ રહેલા આ ત્રણેય જહાજો અલગ-અલગ મિશન અને નેવીની ખાસ જરૂરિયાતોને પૂરી કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે:
| જહાજનું નામ | પ્રકાર / ક્લાસ (Class) | અસલી મિશન / તાકાત |
|---|---|---|
| INS Dunagiri | સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ (Project 17A) | રડારની નજરમાં આવ્યા વગર દુશ્મનના જહાજો પર મિસાઇલ હુમલો કરવો. |
| INS Agray | એન્ટી-સબમરીન શેલો વોટર ક્રાફ્ટ | સમુદ્રના છીછરા પાણીમાં છુપાયેલી પાકિસ્તાની સબમરીનોને શોધીને તોડી પાડવી. |
| INS Sanshodhak | સર્વે વેસલ લાર્જ (SVL) | દરિયાના તળિયાનો સચોટ નકશો તૈયાર કરવો અને જાસૂસી નેટવર્ક મજબૂત કરવું. |
૧. INS Dunagiri: રડારને થાપ આપતું અદ્રશ્ય યોદ્ધા
ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ (GRSE) દ્વારા બનાવવામાં આવેલું આ ‘પ્રોજેક્ટ 17A’ ક્લાસનું ચોથું સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ છે.
- ખાસિયત: આ જહાજની બોડી એવી અદભુત રીતે ડિઝાઇન કરાઈ છે કે દુશ્મનનું રડાર તેને આસાનીથી પકડી શકતું નથી.
- હથિયારો: તે બ્રહ્મોસ (BrahMos) સુપરસોનિક ક્રૂઝ મિસાઇલ્સ અને બરાક-૮ સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઇલોથી સજ્જ છે. આ જહાજ હિંદ મહાસાગરમાં ચીની નૌસેનાના જહાજોના ઘમંડને તોડવા માટે કાફી છે.
૨. INS Agray: સબમરીનોનો કરાતો કાળ
આ એન્ટી-સબમરીન વોરફેર (ASW-SWC) જહાજ ખાસ કરીને દરિયા કિનારાની નજીક અને છીછરા પાણીમાં ઓપરેશન કરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે.
- મિશન: ચીન અને પાકિસ્તાન ઘણીવાર ભારતના પશ્ચિમી સમુદ્ર તટે પોતાની નાની સબમરીનો મોકલીને જાસૂસી કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. INS Agray અત્યાધુનિક સોનાર સિસ્ટમ અને રોકેટ લોન્ચર્સથી સજ્જ છે, જે સમુદ્રની અંદર છુપાયેલી કોઈપણ સબમરીનને ક્ષણભરમાં શોધીને જળસમાધિ આપી શકે છે.
૩. INS Sanshodhak: સમુદ્રી સીમાઓનો અદ્રશ્ય ‘ગૂગલ મેપ’
આ સર્વે વેસલ લાર્જ (SVL) સિરીઝનું ચોથું જહાજ છે, જેનું નામ જ ‘સંશોધક’ એટલે કે સંશોધન કરનાર રાખવામાં આવ્યું છે.
- મહત્વ: યુદ્ધના સમયે સબમરીન ચલાવવા અને મિસાઇલ લોન્ચ કરવા માટે સમુદ્રના તળિયાની હાઇડ્રોગ્રાફિક માહિતી હોવી ખૂબ જરૂરી છે. Sanshodhak નવી પેઢીના અંડરવોટર કેમેરા અને ડેટા સિસ્ટમથી સજ્જ છે, જે ભારતીય નૌસેનાના આગામી મિશન માટે રસ્તાઓ સાફ કરશે.
ધર્મેશની નજરે: ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગ જોતા રહી જશે, ભારત પોતાનો રસ્તો પોતે બનાવશે!
એકબાજુ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઇરાન યુદ્ધમાં ફસાયા છે અને ચીન સાથે $૧૭ અબજના સોદા કરી રહ્યા છે, ત્યારે ભારતે સાબિત કરી દીધું છે કે અમે દરિયાઈ સુરક્ષા માટે કોઈ વિદેશી તાકાત પર નિર્ભર નથી. આ ત્રણેય જહાજો ૧૦૦% મેડ ઇન ઇન્ડિયા (Made in India) છે. ગૂગલ અને મેટા જેવી કંપનીઓ પર જ્યારે હોર્મુઝના કારણે અંડરસી કેબલનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે, ત્યારે ભારતે પોતાના હાઇડ્રોગ્રાફિક જહાજો (Sanshodhak) ઉતારીને પોતાની ડિજિટલ અને દરિયાઈ સરહદો સુરક્ષિત કરી લીધી છે. આ ૨૦૨૬નું નવું ભારત છે — જે યુદ્ધની આંચ વચ્ચે પણ પોતાની શક્તિ વધારવાનું ચૂકતું નથી!
એડિટોરિયલ નોટ્સ (Editorial Notes)
- વર્તમાન સ્થિતિ: ડિફેન્સ મિનિસ્ટ્રીના અહેવાલો મુજબ, આ ત્રણેય જહાજોના સી-ટ્રાયલ્સ (Sea Trials) અંતિમ તબક્કામાં છે અને ટૂંક સમયમાં જ સંરક્ષણ મંત્રીની હાજરીમાં નેવી કમિશનિંગ પ્રોગ્રામ યોજાશે.
- મેક ઇન ઇન્ડિયા: આ જહાજોમાં ૮૫% થી વધુ પાર્ટ્સ સ્થાનિક ભારતીય કંપનીઓ (MSMEs) દ્વારા સપ્લાય કરવામાં આવ્યા છે.