અમેરિકામાં વજન ઘટાડવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી દવા ઓઝેમ્પિકની નકલી દવા વેચવાના આરોપમાં બે ભારતીય નાગરિકો સામે કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, બંને ચીનથી ઓછી કિંમતે નકલી ઓઝેમ્પિક મંગાવતા હતા અને પછી તેને અમેરિકામાં ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સને વેચતા હતા. દોષ સાબિત થાય તો બંનેને અલગ-અલગ આરોપોમાં વધુમાં વધુ 71 વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે. અમેરિકન ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA)એ ઓઝેમ્પિકને 2017માં ટાઇપ-2 ડાયાબિટીસની સારવાર માટે મંજૂરી આપી હતી. નકલી દવાની પેકિંગ બિલકુલ અસલી જેવી હતી તપાસમાં સામે આવ્યું કે નકલી દવાની પેકિંગ એવી રીતે તૈયાર કરવામાં આવી હતી કે તે બિલકુલ અસલી ઓઝેમ્પિક જેવી દેખાય. તેના બોક્સ, દવાની માહિતીવાળી પર્ચી, ઇન્જેક્શન પેનનું લેબલ અને અહીં સુધી કે સોય પણ અસલી દવા જેવી હતી. તેનો હેતુ એ હતો કે ખરીદદારોને દવા નકલી હોવાની જાણ ન થાય અને તેમને લાગે કે તેઓ કંપનીની અસલી દવા ખરીદી રહ્યા છે. બંને આરોપીઓની ઓળખ સ્વપ્નદીપ રોય અને વિક્કી રમનચા તરીકે થઈ છે. FDAએ 2023માં નકલી ઓઝેમ્પિકને લઈને ચેતવણી આપી હતી અમેરિકી દવા નિયામક એફડીએએ ડિસેમ્બર 2023માં નકલી ઓઝેમ્પિકની કેટલોક જથ્થો પકડ્યો હતો. ત્યારબાદ લોકોને નકલી દવાથી સાવચેત રહેવાની ચેતવણી પણ આપવામાં આવી હતી. અમેરિકી અધિકારીઓનો આરોપ છે કે તેમ છતાં બંને આરોપીઓ નકલી દવાના વેચાણમાં સામેલ રહ્યા. એક આરોપી વિરુદ્ધ ઇન્ટરપોલની રેડ નોટિસ જાહેર કરવામાં આવી હતી. અમેરિકી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સ્વપ્નદીપ રોયની ઇટાલીમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તેના વિરુદ્ધ ઇન્ટરપોલની રેડ નોટિસ પણ જાહેર કરવામાં આવી હતી. રેડ નોટિસનો અર્થ છે કે ઇન્ટરપોલ સાથે જોડાયેલા દેશોને કોઈ વ્યક્તિની શોધ અને સંભવિત ધરપકડ માટે જાણ કરવામાં આવે છે. જોકે, તે પોતે કોઈ વ્યક્તિની ધરપકડ માટેનું આંતરરાષ્ટ્રીય વોરંટ હોતું નથી. બાદમાં અમેરિકાએ ઇટાલી પાસેથી રોયના પ્રત્યર્પણની માંગ કરી. મંગળવારે તેને ફ્લોરિડાના ટેમ્પા શહેરની અદાલતમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો. રોય અને રમનચા પર કુલ 6 આરોપો મૂકવામાં આવ્યા છે. તેમાં તસ્કરીના કાવતરાં, તસ્કરી અને નકલી દવાઓ વેચવા સંબંધિત આરોપો સામેલ છે. અમેરિકા નકલી દવાઓ પર કેવી રીતે નજર રાખે છે? અમેરિકામાં નકલી દવાઓને રોકવા માટે દવાની સમગ્ર સપ્લાય ચેઇન પર નજર રાખવામાં આવે છે. દવા બનાવતી કંપનીથી લઈને જથ્થાબંધ વિક્રેતા અને મેડિકલ સ્ટોર સુધી, વિવિધ સ્તરે લાઇસન્સ અને રજિસ્ટ્રેશનની વ્યવસ્થા હોય છે. ઘણી દવાઓનો રેકોર્ડ ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે પણ રાખવામાં આવે છે. તેનાથી દવા ક્યાં બની, કોની પાસે ગઈ અને કોણે તેને વેચી તે જાણવામાં મદદ મળે છે. મેડિકલ સ્ટોરે પણ દવાની ખરીદી અને વેચાણનો રેકોર્ડ રાખવો પડે છે. જો કોઈ દવા નકલી હોવાની શંકા હોય તો તેને અલગ કરીને તપાસ કરવામાં આવે છે. નકલી હોવાનું જણાય તો તેની જાણ એફડીએને કરવામાં આવે છે અને દવાને બજારમાંથી હટાવવાની કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે. આ બધું હોવા છતાં નકલી દવાઓ ક્યારેક ઓનલાઇન વેચાણ, તસ્કરી અથવા ગેરકાયદેસર સપ્લાયરો મારફતે બજાર સુધી પહોંચી જાય છે. આવા કિસ્સાઓમાં એફડીએ અને અન્ય અમેરિકન એજન્સીઓ તપાસ કરે છે અને જવાબદાર લોકો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે. આ મામલામાં પણ અમેરિકન અધિકારીઓનો આરોપ છે કે આરોપીઓએ નકલી ઓઝેમ્પિકને અસલી દવા જેવી દેખાય તે રીતે અમેરિકન બજારમાં પહોંચાડી.