આ જંતુ ઝાડના થડને અંદરથી ખોખલા કરી રહ્યું છે, તેમને પાવડરમાં ફેરવી રહ્યું છે. ચેપને રોકવા માટે, વન વિભાગે “ટ્રેપ ટ્રી ઓપરેશન” શરૂ કર્યું છે.

20,000 વૃક્ષો કાપવામાં આવ્યા 

એક નાનો પણ વિનાશક જીવાત હાલમાં ઉત્તરાખંડના સમૃદ્ધ અને ગાઢ જંગલ વિસ્તારોમાં છવાઈ રહ્યો છે. આ જંતુના ઘાતક જૈવિક ચેપને કારણે રાજ્યમાં લગભગ 20,000 વૃક્ષો કાપી નાખવાની જરૂર પડી છે. આ જંતુ ઝાડને અંદરથી સૂકવી રહ્યું છે, તેમને સંપૂર્ણપણે ખોખલા કરી રહ્યું છે. પર્યાવરણ અને વન સંપત્તિ માટેના આ ગંભીર ખતરાનો સામનો કરવા માટે વન વિભાગે તેના તમામ પ્રયાસો તૈનાત કર્યા છે. વિભાગે જંગલોમાં મોટી સંખ્યામાં વન કર્મચારીઓને તૈનાત કર્યા છે, જેઓ પસંદગીયુક્ત રીતે જીવાતોનો નાશ કરવામાં રોકાયેલા છે. 

જંગલો માટે જોખમી જૈવિક કટોકટી

ઉત્તરાખંડના કુલ જમીન વિસ્તારના આશરે 71% ભાગ પર જંગલો છવાયેલા છે. આ વિશાળ લીલા આવરણમાંથી, આશરે 12% સાલના ગાઢ જંગલો છે. સાલ લાકડાને તેની અજોડ શક્તિ, ગુણવત્તા અને ટકાઉપણાને કારણે સૌથી મૂલ્યવાન લાકડામાંનું એક માનવામાં આવે છે. ઉત્તરાખંડના આ ઐતિહાસિક અને કિંમતી સાલ જંગલો હાલમાં અસ્તિત્વના સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. આ જૈવિક વિનાશનું મુખ્ય કારણ ‘હોપ્લો’ નામનો ખતરનાક જંતુ છે, જેને વૈજ્ઞાનિક રીતે સાલ બોરર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. હાલમાં, આ જીવાત દેહરાદૂન અને કાલસી વન વિભાગના સાલ જંગલો પર ગંભીર હુમલો કરી ચૂકી છે.

સાલ બોરર થડને અંદરથી કરે છે પાવડર 

દેહરાદૂન અને કાલસીના જંગલોમાં ફેલાતો હોપ્લોનો ઉપદ્રવ વન વિભાગ માટે એક મોટો પડકાર બની ગયો છે. આ જંતુ લીલાછમ સાલ વૃક્ષોના થડમાં ઘૂસી જાય છે, લાકડાને અંદરથી ચાવીને તેને બારીક પાવડરમાં ફેરવી નાખે છે. બહારથી સામાન્ય દેખાતું એક મજબૂત વૃક્ષ અંદરથી સંપૂર્ણપણે નિર્જીવ બની જાય છે. અત્યાર સુધીમાં, વીસ હજારથી વધુ વૃક્ષો આ જીવલેણ જીવાતથી પ્રભાવિત થયા છે. 

“ટ્રેપ ટ્રી ઓપરેશન” શરુ 

વન વિભાગના અધિકારીઓની સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે જો આ જીવાતના ફેલાવાને સમયસર કડક રીતે નિયંત્રિત કરવામાં નહીં આવે, તો ઉપદ્રવ અનિયંત્રિત રીતે ફેલાઈ શકે છે અને રાજ્યભરના સાલ જંગલોને ન ભરવાપાત્ર નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ઉપદ્રવને રોકવા માટે, વન વિભાગ ઝડપથી વૈજ્ઞાનિક રીતે અસરગ્રસ્ત વૃક્ષોને ઓળખી રહ્યું છે અને ગંભીર રીતે ચેપગ્રસ્ત વૃક્ષોને દૂર કરી રહ્યું છે, તેમજ “ટ્રેપ ટ્રી ઓપરેશન” પણ કરી રહ્યું છે.

શું છે “ટ્રેપ ટ્રી ઓપરેશન”?

ઉપદ્રવના ચક્રને તોડવા માટે, વન વિભાગ પરંપરાગત અને અસરકારક વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. દહેરાદૂન વન વિભાગના વિભાગીય વન અધિકારી વૈભવ સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, આ અભિયાન હેઠળ, હોપ્લોથી ચેપગ્રસ્ત 30 થી 40 સેન્ટિમીટર વ્યાસવાળા વૃક્ષોને પસંદ કરવામાં આવે છે અને કાપી નાખવામાં આવે છે. ત્યારબાદ છાલને હથોડીથી જોરશોરથી મારવામાં આવે છે. આ દબાણ પ્રક્રિયા દરમિયાન, થડમાંથી રેઝિન નામનું એક ખાસ કુદરતી જાડું પ્રવાહી નીકળે છે.

નિષ્ણાતોની ખાસ ટાસ્ક ફોર્સની રચના

આ અભિયાનને વૈજ્ઞાનિક અને અસરકારક દિશા આપવા માટે, સરકારે ઉચ્ચ સ્તરીય વિશેષ ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરી છે. આ સંયુક્ત કાર્યદળમાં વન વિભાગ, ઉત્તરાખંડ વન વિકાસ નિગમ અને દહેરાદૂનના વન સંશોધન સંસ્થાના અનુભવી કીટશાસ્ત્રીઓ અને વન નિષ્ણાતોનો સમાવેશ થાય છે. આ ખાસ કાર્યદળ અસરગ્રસ્ત વન વિસ્તારોમાં દૈનિક સઘન પેટ્રોલિંગ કરી રહ્યું છે, ડેટા એકત્રિત કરી રહ્યું છે અને જમીન પર આધુનિક જીવાત નિયંત્રણ પગલાં અમલમાં મૂકી રહ્યું છે.

આ પણ વાંચોઃ બળવાખોર અભિનેત્રી કોયલ મલિક પર ભાજપનો દાવ, રાજ્યસભાની ઉપચૂંટણી માટે દાવેદારી