જો તમે મુંબઈ, થાણે, રાયગઢ અથવા પાલઘરમાં પેટ્રોલ કે ડીઝલ માટે UPI દ્વારા ચૂકવણી કરો છો, તો આ માહિતી તમારા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. પેટ્રોલ પંપના ડીલરોએ UPI ચૂકવણીઓ પર લાગુ થતા નવા ‘મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ’ (MDR) ચાર્જ અંગે વાંધો ઉઠાવ્યો છે. ડીલરોનું કહેવું છે કે આ ચાર્જ તેમના પર વધારાનો આર્થિક બોજ નાખશે. પરિણામે, તેમણે RBIને વિનંતી કરી છે કે ઈંધણના છૂટક વેચાણ ક્ષેત્રને આ ચાર્જમાંથી સંપૂર્ણપણે મુક્તિ આપવામાં આવે.
પેટ્રોલ ડીઝલ એસોસિએશને આપી ચેતવણી
મુંબઈ, થાણે, રાયગઢ અને પાલઘરના પેટ્રોલ ડીલર એસોસિએશનોએ આ બાબતે હસ્તક્ષેપની માંગણી કરતા RBIને પત્ર લખ્યો છે. એસોસિએશને ચેતવણી આપી છે કે જો તેમની માંગણી અંગે કોઈ ઉકેલ નહીં આવે, તો 15 ઓક્ટોબરથી મુંબઈના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર UPI ચૂકવણીની સુવિધા બંધ થઈ શકે છે. જોકે હાલમાં આ માત્ર ડીલરો તરફથી મળેલી ચેતવણી છે, કોઈ અમલમાં મુકાયેલો નિર્ણય નથી.
UPI ચાર્જનો વિરોધ શા માટે કરવામાં આવી રહ્યો છે?
ડીલરોનું કહેવું છે કે 2017થી પેટ્રોલ અને ડીઝલના વેચાણ પરના તેમના કમિશન માર્જિનમાં કોઈ વધારો થયો નથી, જ્યારે કર્મચારીઓના પગાર અને જમીનના ખર્ચ જેવી બાબતોમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. આ સંજોગોમાં, UPI MDR ચાર્જ લાદવાથી તેમની કમાણી પર વધુ અસર પડી શકે છે.
ડીલરોના મતે, તેઓ આ વધારાનો ખર્ચ સીધો પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમતમાં ઉમેરી શકતા નથી. તેથી, જો UPI MDR ચાર્જ વસૂલવામાં આવે, તો આ ખર્ચ સંભવતઃ તેમના કમિશનમાંથી જ ભોગવવો પડશે.
પેટ્રોલ પંપ પર ચૂકવણી માટે કેટલા લોકો UPIનો ઉપયોગ કરે છે?
એસોસિએશન જણાવે છે કે સામાન્ય રીતે એક પેટ્રોલ પંપ પર દરરોજ 500થી વધુ વ્યવહારો (ટ્રાન્ઝેક્શન) થાય છે. તેમાંથી લગભગ 80% ચૂકવણી ડિજિટલ પદ્ધતિઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે, જ્યારે 20% રોકડમાં થાય છે. મુંબઈ જેવા શહેરોમાં પેટ્રોલ પંપ પર, લગભગ 40% UPI વ્યવહારો ₹2,000થી વધુ રકમના હોય છે. બીજી તરફ, હાઈવે પર ₹2,000થી વધુ રકમના વ્યવહારો કુલ UPI ચૂકવણીના લગભગ 60% હિસ્સો ધરાવે છે.