ભારતની એનર્જી સિક્યુરિટીને લઈને મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. સરકારી ઓઈલ અને ગેસ કંપની ONGCએ દેશના પૂર્વ કિનારે આવેલા મહાનદી બેસિનના ઊંડા સમુદ્રી વિસ્તારમાં કુદરતી ગેસની શોધ કરી છે. આ શોધ ONGCના હાલના ડીપવોટર એક્સપ્લોરેશન અભિયાનની પ્રથમ કૂવામાં થઈ છે અને તેને ભારતના ઓફશોર હાઇડ્રોકાર્બન સંસાધનોની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
ક્યાં કરાઇ ગેસની શોધ?
ONGCએ મહાનદી બેસિનના ડીપ ઓફશોર વિસ્તારમાં MDW-28 (MN-DW18-1-H-D) કૂવો ખોદ્યો હતો. આ ડીપવોટર અભિયાનની શરૂઆત 25 જુલાઈ, 2026ના રોજ થઈ હતી. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, મહાનદી ઓફશોર બેસિનમાં કુલ ચાર ડીપવોટર કૂવાઓ દ્વારા સંસાધનોનું મૂલ્યાંકન કરવાની યોજના છે.
18 સપ્ટેમ્બરે શરૂ થયો ગેસનો પ્રવાહ
ONGC અનુસાર, ભૂગર્ભ ડેટાના મૂલ્યાંકન બાદ MDW-28 કૂવામાં 18 સપ્ટેમ્બરે ગેસનો પ્રવાહ શરૂ કરવામાં આવ્યો. પ્રાથમિક પરિણામોમાં કૂવામાંથી ઉત્સાહજનક ગેસ ફ્લો અને જળાશયમાં મજબૂત દબાણ જોવા મળ્યું છે. જોકે, હાલમાં આ શોધમાંથી ચોક્કસ કેટલો ગેસ ઉપલબ્ધ થશે અથવા તેનું વ્યાવસાયિક મૂલ્ય કેટલું છે, તે અંગે અંતિમ આંકડા જાહેર થયા નથી.
‘સમુદ્ર મંથન’ પહેલ સાથે જોડાયેલી શોધ
આ અભિયાન સરકારની ‘સમુદ્ર મંથન’ નેશનલ ઓફશોર એક્સપ્લોરેશન સ્કીમ સાથે જોડાયેલું છે. આ યોજનાનો હેતુ ભારતના દરિયાઈ અને ડીપવોટર વિસ્તારોમાં તેલ-ગેસની શોધખોળને વેગ આપવાનો છે. સરકારે જુલાઈ 2026માં આ યોજના માટે 2030-31 સુધીના પ્રથમ તબક્કામાં ₹84,084 કરોડની જોગવાઈ સાથે કાર્યક્રમ મંજૂર કર્યો હતો.
ભારત માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ?
ભારત પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતોનો મોટો હિસ્સો આયાત દ્વારા પૂર્ણ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં દેશમાં જ નવા તેલ અને ગેસ સંસાધનો શોધવાથી આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં અને એનર્જી સિક્યુરિટી મજબૂત કરવામાં મદદ મળી શકે છે. જોકે, એક જ શોધથી ભારતની આયાત નિર્ભરતા તરત દૂર થશે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
આ શોધ ભારત માટે કેટલી મહત્વપૂર્ણ?
ONGCએ જણાવ્યું છે કે MDW-28 શોધને આ વિસ્તારમાં થયેલી અન્ય શોધો સાથે જોડીને વિકસાવવાની સંભાવના છે. શેર કરાયેલી સુવિધાઓના ઉપયોગથી ભવિષ્યમાં આ ડીપવોટર સંસાધનોને ઉત્પાદન સાથે જોડવાની શક્યતા પણ તપાસવામાં આવશે. આ શોધ ભારતના ઊંડા સમુદ્રી વિસ્તારોમાં હાઇડ્રોકાર્બન શોધખોળ માટે એક મહત્વપૂર્ણ શરૂઆત બની શકે છે અને આવનારા સમયમાં વધુ શોધખોળ માટે માર્ગ ખોલી શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ Pakistan Terror Attack: ખૈબર પખ્તૂનખ્વામાં આતંકી હુમલો, 8 સૈનિકોના મોત