ધર્મેશ પ્રજાપતિ દ્વારા | newsforyou.live
વોશિંગ્ટન / લંડન / સુરત — વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજનીતિ (Geopolitics) માં જ્યારે પણ સંઘર્ષની સ્થિતિ પેદા થાય છે, ત્યારે સામાન્ય રીતે બજારમાં આશંકા અને ડરનો માહોલ જોવા મળતો હોય છે. પરંતુ ૨૩ મે, ૨૦૨૬ના રોજ અર્થતંત્રના આંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાતો અને થિંક-ટેન્ક દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા એક અત્યંત હકારાત્મક અને ગહન વિશ્લેષણ મુજબ, યુએસ-ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ અને સંભવિત યુદ્ધના માહોલની વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર એક બહુ મોટી ‘બ્રાઇટ સાઇડ’ (હકારાત્મક બાજુ) પણ જોવા મળી શકે છે. આ સંકટ લાંબા ગાળે વિશ્વના આર્થિક માળખાને વધુ મજબૂત, સ્વનિર્ભર અને પ્રગતિશીલ બનાવવામાં સંજીવની સાબિત થઈ શકે તેમ છે.
સામાન્ય રીતે યુદ્ધને વિનાશ સાથે જોડવામાં આવે છે, પરંતુ આર્થિક ઇતિહાસ ગવાહ છે કે દરેક મોટા સંકટે દુનિયાને નવી આર્થિક ક્રાંતિ તરફ ધકેલી છે. આ સંભવિત યુદ્ધ પણ ગ્લોબલ માર્કેટ માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.
આર્થિક તેજી અને નવી દિશા: ગ્લોબલ ઇકોનોમીના ૪ મુખ્ય પિલર્સ (The 4 Bright Facts)
વલસાડના કપરાડામાં પાણીની અછત અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં પાકિસ્તાનના જુઠ્ઠાણા પર ભારતના વળતા પ્રહાર વચ્ચે, વૈશ્વિક બજારમાં આવનારી આ આર્થિક તેજીના ૪ સૌથી પોઝિટિવ પાસા નીચે મુજબ છે:
- વૈકલ્પિક ઉર્જા (Renewable Energy) માં ઐતિહાસિક રોકાણ: ઈરાન સંકટના કારણે જ્યારે પણ પરંપરાગત ક્રૂડ ઓઈલના સપ્લાય ચેઈન પર દબાણ આવે છે, ત્યારે દુનિયાભરના દેશો સોલાર, વિન્ડ, ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને ન્યુક્લિયર એનર્જી તરફ બહુ ઝડપથી વળે છે. આનાથી ગ્રીન એનર્જી સેક્ટરમાં અબજો ડોલરનું નવું રોકાણ આવશે, જે લાખો નવી ગ્રીન જોબ્સ (રોજગારી) ઊભી કરશે.
- સપ્લાય ચેઈનનું વૈવિધ્યીકરણ (Supply Chain Diversification): દુનિયા હવે માત્ર મિડલ ઈસ્ટ (મધ્ય પૂર્વ) ના તેલ પર નિર્ભર રહેવાના બદલે આફ્રિકા, લેટિન અમેરિકા અને સ્થાનિક ઉર્જા સ્ત્રોતો વિકસાવશે. આના લીધે વૈશ્વિક વ્યાપારનું સંતુલન સુધરશે અને કોઈ એક પ્રદેશની દાદાગીરી કાયમ માટે ખતમ થશે.
- ડિફેન્સ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેક્ટરમાં બૂમ: અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશો દ્વારા સંરક્ષણ ક્ષેત્રે ટેકનોલોજીકલ રિસર્ચ વધારવામાં આવશે. ડિફેન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રે આવનારી આ તેજી વૈશ્વિક સ્તરે મેટલ, સોફ્ટવેર અને એન્જિનિયરિંગ ઉદ્યોગોને ભારે પ્રોફિટ (નફો) કરાવી આપશે.
- નવા આર્થિક કોરિડોરનો ઉદય: મિડલ ઈસ્ટના તણાવને બાયપાસ કરવા માટે દુનિયાભરના દેશો વૈકલ્પિક વ્યાપારી માર્ગો અને ડિજિટલ ટ્રેડ પેક્ટ્સ તરફ આગળ વધશે, જે એશિયા અને યુરોપ વચ્ચે વ્યાપારના નવા દ્વાર ખોલશે.
૧. સીએમ યોગીની ‘યુપી સ્ટાઈલ’ જેવી જ વૈશ્વિક બજારમાં સ્વનિર્ભરતા
ઉત્તર પ્રદેશમાં સીએમ યોગી આદિત્યનાથે જે રીતે માફિયાઓ પર કડકાઈ કરીને રાજ્યની આંતરિક તાકાત અને કાયદો સ્થાપિત કરવા માટે “દૂસરા તરીકા” વાપર્યો છે, તે જ રીતે આ વૈશ્વિક સંકટ પણ દુનિયાના દેશોને ઉર્જા ક્ષેત્રે સ્વનિર્ભર બનવાનો ‘બીજો રસ્તો’ બતાવી રહ્યું છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં ભલે ગમે તેટલી રાજકીય હલચલ હોય, પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ સંકટ ભારત જેવા દેશોને પોતાના ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્શન (સ્થાનિક ઉત્પાદન) ને મજબૂત કરવાની સુવર્ણ તક આપી રહ્યું છે.
૨. એજ્યુકેશન અને ઇનોવેશનનો નવો સૂર્યોદય
આઈઆઈટી-આઈઆઈએમ ભણેલા આઈએએસ અધિકારી દિવ્યા મિત્તલે જે રીતે આપણી શિક્ષણ પ્રણાલી પર સચોટ ટિપ્પણીઓ કરી છે, તેના સંદર્ભમાં જોઈએ તો આ વૈશ્વિક સંકટ દુનિયાના એન્જિનિયરો અને વૈજ્ઞાનિકો માટે નવી શોધ (Innovation) કરવાની મોટી શાળા બનશે. જ્યારે પણ સંકટ આવે છે, ત્યારે જ નવી ટેકનોલોજીનો જન્મ થાય છે અને યુવાનો માટે સંશોધનના નવા આયામો ખુલે છે.
૩. બિગ ટેક અને ડિજિટલ ઇકોનોમીને મળશે બૂસ્ટર ડોઝ
આજે ૨૦૨૬ના ડિજિટલ યુગમાં અમેરિકાની બિગ ટેક કંપનીઓ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ડેટા સાયન્સ દ્વારા ઓટોમેશન તરફ આગળ વધી રહી છે. ઈરાન સંકટના કારણે લોજિસ્ટિક્સ અને શિપિંગ ક્ષેત્રે સ્માર્ટ ટ્રેકિંગ, બ્લોકચેઈન અને આઈપીએલ જેવી સુપરફાસ્ટ સ્પીડ ધરાવતી ડિજિટલ સિસ્ટમ્સનો ઉપયોગ વધશે, જે વૈશ્વિક ડિજિટલ અર્થતંત્રને આગામી ૧૦ વર્ષ આગળ લઈ જશે.
ધર્મેશની નજરે: સંકટ ગમે તેટલું મોટું હોય, સનાતન સત્ય એ છે કે ભારત આમાં પણ વિજેતા બનશે!
પ્રદીપ ગુપ્તા ભલે ભારતમાં ચૂંટણીઓની ભવિષ્યવાણીઓ કરતા હોય, પણ આર્થિક મોરચે ભારતની પ્રગતિની ભવિષ્યવાણી બિલકુલ સ્પષ્ટ છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ભારતે ઓલરેડી ગ્રીન એનર્જી અને મેક ઇન ઇન્ડિયા (Make in India) દ્વારા પોતાનો પાયો એટલો મજબૂત કરી લીધો છે કે વૈશ્વિક બજારમાં ગમે તેટલી ઉથલપાથલ થાય, ભારત સુરક્ષિત રહેશે.
ઈરાન સંકટ ભલે ટૂંકા ગાળા માટે મુશ્કેલ લાગે, પણ લાંબા ગાળે તે વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાંથી કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવા અને દુનિયાને સ્વચ્છ તેમજ વધુ સુરક્ષિત બનાવવા માટે એક ટર્નિંગ પોઈન્ટ સાબિત થઈ શકે છે. ભારત આજે વિશ્વગુરુ બનવા તરફ અગ્રેસર છે ત્યારે આ વૈશ્વિક આર્થિક પરિવર્તન આપણા દેશ માટે નવી ઊંચાઈઓ સર કરવાની સોનેરી તક લઈને આવ્યું છે. સકારાત્મક વિચાર જ આપણને હંમેશા વિજય તરફ દોરી જાય છે!