By Dharmesh Prajapati

વૈશ્વિક શેરબજાર અને સ્પેસ ટેકનોલોજીના ઇતિહાસમાં ૧૨ જૂન ૨૦૨૬ નો દિવસ સુવર્ણ અક્ષરે અંકિત થઈ ગયો છે. અબજોપતિ એલન મસ્કની રોકેટ, સેટેલાઇટ અને એઆઈ (AI) કંપની સ્પેસએક્સ (SpaceX) નું શુક્રવારે અમેરિકાના નેસ્ડેક (Nasdaq) શેરબજારમાં અત્યાર સુધીનું વિશ્વનું સૌથી મોટું લિસ્ટિંગ થયું છે.

કંપનીએ માર્કેટમાંથી $૭૫ બિલિયન (આશરે ૬.૨ લાખ કરોડ રૂપિયા) એકત્રિત કરીને ઈતિહાસનો સૌથી મોટો આઈપીઓ (IPO) પૂરો કર્યો હતો. લિસ્ટિંગના પ્રથમ દિવસે જ સ્પેસએક્સના શેર તેના મૂળ ભાવ $૧૩૫ થી ૧૧% પ્રીમિયમ સાથે $૧૫૦ પર ઓપન થયા હતા અને જોતજોતામાં ૨૨% ના ઉછાળા સાથે $૧૬૫ પર પહોંચી ગયા હતા. આ ધમાકેદાર લિસ્ટિંગ સાથે સ્પેસએક્સની કુલ માર્કેટ વેલ્યુએશન $૨ ટ્રિલિયન (આશરે ૧૬૬ લાખ કરોડ રૂપિયા) ને પાર થઈ ગઈ છે.

એલન મસ્ક: અશક્યને શક્ય બનાવનાર આધુનિક જાદુગર

રોઇટર્સ બ્રેકિંગવ્યૂઝ (Reuters Breakingviews) ના વિશ્લેષણ મુજબ, એલન મસ્ક હાઇપ (પ્રચાર), મૂડી અને ટેકનોલોજીના સમન્વયથી કંપનીઓને અકલ્પનીય ઊંચાઈએ લઈ જવામાં માહિર છે. તેમની કાર કંપની ટેસ્લા (Tesla) એ ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સની દુનિયા બદલી નાખી, જ્યારે સ્પેસએક્સના ૧૦,૦૦૦ થી વધુ સેટેલાઇટ્સના નેટવર્કે ‘સ્ટારલિંક’ (Starlink) દ્વારા વિશ્વભરમાં હાઇ-સ્પીડ બ્રોડબેન્ડ ઇન્ટરનેટ પહોંચાડ્યું છે. હવે મસ્ક વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ સુધીમાં મનુષ્યને મંગળ ગ્રહ (Mars) પર ઉતારવાના અને સ્પેસ ટુરિઝમના પોતાના સપનાને સાકાર કરવા તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.

રોકાણકારો માટે કેમ જોખમી અને વિલક્ષણ છે આ વેલ્યુએશન?

શેરબજારના નિષ્ણાતો સ્પેસએક્સની આ ગગનચુંબી વેલ્યુએશનને લઈને આશ્ચર્ય પણ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે:

• અવાસ્તવિક મલ્ટિપલ: સ્પેસએક્સનું લિસ્ટિંગ તેના વર્ષ ૨૦૨૫ ના કુલ રેવન્યુ (આવક) કરતાં ૧૦૫ ગણી વધુ વેલ્યુએશન પર થયું છે, જે કોઈપણ વ્યાપારી કંપની માટે સામાન્ય ગણતરીથી પર છે.
• શેરનો ઓછો સપ્લાય: કંપનીએ હાલમાં તેના માત્ર ૫% શેર જ પબ્લિક માર્કેટમાં વેચ્યા છે. ભવિષ્યમાં જ્યારે કંપનીના ઇન્સાઇડર્સ (આંતરિક રોકાણકારો) પોતાના શેર વેચશે, ત્યારે બજારમાં શેરનો સપ્લાય વધતાં ભાવ પર દબાણ આવી શકે છે.
• મસ્ક પર ઓવર-લોડ: પબ્લિક માર્કેટમાં $૧ ટ્રિલિયનથી મોટી બે-બે કંપનીઓ (ટેસ્લા અને સ્પેસએક્સ) એકસાથે ચલાવવી એલન મસ્ક માટે પણ મોટો પડકાર છે. શું તેઓ બંને કંપનીઓને સરખો સમય આપી શકશે? તે એક મોટો સવાલ છે.

ગુગલની મોટી ઇક્વિટી ઓફરિંગ અને માર્કેટમાં તેજી

આ ઐતિહાસિક સપ્તાહમાં માત્ર સ્પેસએક્સ જ નહીં, પરંતુ ગૂગલની પેરન્ટ કંપની આલ્ફાબેટ (Alphabet) દ્વારા પણ શેરબજારના ઇતિહાસનું સૌથી મોટું સેકન્ડરી ઇક્વિટી ઓફરિંગ પૂરું કરવામાં આવ્યું છે. વોલ સ્ટ્રીટના અંડરરાઇટર્સ અને રોકાણકારો હાલમાં ટેકનોલોજી અને સ્પેસ સેક્ટરમાં અબજો ડોલર ઠાલવી રહ્યા છે.

Anthropic અને OpenAI માટે ખુલશે રસ્તો

સ્પેસએક્સની આ ભવ્ય સફળતાએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ક્ષેત્રની બે દિગ્ગજ કંપનીઓ એન્થ્રોપિક (Anthropic) અને ઓપન-એઆઈ (OpenAI) માટે પબ્લિક લિસ્ટિંગનો રસ્તો બિલકુલ સાફ કરી દીધો છે. આ બંને કંપનીઓ પણ ટૂંક સમયમાં પોતાના આઈપીઓ લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે.

વોલ સ્ટ્રીટની એક જૂની કહેવત છે કે, “જ્યારે બતકો ભૂખી હોય અને અવાજ કરતી હોય, ત્યારે તેમને ચણ નાખી દેવી જોઈએ.” સ્પેસએક્સના આ રેકોર્ડબ્રેક ડેબ્યુથી સ્પષ્ટ સાબિત થાય છે કે વૈશ્વિક રોકાણકારો હજુ પણ મસ્કના આઈડિયા અને ફ્યુચરિસ્ટિક ટેકનોલોજી પાછળ પૈસા લગાવવા માટે પૂરેપૂરા ભૂખ્યા છે.

કનેક્ટ વિથ ધર્મેશ પ્રજાપતિ +91 7359585035 Call / WhatsApp

Website: ambeinfotech.com

Read more on newsforyou.live