નવી દિલ્હીમાં BRICS સમિટ પહેલાં દિલ્હીને પોસ્ટરો અને રોશનીથી શણગારવામાં આવ્યું છે. રાજધાનીના ઘણા વિસ્તારો તહેવાર જેવા દેખાઈ રહ્યા છે. BRICS સમિટ 12 અને 13 સપ્ટેમ્બરના રોજ નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમમાં યોજાવાની છે. આ વર્ષની સત્તાવાર થીમ “બિલ્ડિંગ ફોર રેઝિલિયન્સ, ઇનોવેશન, કોઓપરેશન એન્ડ સસ્ટેનેબિલિટી” છે. દિલ્હી ટ્રાફિક પોલીસે સમિટ માટે ટ્રાફિક પ્લાન તૈયાર કર્યો છે. VIP કાફલાઓની અવરજવર દરમિયાન 22 ડાયવર્ઝન પોઈન્ટ અને 35થી વધુ રસ્તાઓ પર ટ્રાફિકને નિયંત્રિત અથવા ડાયવર્ટ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, સંમેલનને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હી હાઈકોર્ટ અને તમામ જિલ્લા અદાલતો 11 સપ્ટેમ્બરના રોજ બંધ રહેશે. ટ્રાયલ કોર્ટમાં 12 સપ્ટેમ્બરના રોજ પણ રજા રહેશે. આ રીતે દિલ્હીની તમામ નીચલી અદાલતોમાં 11, 12 અને 13 સપ્ટેમ્બર એટલે કે શુક્રવારથી રવિવાર સુધી સતત 3 દિવસ કામકાજ થશે નહીં. MCD અને કેન્દ્ર સરકારની તમામ ઓફિસો પણ 11 સપ્ટેમ્બરના રોજ બંધ રહેશે. ફક્ત હોસ્પિટલ, સફાઈ અને કટોકટી સેવાઓ ચાલુ રહેશે. બ્રિક્સ સમિટ માટે દિલ્હીમાં સજાવટ અને સુરક્ષા, 4 તસવીરો… સમિટમાં વિદેશી નેતાઓ અને પ્રતિનિધિઓ ભાગ લેશે સમિટમાં રાષ્ટ્રાધ્યક્ષો, વિદેશી પ્રતિનિધિઓ, આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોના વડાઓ અને અન્ય મોટા અધિકારીઓ ભાગ લેશે. દિલ્હી ટ્રાફિક પોલીસનું કહેવું છે કે વિદેશી પ્રતિનિધિઓની અવરજવર સરળ રાખવા અને સામાન્ય લોકોને ઓછામાં ઓછી મુશ્કેલી પડે તે માટે સુરક્ષા અને ટ્રાફિક વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવી રહી છે. ટ્રાફિક વ્યવસ્થા પર એડિશનલ CP (ટ્રાફિક) દિનેશ કુમાર ગુપ્તાએ જણાવ્યું કે VIP મોટરકેડ પસાર થવા દરમિયાન થોડા સમય માટે ટ્રાફિક રોકી પણ શકાય છે. નેશનલ સિક્યુરિટી ગાર્ડનું ઓપરેશન ‘બ્રિક્સ કવચ’ NSGનું ઓપરેશન ‘કવચ BRICS’ મહત્ત્વનું છે કારણ કે ભારત સમિટની યજમાની કરશે. આ સમિટમાં BRICS સભ્યો અને ભાગીદાર દેશોના નેતાઓ તેમજ આઉટરીચ આમંત્રિતો પણ સામેલ થશે. આ માટે મંગળવારે લગભગ 100 NSG કમાન્ડોએ આ અભ્યાસમાં ભાગ લીધો હતો. ચારેય સ્થળોએ અલગ-અલગ સમયે ડ્રિલ કરવામાં આવી હતી. હેતુ હતો કે, જો કોઈ આતંકવાદી ખતરો ઊભો થાય, તો NSG, દિલ્હી પોલીસ અને અન્ય સુરક્ષા એજન્સીઓ સમય ગુમાવ્યા વિના એકસાથે કાર્યવાહી કરી શકે. નવ હોટલોથી ભારત મંડપમ સુધી રિહર્સલ ગુપ્તાએ જણાવ્યું કે વિદેશી પ્રતિનિધિઓ નવ હોટલોમાં રોકાશે. આ હોટલોથી ભારત મંડપમ સુધી જવાના રસ્તાઓની ઓળખ કરી લેવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું કે, નિર્ધારિત રૂટ પર કારકેડની રિહર્સલ કરવામાં આવી રહી છે અને પોલીસકર્મીઓને સંપૂર્ણ વ્યવસ્થાની જાણકારી આપવામાં આવી રહી છે. ગુપ્તાએ કહ્યું, “તેઓ નવ હોટલોમાં રોકાશે. ત્યાંથી ભારત મંડપમ સુધીના રસ્તાઓની ઓળખ કરવામાં આવી છે. અમે આ રસ્તાઓ પર કારકેડ રિહર્સલ કરી રહ્યા છીએ. અમારા સ્ટાફને યોગ્ય રીતે બ્રીફિંગ આપવામાં આવી રહી છે.” BRIC થી BRICS સુધી આ રીતે વધ્યો સમૂહ BRICS ની શરૂઆત બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત અને ચીનના BRIC ગઠબંધન તરીકે થઈ હતી. આ દેશોના વિદેશ મંત્રીઓની પ્રથમ બેઠક 2006માં ન્યૂયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા દરમિયાન થઈ હતી. ત્યારબાદ 2009માં રશિયાના યેકાતેરિનબર્ગમાં BRIC નું પ્રથમ શિખર સંમેલન થયું. દક્ષિણ આફ્રિકાના 2011માં સામેલ થયા પછી તેનું નામ BRICS થઈ ગયું. જાન્યુઆરી 2024માં ઇજિપ્ત, ઇથોપિયા, ઇરાન, સાઉદી અરેબિયા અને UAE ને પૂર્ણ સભ્ય બનાવવામાં આવ્યા. ત્યારબાદ જાન્યુઆરી 2025માં ઇન્ડોનેશિયા પણ પૂર્ણ સભ્ય બન્યું. હવે BRICS માં 11 પૂર્ણ સભ્ય દેશો છે. આ સાથે ભાગીદાર દેશોની સંખ્યા પણ વધી રહી છે. આ સમૂહ વૈશ્વિક આર્થિક અને રાજદ્વારી બાબતોમાં મહત્વપૂર્ણ પ્રભાવ ધરાવે છે. 11 સભ્ય દેશોના ડેટાને એકબીજા સાથે જોડવાની તૈયારી બ્રિક્સ શિખર સંમેલનમાં અવકાશ સહયોગ માટે કાયમી સંસ્થાકીય માળખું બનાવવા પર ચર્ચા થઈ શકે છે. સભ્ય દેશોના રિમોટ સેન્સિંગ સેટેલાઇટ નેટવર્કનું વિસ્તરણ અને બ્રિક્સ સ્પેસ કાઉન્સિલની રચનાને આગળ વધારવા પર સહમતિ બનવાની સંભાવના છે. બ્રિક્સના 11 સભ્ય દેશોની અવકાશ એજન્સીઓની પ્રારંભિક બેઠકોમાં આ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ ચૂકી છે. યોજના છે કે સભ્ય દેશોના હાલના ભૂ-અવલોકન ઉપગ્રહો અને તેમાંથી મળતા ડેટાને શેર કરીને એક મોટું દેખરેખ નેટવર્ક ઊભું કરવામાં આવે. બ્રિક્સમાં રિમોટ સેન્સિંગ સેટેલાઇટ કોન્સ્ટેલેશનના સહયોગનું માળખું પહેલેથી જ છે. નવા સભ્યોને પણ તેમાં જોડવાની તૈયારી છે. આનાથી એક દેશનો ઉપગ્રહ ડેટા જરૂર પડ્યે બીજા સભ્ય દેશના કામ આવી શકશે. ઉદાહરણ તરીકે, ભારતમાં પૂર અથવા ચક્રવાત દરમિયાન અન્ય દેશોના ડેટાથી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોની મેપિંગ અને રાહત કાર્યોમાં મદદ મળી શકે છે. હાલમાં બ્રિક્સનો અવકાશ સહયોગ અલગ-અલગ બેઠકો અને સમિતિઓ દ્વારા આગળ વધે છે. પ્રસ્તાવિત સ્પેસ કાઉન્સિલને જો સમિટમાં રાજકીય મંજૂરી મળે છે, તો તેને કાયમી સંગઠનાત્મક આધાર મળી શકે છે. ભારતીય કંપનીઓને નવું બજાર મળી શકે છે ઇસરોની સાથે ભારતનો ખાનગી સ્પેસ-ટેક સેક્ટર પણ બ્રિક્સ સહયોગથી લાભ ઉઠાવી શકે છે. ભારતીય કંપનીઓ પ્રક્ષેપણ સેવાઓ, નાના ઉપગ્રહો, સેટેલાઇટ ઇમેજરી, ભૂ-અવલોકન, જિયોસ્પેશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, કૃષિ મેપિંગ અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન એપ્લિકેશન જેવા ક્ષેત્રોમાં સભ્ય દેશો સાથે ભાગીદારી કરી શકે છે. સંયુક્ત શેર કરેલ ડેટા નેટવર્ક અને સ્પેસ કાઉન્સિલનું માળખું આગળ વધવા પર ભારતીય કંપનીઓ માટે બ્રિક્સ દેશોમાં ટેકનોલોજી, સેવાઓ અને એપ્લિકેશન્સનું નવું બજાર ખુલી શકે છે.