સંસ્કારી નગરી વડોદરામાં પિતૃ તર્પણના પવિત્ર શ્રાદ્ધ પક્ષ દરમિયાન એક ચિંતાજનક દ્રશ્ય સામે આવ્યું છે. શ્રાદ્ધ પક્ષ હોવા છતાં શહેરમાં કાગડાઓ જોવા મળતા નથી, જેના કારણે પિતૃઓ માટે મુકવામાં આવતો ‘કાગવાસ’ આરોગવા એક પણ કાગડો આવતો નથી. શાસ્ત્રો અનુસાર કાગડાને યમદૂત અને પિતૃઓનો સંદેશાવાહક ગણાવવામાં આવ્યો છે. કાગડા વાસ ન આરોગે તો પિતૃઓ સુધી તર્પણ પહોંચશે કે નહીં, તેની ચિંતામાં શ્રાદ્ધ કરનાર પરિવારજનો અને શ્રદ્ધાળુઓ ભારે દુઃખી અને અસમંજસમાં મુકાયા છે.
પર્યાવરણ અને પીપળાના વૃક્ષ સાથે કાગડાનો મહત્વનો સંબંધ
પર્યાવરણ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર કાગડા હવે વિલુપ્ત થવાના આરે પહોંચી ગયા છે, જે કુદરતી સંતુલન માટે મોટો ખતરો છે. એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે કાગડાની ચરક (વિષ્ટા) દ્વારા જ પીપળાના વૃક્ષો કુદરતી રીતે ઉગે છે. પીપળો એવું વૃક્ષ છે જે વાતાવરણમાં સૌથી વધુ ઓક્સિજન પૂરું પાડે છે. જો કાગડા જ નહીં રહે તો ભવિષ્યમાં પીપળાના વૃક્ષોનું અસ્તિત્વ પણ જોખમમાં મુકાશે. આમ, કાગડા માત્ર ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ જ નહીં પરંતુ માનવજીવનના અસ્તિત્વ અને પર્યાવરણની શુદ્ધિ માટે અત્યંત જરૂરી છે.
માનવસર્જિત પ્રદૂષણથી ધાર્મિક અને કુદરતી સંતુલન ખોરવાયું
મનુષ્ય દ્વારા સતત પર્યાવરણને પહોંચાડવામાં આવી રહેલા નુકસાન, જંતુનાશક દવાઓનો વધુ પડતો વપરાશ અને મોબાઈલ ટાવરોના રેડિયેશનના કારણે કાગડા જેવા પક્ષીઓની વસ્તી ઝડપથી ઘટી રહી છે. મનુષ્યે પોતાની સ્વાર્થી પ્રવૃત્તિઓથી કુદરતને નષ્ટ કરી દીધી છે, જેની સીધી અસર હવે આપણી ધાર્મિક આસ્થા પર પણ પડી રહી છે. જો સમયસર પર્યાવરણ જતન પ્રત્યે ગંભીરતા નહીં દાખવવામાં આવે, તો આવનારા સમયમાં પરંપરાગત ધાર્મિક વિધિઓ અને પ્રકૃતિ બંનેનું અસ્તિત્વ જોખમમાં મુકાઈ જશે.