અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કેનેડાની વિમાન કંપની બોમ્બાર્ડિયરને અમેરિકામાં વિમાન વેચવાથી રોકવાની ધમકી આપી છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે જો બોમ્બાર્ડિયરને અમેરિકી બજારમાં કારોબાર કરવો હોય તો તેને વિમાન અમેરિકામાં જ બનાવવા પડશે. તેમણે કહ્યું કે કેનેડા અમેરિકાના બજારનો ખોટો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યું છે. ટ્રમ્પે સોમવારે ટ્રુથ સોશિયલ પર લખ્યું, અમેરિકામાં બોમ્બાર્ડિયર વિમાનનું વેચાણ હવે નહીં થાય. તેમને અમેરિકાને પિગી બેંક સમજવાનું બંધ કરવું પડશે. ટ્રમ્પે એ જણાવ્યું નથી કે બોમ્બાર્ડિયરના વિમાનોનું વેચાણ રોકવા માટે અમેરિકા કયું પગલું ભરશે. અમેરિકા બોમ્બાર્ડિયર માટે સૌથી મોટું બજાર છે અમેરિકા બોમ્બાર્ડિયર કંપની માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બજાર છે. સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ 2025માં બોમ્બાર્ડિયરની કુલ આવક 9.55 અબજ ડોલર રહી. આ કમાણીનો મોટો હિસ્સો અમેરિકાથી આવે છે પરંતુ રિપોર્ટમાં તે સ્પષ્ટ નથી કે કમાણીનો 50 ટકા હિસ્સો અમેરિકામાં થયેલા કારોબારમાંથી આવ્યો. કંપનીએ કહ્યું- અમારા કારણે લોકોને નોકરીઓ મળી ટ્રમ્પની ધમકી પછી બોમ્બાર્ડિયર કંપનીએ કહ્યું કે તેનો અમેરિકામાં મોટો કારોબાર છે અને તેનાથી ત્યાં હજારો લોકોને નોકરી મળે છે. કંપનીએ જણાવ્યું કે તેની સપ્લાય ચેઇનમાં અમેરિકાના 47 રાજ્યોની લગભગ 2,800 કંપનીઓ સામેલ છે. બોમ્બાર્ડિયરે એમ પણ કહ્યું કે તેના વિમાનોમાં અમેરિકામાં બનેલા એન્જિન, એવિયોનિક્સ અને અન્ય ઘણા મહત્વપૂર્ણ ઉપકરણોનો ઉપયોગ થાય છે. કંપની આ વર્ષે ઇન્ડિયાનાના ફોર્ટ વેનમાં પોતાની નવી સુવિધા પણ શરૂ કરવાની છે. જાન્યુઆરીમાં પણ ટ્રમ્પે ધમકી આપી હતી કેનેડિયન કંપની બોમ્બાર્ડિયરને લઈને ટ્રમ્પ પહેલા પણ કડક વલણ અપનાવી ચૂક્યા છે. જાન્યુઆરીમાં તેમણે કંપનીના વિમાનોનું અમેરિકામાં સર્ટિફિકેશન રદ કરવા અને કેનેડિયન વિમાનો પર 50% ટેરિફ લગાવવાની ધમકી આપી હતી. તે સમયે ટ્રમ્પ કેનેડાથી એટલા માટે નારાજ હતા કારણ કે તેમનો આરોપ હતો કે કેનેડાએ અમેરિકન કંપની ગલ્ફસ્ટ્રીમના નવા વિમાનોને સર્ટિફિકેશન આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તે સમયે ટ્રમ્પની ધમકી પર કોઈ કાર્યવાહી થઈ ન હતી. બોમ્બાર્ડિયરના વિમાનો હજુ પણ અમેરિકામાં સર્ટિફાઇડ છે. અમેરિકા-કેનેડા વચ્ચે વધી રહ્યું છે ટ્રેડ વોર બોમ્બાર્ડિયર પર ટ્રમ્પની નવી ધમકી એવા સમયે આવી છે, જ્યારે અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે ટેરિફને લઈને તણાવ વધ્યો છે. ગયા મહિને ટ્રમ્પે લગભગ 20 અબજ ડોલરના કેનેડિયન સામાન પર 50% ટેરિફ લગાવ્યો હતો. તેમાં હોકી સ્ટિકથી લઈને સિમેન્ટ સુધીનો સામાન સામેલ હતો. તેના જવાબમાં કેનેડાએ પણ અમેરિકાથી આવતા લગભગ 20 અબજ ડોલરના સામાન પર વળતો ટેરિફ લગાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે. બોમ્બાર્ડિયર પર રોક લગાવવી સહેલી નથી ટ્રમ્પની ધમકી છતાં બોમ્બાર્ડિયરના વિમાનોના વેચાણ પર તાત્કાલિક રોક લગાવવી સહેલી નહીં હોય. અમેરિકામાં વિમાનોને સર્ટિફાય કરવાની જવાબદારી ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન એટલે કે FAAની છે. એટલે કે રાષ્ટ્રપતિ સીધા કોઈ વિમાનનું સર્ટિફિકેશન રદ કરી શકતા નથી. આ માટે સંબંધિત અમેરિકી એજન્સીની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડશે. અમેરિકા-કેનેડા વચ્ચે વિવાદના 5 મોટા કારણો 1. ટેરિફની નવી લડાઈ સૌથી મોટો વિવાદ ટેરિફને લઈને છે. અમેરિકાએ કેનેડાના લગભગ 20 અબજ ડોલરના સામાન પર 50% સુધીનો વધારાનો શુલ્ક લગાવ્યો છે. તેમાં દારૂ, ડેરી, ફર્નિચર, હોકી સાધનો અને અન્ય ઘણી વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે. વાટાઘાટો તૂટ્યા પછી, કેનેડાએ પણ ડોલર-ફોર-ડોલર વળતો ટેરિફ લગાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે. 2. કેનેડાને 51મું રાજ્ય કહેવું ટ્રમ્પ ઘણી વખત કેનેડાને અમેરિકાનું 51મું રાજ્ય બનાવવાની વાત કહી ચૂક્યા છે. ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે અમેરિકા વેપારના મામલે કેનેડાને અબજો ડોલરનો ફાયદો પહોંચાડે છે. જો કેનેડા અમેરિકાનો ભાગ બની જાય, તો આ વ્યાપારી અસમાનતા અને ટેરિફ સંબંધિત વિવાદો આપમેળે સમાપ્ત થઈ જશે. 3. ટ્રુડોને કેનેડાના ગવર્નર કહેવું ટ્રમ્પે ઘણી વખત કેનેડાના તત્કાલીન વડાપ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડોને કટાક્ષભર્યા સ્વરમાં ‘ગવર્નર’ કહીને સંબોધિત કર્યા હતા. કેનેડિયન નેતાઓ અને જનતાએ તેને પોતાની સાર્વભૌમત્વનું અપમાન માન્યું. 4. સરહદ સુરક્ષા, ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી અને ફેન્ટાનિલની તસ્કરી અમેરિકા અને કેનેડા વચ્ચે વધતી સરહદી સુરક્ષા ચિંતાઓ પણ મોટા વિવાદનું કારણ બની છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રનો આરોપ રહ્યો છે કે કેનેડાની ઉત્તરીય સરહદથી ગેરકાયદેસર પ્રવાસીઓની ઘૂસણખોરી અને ખતરનાક નશીલી દવાઓ (ખાસ કરીને ફેન્ટાનીલ) ની તસ્કરી અમેરિકામાં વધી રહી છે. અમેરિકાએ કેનેડા પાસેથી તેની સરહદો પર કડક દેખરેખ અને કડક ઇમિગ્રેશન નીતિઓ લાગુ કરવાની માંગ કરી છે. 5. ડેરી અને કૃષિ વિવાદ અમેરિકા લાંબા સમયથી કેનેડાની ‘સપ્લાય મેનેજમેન્ટ’ સિસ્ટમનો વિરોધ કરતું રહ્યું છે, જે કેનેડિયન ડેરી અને પોલ્ટ્રી (મરઘા પાલન) માર્કેટને વિદેશી સ્પર્ધાથી બચાવે છે. અમેરિકા ઈચ્છે છે કે કેનેડા તેના ડેરી બજારને અમેરિકન ખેડૂતો માટે સંપૂર્ણપણે ખોલે.