By Dharmesh Prajapati

ગુજરાતમાં ચોમાસાના આગમનની ઘડીઓ ગણાઈ રહી છે ત્યારે રાજ્યભરના ખેડૂતોમાં ખરીફ પાકની વાવણીને લઈને ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. જોકે, ડાંગર (Paddy/Rice) નો ગઢ ગણાતા દક્ષિણ ગુજરાત (South Gujarat) ના ચિત્રમાં આ વર્ષે ચિંતાની રેખાઓ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. કેટલાક પ્રમુખ જિલ્લાઓમાં ખેડૂતોને સિંચાઈના પાણી અને પૂરતી વીજળીની ગંભીર સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. સમયસર અને પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી-વીજળી ન મળવાના કારણે ડાંગરના ધરૂડિયા (નર્સરી) ઉછેરવા અને વાવણી કરવામાં ખેડૂતોને મુશ્કેલી પડી રહી છે.
વલસાડ પંથકના એક સ્થાનિક ખેડૂતે વ્યથા ઠાલવતા જણાવ્યું કે, “આ વર્ષે નહેરોમાં પાણી લંબાયું છે અને બોરવેલના તળ નીચે ગયા છે. અત્યારે બે વીઘા જમીનમાં પણ પિયત થઈ શકે એટલું પાણી નથી. તેની સામે મોંઘા બિયારણો અને ખાતર બાદ હવે મજૂરી પણ અત્યંત મોંઘી પડી રહી છે, જેથી ડાંગરની રોપણી પાછળ ધકેલાઈ રહી છે.”
દક્ષિણ ગુજરાત: જિલ્લાવાઇઝ ડાંગરની વાવણીના તાજા આંકડા (૧૮ જૂન ૨૦૨૬ સુધી)
દક્ષિણ ગુજરાતના મુખ્ય જિલ્લાઓમાં ચાલુ સીઝનની પ્રાથમિક વાવણી અને ટાર્ગેટ વિસ્તારની સરખામણી નીચે મુજબના કોષ્ટક (Table) પરથી સમજી શકાય છે:
| જિલ્લો | અંદાજિત લક્ષ્યાંક (હેક્ટર) | અત્યાર સુધી થયેલી વાવણી/ધરૂડિયા (હેક્ટર) | સ્થિતિ અને મુખ્ય પડકાર |
|---|---|---|---|
| વલસાડ | આશરે ૭૫,૦૦૦ | આશરે ૮,૫૦૦ | નહેરોના છેવાડાના વિસ્તારોમાં પાણીની તંગી, બોરવેલ પર નિર્ભરતા |
| નવસારી | આશરે ૬૫,૦૦૦ | આશરે ૭,૨૦૦ | કાવેરી-અંબિકા નદી કિનારાના વિસ્તારોમાં મધ્યમ વાવણી, મોંઘી મજૂરી |
| સુરત | આશરે ૫૦,૦૦૦ | આશરે ૯,૮૦૦ | કાનમ અને કોસ્ટલ બેલ્ટમાં ધરૂડિયા તૈયાર, વીજળીના કાપનો નવો પડકાર |
| ભરૂચ | આશરે ૩૫,૦૦૦ | આશરે ૪,૫૦૦ | વરસાદ ખેંચાતા કપાસ તરફ ઝુકાવ, ડાંગરની ધીમી શરૂઆત |
| તાપી | આશરે ૪૨,૦૦૦ | આશરે ૫,૧૦૦ | ઉકાઈ જળાશયના કમાન્ડ એરિયામાં પાણી છૂટવાની રાહ જોવાઈ રહી છે |
| ડાંગ | આશરે ૨૨,૦૦૦ | આશરે ૨,૮૦૦ | પહાડી વિસ્તારોમાં માત્ર વરસાદી આધારિત પરંપરાગત નાગલી અને ડાંગર |
એગ્રી-ટેક ડેટા અને સ્માર્ટ ઇરિગેશન આર્કિટેક્ચર
એક આઈટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર આધુનિકીકરણ એક્સપર્ટ અને ડિજિટલ એનાલિસ્ટ તરીકે, દક્ષિણ ગુજરાતમાં દર વર્ષે સર્જાતી પાણીની અછત અને વાવણીના મોડા આંકડા એ સૂચવે છે કે હવે આપણી પરંપરાગત ખેતીને Smart Agro-IT Infrastructure તરફ વાળવાનો સમય આવી ગયો છે. ખેડૂતો માટે પિયત વ્યવસ્થા સુધારવા માટે IoT-based Soil Moisture Sensors (જમીનનો ભેજ માપતા સેન્સર્સ) અને એઆઈ-આધારિત વેધર મોનિટરિંગ લિંક્સ સેટઅપ કરવી અનિવાર્ય છે. સ્માર્ટ ગ્રીડ નેટવર્કિંગ દ્વારા ક્યારે પાણી છોડવું તેનો ચોક્કસ એનાલિટિક્સ ડેટા જો ખેડૂતોના મોબાઈલ એપ સુધી પહોંચે, તો પાણીનો બગાડ અટકશે અને મોંઘી મજૂરીનો સચોટ ઉપયોગ સમયસર થઈ શકશે.
હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ આગામી અઠવાડિયામાં દક્ષિણ ગુજરાતમાં વિધિવત સાર્વત્રિક વરસાદ પડવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે, જેના પછી આ વાવણીના આંકડાઓમાં મોટો ઉછાળો જોવા મળી શકે છે.
કનેક્ટ વિથ ધર્મેશ પ્રજાપતિ +91 7359585035 Call / WhatsApp
Website: ambeinfotech.com
Read more on newsforyou.live
