યમુના એક્સપ્રેસવે પર સ્લીપર બસમાં આગની ઘટનાએ ખાસ કરીને રાત્રે મુસાફરી કરતા લોકોની સુરક્ષા સામે પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. તેથી જો તમે પણ સ્લીપર બસમાં મુસાફરી કરી રહ્યા છો, તો બસમાં ચઢતાની સાથે જ ઇમર્જન્સી ગેટ, બારી અને બહાર નીકળવાનો રસ્તો જોઈ લેવા સહિત ઘણા તકેદારીના પગલા મુશ્કેલ સમયે ખૂબ ઉપયોગી થઈ શકે છે.

સ્લીપર બસમાં મુસાફરી કરવી સુવિધાજનક હોય છે અને ખાસ કરીને લાંબા અંતરની મુસાફરીમાં તેનો વધુ ઉપયોગ થાય છે. પરંતુ રાત્રે મુસાફરી દરમિયાન મોટાભાગના મુસાફરો સૂઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં જો બસમાં અચાનક આગ લાગી જાય તો થોડા જ મિનિટોમાં સ્થિતિ ગંભીર બની શકે છે. આ વાત એટલા માટે મહત્વની છે કારણ કે યમુના એક્સપ્રેસવે પર બુધવારે મોડી રાત્રે સ્લીપર બસમાં આગ લાગવાની ઘટનાએ આ જોખમને ફરી સામે લાવી દીધું છે.

બસમાં 30થી વધુ મુસાફરો સવાર હતા અને આ દુર્ઘટનામાં 9 લોકોનાં મોત થયા હતા. જોકે, ઘણા મુસાફરો બસમાંથી બહાર નીકળીને પોતાનો જીવ બચાવી શક્યા હતા, પરંતુ ઘણા લોકો બસની અંદર જ ફસાઈ ગયા હતા. આ ઘટનાને પગલે બસની સુરક્ષાને લઈને નવા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. તેથી જો તમે પણ સ્લીપર બસમાં મુસાફરી કરી રહ્યા છો અથવા કરવાના છો, તો કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે. તેના વિશે તમે આગળ જાણી શકો છો…

બસમાં ચઢતાની સાથે જ સૌથી પહેલા શું જોવું?

મુસાફર સીટ અથવા સ્લીપર બર્થ પર જતાં પહેલાં બસનો મુખ્ય દરવાજો ક્યાં છે તે જોઈ લો. આ ઉપરાંત ઇમર્જન્સી બહાર નીકળવાનો રસ્તો, બારી અને બહાર નીકળવા માટેની હેચ ક્યાં છે તેની પણ જાણકારી રાખવી જોઈએ. સરકારી તકનીકી ધોરણોમાં સંબંધિત બસો માટે ઇમર્જન્સી બહાર નીકળવાના દરવાજા અને એસ્કેપ હેચ જેવી વ્યવસ્થાની જોગવાઈ છે.

શું કરવું અને શું ન કરવું?

રાત્રે સૂતા પહેલાં તમારો મોબાઇલ એવી જગ્યાએ રાખો, જ્યાં જરૂર પડે ત્યારે તેને તરત હાથમાં લઈ શકો. તમારો સામાન રસ્તા અથવા ઇમર્જન્સી બહાર નીકળવાના રસ્તા પાસે બિલકુલ ન રાખો. આગ કે ધુમાડો દેખાય તો સામાન લેવા માટે સમય ન ગુમાવો. મોબાઇલ, બેગ અથવા અન્ય સામાન બચાવવાના પ્રયાસમાં સમય ગુમાવવો જોખમી બની શકે છે. જો બસમાં આગ લાગી હોય અથવા ધુમાડો ભરાઈ રહ્યો હોવાનું જણાય, તો સૌથી પહેલા બહાર નીકળવા પર ધ્યાન આપો.

ધુમાડો ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો હોય તો નીચે નમીને બહાર નીકળવાનો પ્રયાસ કરો.

જે રસ્તા પરથી ધુમાડો અથવા આગ આવી રહી હોય તેની તરફ જવાને બદલે બીજો સુરક્ષિત બહાર નીકળવાનો રસ્તો શોધો. બારી અને ઇમર્જન્સી બહાર નીકળવાના રસ્તાની જાણકારી રાખો. સ્લીપર બસમાં ઘણા મુસાફરો ઉપર અથવા અંદરની બર્થ પર હોય છે. આવી સ્થિતિમાં સામાન્ય દરવાજા સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બની શકે છે. તેથી મુસાફરી શરૂ થયા પછી જ એ સમજી લેવું જોઈએ કે ઇમર્જન્સી સ્થિતિમાં બહાર નીકળવા માટે બીજો કયો રસ્તો છે.

બસ પસંદ કરતી વખતે પણ સાવચેતી રાખો

ઓનલાઈન ટિકિટ બુક કરતી વખતે માત્ર ભાડું અને સીટ જોઈને બસ પસંદ ન કરો. બસ ઓપરેટર, વાહનની સ્થિતિ અને ઉપલબ્ધ સુરક્ષા સુવિધાઓ વિશેની માહિતી પણ તપાસવી જરૂરી છે. મુસાફરોએ એ પણ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે બસમાં કોઈ શંકાસ્પદ જ્વલનશીલ વસ્તુ અથવા આવી કોઈ વસ્તુ દેખાય તો તેની જાણકારી તરત જ ડ્રાઇવર અથવા બસના સ્ટાફને આપવી જોઈએ. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે સ્લીપર બસમાં મુસાફરી દરમિયાન સુરક્ષાને હળવાશથી ન લો.

થોડી સેકન્ડ પહેલાં મળેલી માહિતી અને યોગ્ય બહાર નીકળવાના રસ્તાની જાણકારી ઇમર્જન્સી સમયે ખૂબ મહત્વની સાબિત થઈ શકે છે.