હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પછી હવે વધુ એક દરિયાઈ ઓઇલ રૂટ બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ સંકટમાં છે. યમનના હુતી વિદ્રોહીઓએ અહીં કબજાની જાહેરાત કરી છે. બાબ-અલ-મંદેબ એશિયા અને યુરોપ વચ્ચે જહાજોની અવરજવર માટે એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. હુતી સૈન્ય પ્રવક્તા યાહ્યા સરીએ કહ્યું કે સાઉદી સમર્થિત સેનાઓએ બાબ અલ-મંદેબની વચ્ચે આવેલા પેરિમ દ્વીપ પરથી નિયંત્રણ ગુમાવી દીધું છે. હવે તેમનો 5,400 ચોરસ કિમી વિસ્તાર પર કબજો થઈ ગયો છે. હુતી પ્રવક્તાએ કહ્યું કે આ સ્ટ્રેટમાંથી સાઉદી અરબને છોડીને, બાકીના બધા દેશોના જહાજોને પસાર થવાની મંજૂરી છે. હુતી વિદ્રોહીઓનું કહેવું છે કે સાઉદી અરબે તેમની આર્થિક નાકાબંધી કરી રાખી છે. યમન હુતી સંઘર્ષ સાથે જોડાયેલી તસવીરો બાબ અલ-મંદેબ પર કબજો કરવામાં 9 દિવસ લાગ્યા 3 સપ્ટેમ્બર: હૂતીઓએ યમનના લાલ સાગર તટ પર ત્રણ તરફથી હુમલો શરૂ કર્યો. ત્યારબાદ તેમણે મોખા શહેરની ઘેરાબંધી કરી. 8 સપ્ટેમ્બર: હૂતીઓની પ્રગતિ જોઈને સાઉદી અરબે હુમલો શરૂ કરી દીધો. મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓમાં 73 લોકો ઘાયલ થયા. 10 સપ્ટેમ્બર: હૂતીઓએ મોખા શહેર અને તેના બંદર પર કબજો કરી લીધો. ત્યારબાદ હૂતી લડાકુઓ બાબ અલ-મંદેબ તરફ આગળ વધ્યા અને ધુબાબની સાથે લાલ સાગરની આસપાસના ટાપુઓ પર પણ દબાણ બનાવ્યું. 11 સપ્ટેમ્બર: પેરિમ એટલે કે મયુન ટાપુ પર કબજો કરી લેવામાં આવ્યો. અહીં કબજાથી હુતીઓને આ દરિયાઈ માર્ગની ખૂબ નજીક વ્યૂહાત્મક ઠેકાણું મળી ગયું છે. ઈરાને હુતીઓને મદદ કરી રોઇટર્સ અનુસાર, ઈરાને હુતીઓને સૈન્ય સલાહ અને મદદ આપી હતી. એક રાજદ્વારી અનુસાર, ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સના ઘણા વરિષ્ઠ કમાન્ડર યમનમાં હાજર છે. અભિયાન શરૂ થતા પહેલા ઈરાન અને હુતીઓ વચ્ચે ઘણી બેઠકો પણ થઈ હતી. જોકે, મોખા પર હુમલો કરવાનો નિર્ણય હુતીઓએ પોતે લીધો હતો. યમનના પાંચ સૈન્ય અધિકારીઓએ પણ કહ્યું કે લાલ સાગરમાં હુતીઓના નવા અભિયાનમાં ઈરાને મદદ કરી હતી. યમની સૂત્રોનો દાવો છે કે કુદ્સ ફોર્સના કમાન્ડર અબ્દોલરેઝા શહલાઈ હુતીઓના અભિયાનને દિશા આપી રહ્યા હતા. ઈરાને તેની પુષ્ટિ કરી નથી. ટ્રમ્પે સાઉદીની એરસ્ટ્રાઈકની માંગ ઠુકરાવી એક્સિઓનની રિપોર્ટ અનુસાર, હુતીઓ વિરુદ્ધ સાઉદી અરબને અમેરિકી મદદની અપેક્ષા હતી. ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાને ટ્રમ્પને સીધા અમેરિકી હવાઈ હુમલા કરવાની અપીલ કરી હતી, પરંતુ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ ઇનકાર કરી દીધો. જોકે, અમેરિકા ક્ષેત્રની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખી રહ્યું છે. CNN અનુસાર, 100થી વધુ અમેરિકી સૈન્ય સલાહકારો સાઉદી અરબમાં હાજર છે. એક અમેરિકી અધિકારીએ તેમની સંખ્યા લગભગ 200 જણાવી છે. આ અમેરિકી સૈન્યકર્મીઓ સાઉદી સેનાને હુતીઓ સંબંધિત ગુપ્ત માહિતી શોધવામાં મદદ કરી રહ્યા છે. આ રીતે અમેરિકા સીધી સૈન્ય કાર્યવાહીથી બચી રહ્યું છે. હુતી અને સાઉદી વચ્ચે દુશ્મનીનું કારણ ધાર્મિક ભેદભાવે તણાવ વધાર્યો: હુતી યમનના ઝાયદી શિયા સમુદાયમાંથી આવે છે, જ્યારે સાઉદી અરેબિયા સુન્ની બહુમતી ધરાવતો દેશ છે. બંનેની ધાર્મિક માન્યતાઓમાં ફરક છે. જોકે, હુતી-સાઉદી સંઘર્ષને માત્ર શિયા વિરુદ્ધ સુન્નીની લડાઈ સમજવું યોગ્ય રહેશે નહીં. વિવાદના મૂળ 1990ના દાયકામાં રોપાયા: યમનના ઉત્તરીય ભાગમાં ઝાયદી સમુદાયને લાગવા માંડ્યું હતું કે સરકાર તેમના રાજકીય અને ધાર્મિક હિતોની અવગણના કરી રહી છે. આ જ અસંતોષથી હુતી આંદોલન મજબૂત બન્યું. 2004માં યમનની સરકાર અને હુતીઓ વચ્ચે પ્રથમ મોટો સશસ્ત્ર સંઘર્ષ થયો. 2014માં સત્તા માટેની લડાઈ તેજ બની: હુતીઓએ યમનની રાજધાની સના પર કબજો કરી લીધો અને રાષ્ટ્રપતિ અબ્દ-રબ્બુ મન્સૂર હાદીની સરકારને પડકારી. સાઉદી અરેબિયાને ડર હતો કે હુતીઓ મજબૂત બનવાથી ઈરાનનો પ્રભાવ તેની દક્ષિણી સરહદ સુધી પહોંચી જશે. 2015માં સાઉદી સીધો યુદ્ધમાં ઉતર્યો: સાઉદી અરબે હૂતીઓ વિરુદ્ધ સૈન્ય અભિયાન શરૂ કર્યું. સાઉદીના નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધને હૂતી ઠેકાણાઓ પર હવાઈ હુમલા કર્યા અને તેમના કબજા હેઠળના વિસ્તારોની નાકાબંધી કરી, જેથી હથિયારો અને અન્ય સામાન ત્યાં પહોંચી ન શકે. જવાબમાં હૂતીઓએ સાઉદી અરબ પર મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા શરૂ કર્યા. પછી તેમાં ઈરાન-સાઉદીની દુશ્મની પણ જોડાઈ ગઈ: ધીમે ધીમે આ લડાઈ ફક્ત યમનની સત્તાનો સંઘર્ષ ન રહી. તે ઈરાન અને સાઉદી અરબ વચ્ચે પ્રાદેશિક વર્ચસ્વની લડાઈનો પણ એક ભાગ બની ગઈ. સાઉદી હૂતીઓને ઈરાનના વધતા પ્રભાવ સાથે જોડીને જુએ છે, જ્યારે ઈરાન હૂતીઓને સૈન્ય નિર્દેશ આપવાનો ઇનકાર કરે છે.
હોર્મુઝ પછી હવે બીજા ઓઈલ રૂટ પર સંકટ:અલ મંદેબ પર હુતી વિદ્રોહીઓનો કબજો; કહ્યું- સાઉદી અરબ સિવાય કોઈનું જહાજ રોકીશું નહીં
📅 Published: September 11, 2026 |
📂 Category: International
