ભારત પાસે લગભગ 190 પરમાણુ હથિયારો છે. આમાંથી લગભગ 30 હથિયારો એવી નવી મિસાઈલો માટે છે, જેને બનાવવાનું હજુ ચાલી રહ્યું છે. અમેરિકાના ફેડરેશન ઓફ અમેરિકન સાયન્ટિસ્ટ્સ (FAS)ના રિપોર્ટમાં આ અનુમાન સામે આવ્યું છે. સંસ્થાએ આ આંકડો સાર્વજનિક સ્ત્રોતો, સરકારી માહિતી અને સેટેલાઇટ તસવીરોના વિશ્લેષણના આધારે તૈયાર કર્યો છે. ઓપરેશન લોન્ચર્સ માટે 160થી વધુ હથિયારો બુધવારે પ્રકાશિત થયેલા ‘ઇન્ડિયાઝ ન્યુક્લિયર વેપન્સ-2026’ હેડિંગવાળા એક લેખમાં, FAS ન્યુક્લિયર ઇન્ફોર્મેશન પ્રોજેક્ટના નિર્દેશક હેન્સ ક્રિસ્ટનસને જણાવ્યું હતું કે ભારત પાસે ઓપરેશન લોન્ચર્સ માટે 160થી વધુ હથિયારો છે. લેખમાં એ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારતે હાલના વર્ષોમાં તેના પરમાણુ ભંડારનું આધુનિકીકરણ ચાલુ રાખ્યું છે. 140 થી 225 પરમાણુ હથિયારો માટે પૂરતું પ્લુટોનિયમ લેખમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, અમારો અંદાજ છે કે ભારતે 140 થી 225 પરમાણુ હથિયારો માટે પૂરતા પ્લુટોનિયમનું ઉત્પાદન કર્યું હશે. 190 હથિયારો સુધી એસેમ્બલ કર્યા હશે. નવા વિકસાવવામાં આવી રહેલા વેપન સિસ્ટમ્સ માટે દેશનો વોરહેડ ભંડાર સંભવતઃ વધુ વધશે. લેખ અનુસાર, હાલના વર્ષોમાં ઘણી નવી વેપન સિસ્ટમ્સ તૈનાત કરવામાં આવી છે, જ્યારે હાલના ન્યુક્લિયર કેપેબલ એરક્રાફ્ટ, લેન્ડ બેઝ્ડ ડિલિવરી સિસ્ટમ અને સી બેઝ્ડ સિસ્ટમ્સને રિપ્લેસ કરવા માટે વધુ વોરહેડ્સ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. જમીન સાથે સમુદ્રમાં પણ વધી રહી છે તાકાત ભારતનું પરમાણુ કવચ હવે સમુદ્રમાં પણ મજબૂત થઈ રહ્યું છે. પરમાણુ સબમરીન INS અરિધમાન એપ્રિલ 2026માં નૌકાદળમાં સામેલ થઈ. FAS અનુસાર, તેમાં 8 મિસાઈલ ટ્યુબ છે, જ્યારે INS અરિહંત અને INS અરિઘાતમાં 4-4 ટ્યુબ છે. આવી જ એક વધુ સબમરીન 2027માં સામેલ થવાની યોજના જણાવવામાં આવી છે. આગળ S5 શ્રેણીની વધુ મોટી પરમાણુ સબમરીનની તૈયારી પણ ચાલી રહી છે. 730 કિલોગ્રામ હથિયાર-ગ્રેડ પ્લુટોનિયમનું ઉત્પાદન 2026ની શરૂઆત સુધીમાં, ઇન્ટરનેશનલ પેનલ ઓન ફિસાઇલ મટિરિયલ્સ (IPFM) એ અંદાજ લગાવ્યો હતો કે ભારતે લગભગ 730 કિલોગ્રામ, (વત્તા/ઓછા 170 કિલોગ્રામ) હથિયાર-ગ્રેડ પ્લુટોનિયમનું ઉત્પાદન કર્યું છે. લેખમાં જણાવાયું છે કે, પ્રતિ હથિયાર લગભગ ચાર કિલોગ્રામ પ્લુટોનિયમ માનીને, આ સૈદ્ધાંતિક રીતે 140 થી 225 પરમાણુ હથિયારો બનાવવા માટે પૂરતું છે. રિપોર્ટ મુજબ, ભારતે 1998માં પોખરણ પરમાણુ પરીક્ષણો પછી ‘પહેલા ઉપયોગ નહીં કરવા’ (નો-ફર્સ્ટ-યુઝ)ની નીતિ અપનાવી હતી અને તેનું પાલન કરવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. દુનિયાના 9 દેશો પાસે કુલ 12,187 પરમાણુ હથિયારો SIPRI ઇયરબુક 2026 મુજબ ફ્રાન્સ, ચીન, ભારત, પાકિસ્તાન, ઉત્તર કોરિયા અને ઇઝરાયલ પાસે કુલ 12,187 પરમાણુ હથિયારો છે. તેમાંથી 9,745 ઉપયોગ માટે તૈયાર છે. ——————– આ સમાચાર પણ વાંચો: ભારતે પહેલીવાર 12 પરમાણુ બોમ્બ તૈનાત કર્યા: 2 વર્ષમાં દેશના અણુ હથિયારો 180 થી વધીને 190 થયા; પાકિસ્તાન કરતા 20 વધુ ભારતે પહેલીવાર 12 પરમાણુ હથિયારો મોરચે તૈનાત કર્યા છે. દેશનો પરમાણુ હથિયારોનો ભંડાર પણ 180 થી વધીને 190 થઈ ગયો છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) ના હાલના અહેવાલમાં આ જણાવવામાં આવ્યું છે.
ભારત પાસે 190 પરમાણુ હથિયારો:અમેરિકી થિંક ટેન્કના રિપોર્ટમાં દાવો, નવી મિસાઇલો સાથે સમુદ્રમાં બનાવી રહ્યું છે ‘ન્યુક્લિયર કવચ’
📅 Published: September 10, 2026 |
📂 Category: International
