અમેરિકાના ઉપપ્રમુખ જેડી વેન્સે સોમવારે કહ્યું કે ફ્લાયદુબઈનો કો-પાઇલટ હમામ અલ-હમામી પહેલેથી જ મુશ્કેલીમાં હતો. આ વાત અમેરિકન ઇન્ટેલિજન્સ નથી કહી રહ્યું, તેનો ઇતિહાસ પોતે જ સાક્ષી છે. તેમ છતાં તેને પેસેન્જર વિમાન ઉડાવવાની મંજૂરી કેવી રીતે મળી, તે સવાલ ઊભો થાય છે. હમામી પર 30 સપ્ટેમ્બરે દુબઈથી તેલ અવીવ જઈ રહેલી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટના કોકપિટમાં ભારતીય કેપ્ટન સ્મિત મચ્છર પર હુમલો કરવાનો અને વિમાનને ક્રેશ કરાવવાનો આરોપ છે. આ દરમિયાન, ઓમાને કહ્યું કે કોઈ અન્ય દેશે હમામીની બેકગ્રાઉન્ડ તપાસ માટે માહિતી માંગી નહોતી. ઓમાનના જણાવ્યા મુજબ, જો કોઈ દેશે માહિતી માંગી હોત તો તે હમામીના કટ્ટરપંથી હોવા સાથે સંબંધિત ઉપલબ્ધ માહિતી ચોક્કસપણે શેર કરતા. ઓમાને હમામીની અગાઉથી જ તપાસ કરી હતી જેડી વેન્સના જણાવ્યા અનુસાર, ઓમાનના અધિકારીઓએ અગાઉ હમામીના વર્તન અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેને ફ્લાઇટ ડ્યૂટીમાંથી પણ હટાવવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ બાદમાં ફ્લાયદુબઈએ તેને પેસેન્જર ફ્લાઇટ્સની જવાબદારી સોંપી દીધી. ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલના અહેવાલ મુજબ, ઓમાને 29 વર્ષીય હમામીની ઑનલાઇન પ્રવૃત્તિઓની તપાસ કરી હતી. તેની કટ્ટરપંથી વિચારધારામાં રુચિને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. 2024માં આ જ કારણસર તેને ઓમાનની સરકારી એરલાઇનની પાઇલટ તાલીમમાંથી હટાવી દેવામાં આવ્યો હતો. બાદમાં તેને બીજી જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી. આશરે 8 મહિના પહેલાં તે ફ્લાયદુબઈ સાથે જોડાયો હતો. અહેવાલ મુજબ, ઓમાને પોતાની તપાસની માહિતી અન્ય એજન્સીઓ અથવા એરલાઇન્સને આપી ન હતી. ફેબ્રુઆરીમાં જ્યારે ફ્લાયદુબઈએ હમામીને નોકરી આપી, ત્યારે તેણે તેની અગાઉની નોકરી અને રેકોર્ડની પુષ્ટિ કરવા માટે ઓમાનનો સંપર્ક કર્યો ન હતો. વેન્સે કહ્યું- ઈરાન કનેક્શનનો કોઈ પુરાવો નથી ફ્લાયદુબઈની ઘટનામાં ઈરાનની ભૂમિકા અંગેના સવાલ પર વેન્સે કહ્યું કે અત્યાર સુધીમાં એવો કોઈ નક્કર પુરાવો મળ્યો નથી, જેનાથી ઈરાનનું કનેક્શન સાબિત થાય. તેમણે કહ્યું- ઈરાનની ભૂમિકા અંગે હું અમેરિકન ગુપ્તચર અધિકારીઓની વાત પર વિશ્વાસ કરીશ. કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત પહેલાં હું આ અંગે કંઈ કહેવા માગતો નથી. તેની તપાસ ચાલી રહી છે, પરંતુ અત્યાર સુધીમાં મને એવો કોઈ નક્કર પુરાવો મળ્યો નથી. તેલ અવીવની ફ્લાઇટમાં ડ્યૂટી કેવી રીતે મળી, તેની તપાસ ચાલુ ઓમાન અને ઇઝરાઇલ વચ્ચે રાજદ્વારી સંબંધો નથી. આવી સ્થિતિમાં તપાસનો એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન એ છે કે હમામીને તેલ અવીવ જતી ફ્લાયદુબઈની ફ્લાઇટમાં કો-પાઇલટ તરીકેની ડ્યૂટી કેવી રીતે મળી. સીએનએનના જણાવ્યા અનુસાર, ઇઝરાઇલની શિન બેટ (તપાસ એજન્સી), મોસાદ (ગુપ્તચર એજન્સી), સેના અને પરિવહન મંત્રાલય સહિતની અનેક એજન્સીઓ આ પાસાની તપાસ કરી રહી છે. અગાઉ ઉઠેલી ચિંતાઓ છતાં હમામી ફ્લાઇટ ક્રૂનો ભાગ કેવી રીતે બન્યો તે તેઓ શોધી રહ્યા છે. ઘટના બાદ હમામીને સાઉદી અરેબિયાથી યુએઈ મોકલી દેવામાં આવ્યો, જ્યાં તેના વિરુદ્ધ આતંકવાદ સાથે જોડાયેલા કેસની તપાસ ચાલી રહી છે. રિપોર્ટ- હમામીને મૃત્યુદંડની સજા થઈ શકે છે આરોપી ઓમાની સહ-પાઇલટ હમામ અલ-હમામીને UAEમાં મૃત્યુદંડની સજા થઈ શકે છે. એક વરિષ્ઠ અમીરાતી અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, હમામીને કટ્ટરપંથી વિચારધારાની તાલીમ મળી હતી. તપાસમાં તેની પાસેથી કથિત રીતે ઉગ્રવાદી સામગ્રી મળી છે અને સોશિયલ મીડિયા પર લાંબા સમયથી કટ્ટરપંથી વિચારો સાથે જોડાયેલી તેની પ્રવૃત્તિઓ પણ સામે આવી છે. UAEની એજન્સીઓ આ ઘટનાને માત્ર કોકપિટમાં થયેલી ઝપાઝપી નહીં, પરંતુ આતંકવાદી ઘટના તરીકે જોઈ રહી છે. આ આધારે આરોપી વિરુદ્ધ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી શકે છે. હમામીએ વિમાન ક્રેશ કરવાનું કાવતરું એકલાએ ઘડ્યું હતું હમામીએ એકલાએ જ વિમાનને ક્રેશ કરવાનું કાવતરું ઘડ્યું હતું. અહેવાલો મુજબ અત્યાર સુધી તેના કોઈ સંગઠન કે સરકાર સાથે જોડાયેલા હોવાની માહિતી મળી નથી. ઇટાલીના અખબાર કોરિયેરે ડેલા સેરાના અહેવાલ મુજબ હમામીની યોજના કેપ્ટન સ્મિતની હત્યા કરીને વિમાનને તેલ અવીવની કોઈ ઊંચી ઇમારત સાથે અથડાવવાની હતી. તેણે કોકપિટમાં નમાઝ પઢવાનું બહાનું બનાવીને કેપ્ટન પર કુહાડીથી હુમલો કરી દીધો. જ્યારે તેની પ્રથમ યોજના નિષ્ફળ થવા લાગી, ત્યારે તેણે વિમાનને રણમાં તોડી પાડવાનો પ્રયાસ કર્યો. આ દરમિયાન તેણે ઑટોપાઇલટ બંધ કરી દીધો, જેના કારણે વિમાન ઝડપથી નીચે આવવા લાગ્યું. તપાસકર્તાઓને શંકા છે કે હમામીએ વિમાનના બંને એન્જિન બંધ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. વિમાન એક મિનિટમાં 17 હજાર ફૂટ સુધી નીચે આવી ગયું હતું, જુઓ GFX… વિમાનની ઝડપ 970 કિમી પ્રતિ કલાકથી વધુ પહોંચી આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ દરમિયાન વિમાન ઝડપથી જમીન તરફ નીચે જઈ રહ્યું હતું. તેની ઝડપ 970 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકથી વધુ થઈ ગઈ હતી. આ દરમિયાન વિમાનનો પાછળનો ભાગ પણ તૂટી ગયો હતો. કો-પાઇલટ હમામીએ કંટ્રોલને પણ નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ફ્લાઇટ FZ1073માં 174 લોકો સવાર હતા. હુમલા દરમિયાન કેપ્ટને વિમાનમાંથી ઇમરજન્સી સિગ્નલ મોકલ્યા હતા. આ દરમિયાન વ્યવસાયે પ્લમ્બર એવા યાનિવ હયૂને કંટ્રોલ સ્ટિક પોતાની તરફ ખેંચી હતી, જેના કારણે વિમાનનું ઝડપથી નીચે જવું અટકી ગયું હતું. ત્યારબાદ બે ઑફ-ડ્યુટી પાઇલટોએ કૉકપિટનું નિયંત્રણ સંભાળ્યું અને વિમાનને સામાન્ય સ્થિતિમાં લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. બીજી તરફ, મુસાફરો અને ક્રૂની મદદથી આરોપી સહ-પાઇલટને કાબૂમાં લેવામાં આવ્યો. સાઉદી અરેબિયાના તબુકમાં ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ સાઉદી અરેબિયાના એર ટ્રાફિક કન્ટ્રોલરોએ વિમાનને પરત વાળવા માટે કહ્યું. ત્યારબાદ ફ્લાઇટને તબુકમાં ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા. પાઇલટોએ વિમાનને સુરક્ષિત રીતે ઉતાર્યું. લેન્ડિંગ બાદ ઘાયલ કેપ્ટન સ્મિતને હોસ્પિટલ લઈ જવામાં આવ્યા, જ્યારે હમામ અલ-હમામીને સાઉદી અધિકારીઓને સોંપી દેવામાં આવ્યો.