Author: Dharmesh Prajapati Platform: newsforyou.live
કાબુલ/ઇસ્લામાબાદ:
પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેના સરહદી સંબંધો ફરી એકવાર અત્યંત સ્ફોટક વળાંક પર પહોંચી ગયા છે. અફઘાનિસ્તાનમાં શાસન કરી રહેલા તાલિબાન પ્રશાસને સત્તાવાર દાવો કર્યો છે કે પાકિસ્તાની વાયુસેનાના ફાઇટર જેટ વિમાનોએ અફઘાનિસ્તાનની સરહદની અંદર ઘૂસીને અનેક રહેણાંક વિસ્તારો પર ભીષણ એરસ્ટ્રાઈક (બોમ્બમારો) કરી છે. તાલિબાનના સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ હવાઈ હુમલામાં ૧૧ નિર્દોષ બાળકો અને બે મહિલાઓ સહિત કુલ ૧૩ સ્થાનિક નાગરિકોના કમકમાટીભર્યા મોત નીપજ્યા છે. આ આક્રમક સૈન્ય કાર્યવાહી બાદ બંને પડોશી દેશો વચ્ચે ગમે ત્યારે યુદ્ધ ફાટી નીકળે તેવી ગંભીર સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
આત્મઘાતી હુમલાનો બદલો લેવા પાકિસ્તાનનો પ્રહાર
ભૌગોલિક રાજકીય (Geopolitical) વિશ્લેષકોના મતે, પાકિસ્તાન દ્વારા કરવામાં આવેલો આ હુમલો તાજેતરમાં જ પાકિસ્તાની સરહદની અંદર સુરક્ષા દળો અને સરકારી મથકો પર થયેલા શ્રેણીબદ્ધ આત્મઘાતી આતંકવાદી હુમલાઓનો સીધો બદલો છે.
- પાકિસ્તાનનો આરોપ: ઇસ્લામાબાદનો દાવો છે કે પ્રતિબંધિત આતંકવાદી સંગઠન તેહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન (TTP) ના આતંકીઓ અફઘાનિસ્તાનની ધરતીનો ઉપયોગ કરીને પાકિસ્તાન પર હુમલા કરી રહ્યા છે. પાકિસ્તાન સરકારનો આરોપ છે કે અફઘાન તાલિબાન આ આતંકીઓને સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાનો (Safe Havens) પુરા પાડે છે.
- ટાર્ગેટ વિસ્તારો: પાકિસ્તાની વાયુસેનાએ અફઘાનિસ્તાનના સરહદી પ્રાંતો ખોસ્ત (Khost) અને કુનાર (Kunar) માં આવેલા કથિત આતંકી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા હોવાના અહેવાલ છે, પરંતુ જમીની હકીકત મુજબ બોમ્બ સામાન્ય નાગરિકોના ઘરો પર પડ્યા છે.
તાલિબાનની કડક ચેતવણી: હુમલા બાદ તાલિબાનના પ્રવક્તા ઝબીઉલ્લા મુજાહિદે પાકિસ્તાનની આ કાર્યવાહીને અફઘાનિસ્તાનની સાર્વભૌમત્વ પર સીધો હુમલો ગણાવ્યો છે. તેમણે ચેતવણી આપતા કહ્યું કે, “પાકિસ્તાને આવી કાયરતાપૂર્ણ હરકતોના ગંભીર પરિણામો ભોગવવા માટે તૈયાર રહેવું પડશે, જેનો બદલો લેવાની ક્ષમતા અફઘાન સેના ધરાવે છે.”
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી સતત વધી રહ્યો છે વિવાદ
સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૧માં અફઘાનિસ્તાન પર તાલિબાનના કબજા બાદ એવી અપેક્ષા હતી કે પાકિસ્તાન સાથે તેના સંબંધો સુધરશે, પરંતુ વાસ્તવિકતા તદ્દન ઉલટી સાબિત થઈ છે:
| વર્ષ | સરહદી તણાવની મુખ્ય ઘટનાઓ |
| ૨૦૨૪-૨૦૨૫ | ડ્યુરેન્ડ લાઇન (સરહદ) પર વારંવાર બંને દેશોના સૈનિકો વચ્ચે સીધી ગોળીબારની ઘટનાઓ બની, જેમાં ડઝનેક નાગરિકો માર્યા ગયા. |
| ૨૦૨૬ (વર્તમાન) | પાકિસ્તાને સરહદ પારથી થતા આતંકી હુમલા રોકવાના નામે સીધી એરસ્ટ્રાઈક શરૂ કરી, જેનાથી પ્રાદેશિક શાંતિ જોખમમાં મુકાઈ છે. |
દક્ષિણ એશિયામાં અસ્થિરતાનું નવું કેન્દ્ર
આ એરસ્ટ્રાઈક બાદ તાલિબાન સૈનિકોએ પાકિસ્તાન સરહદ પર ભારે હથિયારો અને આર્ટિલરી (તોપો) તૈનાત કરી દીધી છે. બંને દેશો વચ્ચે વ્યાપારિક વ્યવહારો માટે મહત્વના ગણાતા તોરખામ (Torkham) અને ચમન (Chaman) બોર્ડર ક્રોસિંગ પણ અનિશ્ચિત મુદ્દત માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે, જેને કારણે હજારો ટ્રકો રસ્તા પર અટવાઈ પડી છે.
એક તરફ પાકિસ્તાન ગંભીર આર્થિક કટોકટી અને આંતરિક રાજકીય અસ્થિરતા સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે, ત્યારે અફઘાનિસ્તાન સાથે સીધો સૈન્ય સંઘર્ષ તેની મુશ્કેલીઓમાં બમણો વધારો કરશે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય વિવાદ પર ભારત સહિત યુનાઈટેડ નેશન્સ (UN) ની પણ કડક નજર છે, કારણ કે આ હિંસા લાંબી ચાલશે તો સમગ્ર દક્ષિણ એશિયા ક્ષેત્રની સુરક્ષા વ્યવસ્થા જોખમાશે.