IIT બોમ્બેના હોસ્ટેલમાં 20 વર્ષીય વિદ્યાર્થી સાહિલ વાકોડેની આત્મહત્યા બાદ વિદ્યાર્થીઓ ત્રણ દિવસથી વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહ્યા હતા. IIT બોમ્બેના ડિરેક્ટર પ્રોફેસર શિરીષ કેદારે વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ સાથે તેમની માંગણીઓ અંગે વિસ્તૃત ચર્ચા કરી હતી. 20 સપ્ટેમ્બર (રવિવાર)ની મોડી રાત્રે કેમ્પસમાં યોજાયેલી બેઠકમાં વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી 18 મુદ્દાઓની માંગણીઓ પર વિચારણા કરવામાં આવી હતી.

અહેવાલો અનુસાર, સંસ્થાના વહીવટીતંત્રે વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા સોંપવામાં આવેલી 18 મુદ્દાઓની માંગણીઓ સ્વીકારીને તેના પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ માંગણીઓમાં ફેકલ્ટી સભ્ય સૂર્યનારાયણ દુલ્લા સામે કાર્યવાહી કરવાની બાબતનો પણ સમાવેશ થતો હતો; પરિણામે, 20 સપ્ટેમ્બરની સાંજે પ્રોફેસર દુલ્લાને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા.

વિદ્યાર્થીઓની માંગણીઓ શું છે?

સંમતિ સાધવામાં આવેલા નિર્ણયોના વિગતવાર અમલીકરણ અને ભવિષ્યની કાર્યવાહી અંગેની સત્તાવાર જાહેરાતો આગામી ‘ઓપન હાઉસ’ કાર્યક્રમમાં કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. વિદ્યાર્થીઓએ સાહિલ વિશે LinkedIn પોસ્ટમાં શેર કરવામાં આવેલી અધૂરી અને ગેરમાર્ગે દોરનારી માહિતી બદલ સંસ્થા પાસે જાહેર માફીની માંગણી કરી છે. આ ઉપરાંત, તેમણે સાહિલના મૃત્યુની સ્વતંત્ર તપાસની પણ માંગ કરી છે.

તેમણે માંગ કરી છે કે તપાસનો વચગાળાનો અહેવાલ 30 સપ્ટેમ્બર સુધીમાં અને અંતિમ અહેવાલ 15 ઓક્ટોબર સુધીમાં જાહેર કરવામાં આવે. અન્ય માંગણીઓમાં પ્રોફેસરો માટે આચારસંહિતા ઘડવી, કેમ્પસ હોસ્પિટલમાં ચોવીસ કલાક મનોચિકિત્સકની ઉપલબ્ધતા, કાઉન્સેલિંગ સેવાઓમાં સુધારો અને સંસ્થાના મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયોમાં વિદ્યાર્થીઓની વધુ ભાગીદારીનો સમાવેશ થાય છે. વિદ્યાર્થીઓએ જણાવ્યું છે કે જો પત્રની તારીખથી એક મહિનાની અંદર તેમની માંગણીઓ પૂરી કરવામાં નહીં આવે, તો ડિરેક્ટર, એસોસિયેટ ડીન અને ડીન (સ્ટુડન્ટ અફેર્સ) એ રાજીનામું આપવું પડશે.

મામલો શું છે?

એનર્જી સાયન્સ વિભાગના વિદ્યાર્થી સાહિલ વાકોડે 18 સપ્ટેમ્બરના રોજ IIT બોમ્બે ખાતેની તેમની હોસ્ટેલના રૂમમાં મૃત હાલતમાં મળી આવ્યા હતા. સંસ્થાએ જણાવ્યું હતું કે તે જ દિવસે અગાઉ લેવાયેલી પરીક્ષા દરમિયાન સાહિલ મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ કરીને નકલ કરતા પકડાયા હતા. આ ઘટનાના થોડા સમય બાદ જ સાહિલના આત્મહત્યાથી મૃત્યુ થયાના સમાચાર સામે આવ્યા હતા. જોકે, સાહિલના પિતા રવિન્દ્ર વાકોડેએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે તેમનો પુત્ર માનસિક તણાવમાં હતો કારણ કે ફેકલ્ટી સભ્ય સૂર્યનારાયણ દુલ્લા છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી કથિત રીતે તેની સાથે જાતિવાદી ટિપ્પણીઓ કરતા હતા.

તેમણે વધુમાં આક્ષેપ કર્યો હતો કે પ્રોફેસરે સાહિલને ખોટા કેસમાં ફસાવી દેવાની ધમકી આપી હતી. સાહિલના પિતાએ પોવઈ પોલીસ સ્ટેશનમાં FIR નોંધાવી છે અને હવે ક્રાઈમ બ્રાન્ચ આ મામલાની તપાસ કરી રહી છે. સંસ્થાના વિદ્યાર્થીઓએ સાહિલના કેસની ઊંડાણપૂર્વકની તપાસ સહિતની વિવિધ માંગણીઓ સાથે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું. તેમણે આગ્રહ કર્યો હતો કે સંસ્થાના અધિકારીઓ અને સાહિલના મૃત્યુ માટે જવાબદાર પ્રોફેસર સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે.

પ્રોફેસર મુખ્ય આરોપી તરીકે નામિત

FIR નોંધાયા બાદ, મુંબઈ પોલીસે કાર્યવાહી કરતા IITના પ્રોફેસર સૂર્યનારાયણ દુલ્લાને આરોપી તરીકે નામિત કર્યા છે અને તેમના પર આત્મહત્યા માટે ઉશ્કેરણી તેમજ SC/ST એક્ટ હેઠળ ગુનાઓ દાખલ કર્યા છે. પ્રોફેસર દુલ્લા IIT બોમ્બેના ‘ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એનર્જી સાયન્સ એન્ડ એન્જિનિયરિંગ’ (DESE) માં ફેકલ્ટી સભ્ય છે અને એક દાયકાથી વધુ સમયથી સંસ્થા સાથે જોડાયેલા છે. સંસ્થાએ તેમને તેમના પદ પરથી પણ હટાવી દીધા છે.