જર્મનીના સેક્સોની-આનહાલ્ટમાં સપ્ટેમ્બર 2026ની ચૂંટણીમાં અલ્ટરનેટિવ ફોર જર્મની (AfD) એ મોટી જીત મેળવી છે. બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછી આ પહેલો પ્રસંગ છે, જ્યારે જર્મનીમાં કોઈ જમણેરી પક્ષ કોઈ રાજ્યમાં સત્તાની નજીક પહોંચ્યો છે. AfD અન્ય દેશોમાંથી આવીને જર્મનીમાં વસેલા લોકો અને સમલૈંગિક લગ્ન વિરુદ્ધ કડક વલણ માટે જાણીતી છે. પરંતુ આ પક્ષની વાર્તામાં એક વાત સૌથી વધુ ચોંકાવનારી છે. AfDના ચીફ એલિસ વીડલ પોતે લેસ્બિયન છે. તેમના પાર્ટનર શ્રીલંકામાં જન્મ્યા છે. એટલે કે, જે પક્ષની નીતિઓ સમલૈંગિક લગ્ન અને પ્રવાસીઓ વિરુદ્ધ છે, તે જ પક્ષના સૌથી શક્તિશાળી નેતાનું અંગત જીવન આનાથી બિલકુલ અલગ છે. જર્મનીમાં AfDના વધતા પ્રભાવ પાછળ વીડલનો મોટો હાથ માનવામાં આવે છે. તેમની રાજનીતિને સમજવા માટે એ જાણવું જરૂરી છે કે આખરે એલિસ વીડલ કોણ છે અને તે આવા પક્ષનો ચહેરો કેવી રીતે બન્યા, જેની વિચારસરણી તેમના પોતાના જીવનથી બિલકુલ અલગ છે? બાળપણ: દાદા હિટલરના સમર્થક હતા, ઘર છોડીને ભાગવું પડ્યું જર્મન અખબાર ડાય વેલ્ટ અનુસાર વીડલનું બાળપણ એવા વાતાવરણમાં વીત્યું, જ્યાં રાજકારણ વિશે ઘણી ચર્ચા થતી હતી. જોકે, તેમના માતા-પિતા કોઈ રાજકીય પક્ષ સાથે જોડાયેલા ન હતા. વીડલના દાદા હંસ વીડલ હિટલરની નાઝી પાર્ટી સાથે જોડાયેલા હતા. આ સમયગાળા દરમિયાન તેમની ઘણી પ્રગતિ થઈ. હિટલરે તેમને 1941માં નાઝી કબજા હેઠળના વોર્સોમાં લશ્કરી ન્યાયાધીશ બનાવ્યા હતા. વીડલ પરિવાર ત્યારે સિલેસિયામાં રહેતો હતો. હવે આ પોલેન્ડનો વિસ્તાર છે. બીજા વિશ્વ યુદ્ધમાં જ્યારે હિટલરની હાર થઈ ત્યારે વીડલ ભાગીને પશ્ચિમ જર્મની પહોંચ્યા. અહીં વીડલ પરિવારે ફર્નિચરનું કામ શરૂ કર્યું. 1979માં એલિસ વીડલનો જન્મ થયો. તે ફક્ત 6 વર્ષની હતી, જ્યારે તેમના દાદાનું અવસાન થયું. એલિસ મુજબ, નાઝી શાસન દરમિયાન તેમના દાદાએ શું કામ કર્યા હતા, આ વિશે પરિવારમાં ક્યારેય વાતચીત થઈ નહોતી. શિક્ષકને ચીડવવા માટે મર્સિડીઝથી સ્કૂલ જતી હતી પોતાના શાળાના દિવસો વિશે વીડલે જણાવ્યું કે તેમની શાળાના મોટાભાગના શિક્ષકો વામપંથી વિચારધારાથી પ્રભાવિત હતા. તે કહે છે, તેઓ મને પસંદ કરતા નહોતા અને હું પણ તેમને પસંદ કરતી નહોતી. તેમને ચીડવવા માટે હું મારા પિતાની મર્સિડીઝથી સ્કૂલ જતી હતી શાળાના દિવસોમાં વીડલ ડોક્ટર બનવા માંગતી હતી. પિતા આના વિરુદ્ધ હતા. તેમનું કહેવું હતું કે ડોક્ટરનું આખું જીવન બીમાર લોકોની વચ્ચે પસાર થાય છે. આવા વ્યવસાયમાં જવાનો કોઈ અર્થ નથી. પિતાની સલાહ પર વીડલે ઇકોનોમિક્સ અને બિઝનેસનો અભ્યાસ કર્યો. આ પછી તેમણે બેન્કિંગ અને બિઝનેસમાં કારકિર્દી શરૂ કરી. થોડો સમય તેમણે અમેરિકી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કંપની ગોલ્ડમેન સૅક્સમાં કામ કર્યું. આ પછી તેઓ ચીન ચાલ્યા ગયાં. મેન્ડરિન શીખી, ચીનની અર્થવ્યવસ્થા સમજી ચીનમાં વીડલે બેન્ક ઑફ ચાઇનામાં કામ કર્યું અને 5 વર્ષ સુધી ત્યાં રહ્યાં. આ દરમિયાન તેમણે મેન્ડરિન એટલે કે ચીની ભાષા શીખી અને બિઝનેસ કન્સલ્ટન્ટ તરીકે પણ કામ કર્યું. ચીનમાં રહેતા તેમની રુચિ ત્યાંની અર્થવ્યવસ્થામાં વધી અને તેમણે ચીનની પેન્શન વ્યવસ્થાના ભવિષ્ય પર રિસર્ચ શરૂ કરી. 2011માં તેમણે આ જ વિષય પર ડોક્ટરેટ પૂર્ણ કરી અને પછી જર્મની પાછા ફર્યા. વીડલ અર્થશાસ્ત્ર ભણી ચૂક્યા હતા, બેન્કમાં કામ કરી ચૂક્યા હતા અને ચીનમાં ઘણા વર્ષો વિતાવી ચૂક્યા હતા. એટલે કે રાજકારણમાં આવતા પહેલા જ તેમને પૈસા, કારોબાર અને દુનિયાદારીની સારી સમજણ થઈ ગઈ હતી. પ્રેમ-પરિવાર: પાર્ટનરના મહેણાં મારવા પર રાજકારણમાં એન્ટ્રી વર્ષ 2007માં વીડલની મુલાકાત સારા બોસાર્ડ સાથે થઈ. સારા સ્વિટ્ઝર્લેન્ડની ફિલ્મ નિર્માતા છે. સારાનો જન્મ શ્રીલંકામાં થયો હતો. જ્યારે તે માત્ર ત્રણ મહિનાની હતી, ત્યારે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના એક પાદરી દંપતીએ તેને દત્તક લીધી હતી. વીડલ અને સારાની મિત્રતા ધીમે ધીમે સંબંધમાં બદલાઈ ગઈ. બંને 2009થી સાથે છે. તેઓ સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં પોતાના બે પુત્રો સાથે રહે છે અને સાથે મળીને તેમનો ઉછેર કરે છે. સારા બોસાર્ડે બંને બાળકોને સ્પર્મ ડોનેશનની મદદથી જન્મ આપ્યો. બંને બાળકો માટે સ્પર્મ આપનાર પુરુષો અલગ-અલગ છે. આ કોઈ સ્પર્મ બેંકમાંથી અજાણ્યા ડોનરનું સ્પર્મ લઈને બાળકો પેદા કરવાનો મામલો નહોતો. સારા અને વીડલ બંને બાળકોના પિતાને જાણે છે. બાળકોને પણ ખબર છે કે તેમના પિતા કોણ છે. જોકે, આ બંને પુરુષોની ઓળખ સાર્વજનિક કરવામાં આવી નથી. વીડલના મતે, તેમને AfDમાં જોડાવાનો વિચાર પાર્ટનર સારા પાસેથી જ મળ્યો હતો. એક પાર્ટીમાં વીડલ સતત યુરોપિયન યુનિયનની રાજનીતિ પર વાતો કરી રહ્યા હતા. તેમની લાંબી-લાંબી વાતો સાંભળીને સારા પરેશાન થઈ ગઈ. તેમણે વીડલને કહ્યું, જો રાજનીતિ પર આટલી જ વાતો કરવી હોય તો પોતે રાજનીતિમાં કેમ નથી જતી? સારાની આ વાત વીડલના મનમાં બેસી ગઈ… રાજનીતિ: જોતજોતામાં AfDનો સૌથી મોટો ચહેરો બની ગઈ 2013 માં વીડલ નવી બનેલી AfD પાર્ટીમાં જોડાઈ ગઈ. તે સમયે પાર્ટીનો મુખ્ય મુદ્દો પ્રવાસીઓ કે સમલૈંગિક લગ્ન નહોતો, પરંતુ યુરો અને યુરોઝોન સંકટ હતો. AfD એ વાતની વિરુદ્ધ હતી કે જર્મની આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહેલા અન્ય યુરોપિયન દેશોને સતત પૈસા આપે. વીડલ પણ યુરોને લઈને જર્મનીની નીતિઓની ટીકા કરતી હતી. આ જ કારણ હતું કે તે આ નવી પાર્ટી સાથે જોડાઈ. AfD માં સામેલ થયા પછી વીડલનું કદ ઝડપથી વધવા લાગ્યું. થોડા જ સમયમાં તે પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય નેતૃત્વમાં પહોંચી ગઈ. તેમની ઓળખ એવી નેતા તરીકે બનવા લાગી, જે આર્થિક બાબતોને સારી રીતે સમજતી હતી અને પાર્ટીની વાતને મીડિયા સામે મજબૂતીથી રજૂ કરી શકતી હતી. 2015માં AfDની રાજનીતિ બદલાઈ, શરણાર્થીને સૌથી મોટો મુદ્દો બનાવ્યો પછી આવ્યું 2015, તે વર્ષે જર્મનીની રાજનીતિની દિશા બદલી નાખી. સીરિયામાં 2011થી ચાલી રહેલું ગૃહયુદ્ધ વધુ હિંસક બની ગયું હતું. જીવ બચાવવા માટે લાખો લોકો ઘર છોડીને સુરક્ષિત આશ્રયની શોધમાં નીકળી પડ્યા. ફક્ત સીરિયા જ નહીં, અફઘાનિસ્તાન, ઇરાક અને કેટલાક અન્ય દેશોમાં યુદ્ધ અને હિંસાથી પરેશાન લોકો પણ યુરોપ તરફ આગળ વધવા લાગ્યા. થોડા જ મહિનામાં યુરોપ પહોંચનારા શરણાર્થીઓની સંખ્યા ઝડપથી વધી ગઈ અને મોટી સંખ્યામાં લોકો જર્મની પહોંચવા લાગ્યા. શરણાર્થી સંકટ AfD માટે મોટો રાજકીય મુદ્દો બની ગયો. એટલે કે, જે પાર્ટી શરૂઆતમાં યુરો અને આર્થિક મુદ્દાઓને લઈને બની હતી, તે ધીમે ધીમે પ્રવાસીઓ અને શરણાર્થીઓના વિરોધ માટે ઓળખાવા લાગી. એક વર્ષ પછી 2016માં AfDએ પોતાનો પહેલો ઘોષણાપત્ર જાહેર કર્યો. આમાં સમલૈંગિકતાનો વિરોધ પણ જોડાઈ ગયો. પાર્ટીએ શાળાઓમાં સેક્સ અને જાતીય વિવિધતા સંબંધિત શિક્ષણનો વિરોધ કર્યો. વિરોધાભાસ: લેસ્બિયન હોવા છતાં સમલૈંગિક લગ્નોની વિરુદ્ધ અહીં એલિસ વીડલ અને AfD ને લઈને વિરોધાભાસ જોવા મળે છે. જે પાર્ટી પ્રવાસીઓ અને સમલૈંગિક લગ્નોની વિરુદ્ધ છે, તે જ પાર્ટીના સૌથી મોટા નેતા પોતે એક સમલૈંગિક મહિલા છે અને એક અપ્રવાસી મહિલા સાથે પરિવાર ચલાવી રહ્યા છે. જ્યારે વીડલને પૂછવામાં આવ્યું કે તેઓ પોતે લેસ્બિયન હોવા છતાં આવી પાર્ટીના નેતા શા માટે છે, જે સમલૈંગિક અધિકારોનો વિરોધ કરે છે, ત્યારે તેમનો જવાબ હતો કે તેમનું લેસ્બિયન હોવું અને AfD ના નેતા હોવું એ જ એક મોટો રાજકીય સંદેશ છે. વીડલનું કહેવું છે કે સમલૈંગિક લોકો માટે સૌથી મોટો ખતરો કેટલાક મુસ્લિમ ગેંગ્સથી છે. તેમનો તર્ક છે કે જો જર્મની અન્ય દેશોમાંથી આવતા લોકોની સંખ્યા પર રોક લગાવે અને ઇમિગ્રેશન કડક કરે, તો સમલૈંગિક લોકોની સુરક્ષા વધશે. એટલે કે વીડલ પોતાની લેસ્બિયન ઓળખને AfDથી અલગ નથી જોતી. તે આ જ ઓળખનો હવાલો આપીને પાર્ટીની પ્રવાસીઓને લઈને કડક નીતિનો બચાવ કરે છે. આ જ વિરોધાભાસ તેમને AfDનો એક અલગ પ્રકારનો ચહેરો બનાવે છે. 2017માં વીડલે પોતે કહ્યું હતું કે તેમની અંગત જિંદગી અને પાર્ટીની પારિવારિક નીતિમાં સંપૂર્ણ સમાનતા નથી. તેમણે એ પણ સ્વીકાર્યું હતું કે તેઓ પરિવાર નીતિના મામલે પાર્ટી લાઇનથી વધુ ઉદાર છે. વીડલ સમલૈંગિક લગ્નને કાનૂની માન્યતા આપવાના વિરોધમાં રહ્યા છે. જોકે, તેઓ સમલૈંગિક યુગલોને **કાનૂની પાર્ટનરશિપ** આપવાના પક્ષમાં છે. કાનૂની પાર્ટનરશિપનો અર્થ છે લગ્ન કર્યા વિના પણ બે લોકોના સંબંધને કાયદાની માન્યતા મળી જાય અને તેમને સંપત્તિ, મેડિકલ નિર્ણયો અને કેટલાક આર્થિક કે પારિવારિક મામલાઓમાં કાનૂની અધિકાર મળી શકે. જર્મનીના આગામી ચાન્સેલરની રેસમાં 2013માં બનેલી AfDને તે જ વર્ષની ચૂંટણીમાં 4.7% મત મળ્યા હતા. હવે તાજેતરના સર્વેમાં પાર્ટીને લગભગ 27-28% મત મળી રહ્યા છે. એટલે કે, લગભગ એક દાયકામાં AfDનું સમર્થન અનેક ગણું વધી ગયું છે. પૂર્વ જર્મનીમાં મજબૂત પકડ: સેક્સોની અને થુરિંગિયા જેવા રાજ્યોમાં AfDનો મજબૂત આધાર છે. તાજેતરમાં સેક્સોની-અનહાલ્ટમાં પાર્ટીને લગભગ 44% મત મળ્યા, જે તેનું અત્યાર સુધીનું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન છે. હવે AfDનો સૌથી મોટો પડકાર સરકાર બનાવવાનો રહેશે. જર્મનીની બીજી મોટી પાર્ટીઓ અત્યાર સુધી AfD સાથે ગઠબંધન કરવાનો ઇનકાર કરતી રહી છે. તેથી, માત્ર સૌથી વધુ મત મળી જવાથી વીડલના ચાન્સેલર બનવા માટે પૂરતું નહીં હોય. તેમને સરકાર બનાવવા માટે બીજી પાર્ટીઓનું સમર્થન પણ મેળવવું પડશે. આ જ નક્કી કરશે કે AfDની વધતી તાકાત 2029માં એલિસ વીડલને જર્મનીના ચાન્સેલરની ખુરશી સુધી પહોંચાડી શકે છે કે નહીં.