ભારતમાં મોંઘવારીનો દબાણ સતત વધી રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં દેશનો છૂટક મોંઘવારી દર વધીને 5.54% થયો છે, જ્યારે ઓગસ્ટમાં તે 4.83% હતો. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ, ખાસ કરીને શાકભાજીના ભાવમાં થયેલા વધારાને આ ઉછાળાનું મુખ્ય કારણ ગણાવવામાં આવ્યું છે. આ સતત ચોથો મહિનો છે જ્યારે છૂટક મોંઘવારી દર ભારતીય રિઝર્વ બેંકના 4%ના મધ્યમ ગાળાના લક્ષ્યાંકથી ઉપર રહ્યો છે. કાચા તેલના ઊંચા આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ, રૂપિયાની નબળાઈ અને કૃષિ ઉત્પાદન અંગેની ચિંતાઓને કારણે પણ મોંઘવારી પર દબાણ વધી રહ્યું છે.

ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં મોંઘવારી વધુ

સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ગ્રામ્ય વિસ્તારોનો છૂટક મોંઘવારી દર વધીને 6.08% નોંધાયો હતો, જે ઓગસ્ટમાં 5.24% હતો. બીજી તરફ, શહેરી વિસ્તારોમાં મોંઘવારી દર ઓગસ્ટના 4.31%થી વધીને 4.88% થયો હતો. આ આંકડા દર્શાવે છે કે શહેરોની સરખામણીએ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ભાવવધારાનો વધુ પ્રભાવ જોવા મળી રહ્યો છે.

2026માં અત્યાર સુધીનો સૌથી ઊંચો દર

સપ્ટેમ્બરમાં નોંધાયેલો 5.54%નો મોંઘવારી દર વર્ષ 2026માં અત્યાર સુધીનો સૌથી ઊંચો આંકડો છે. નવા ગ્રાહક ભાવાંકના આધારે તૈયાર કરાયેલા આ આંકડામાં આધાર વર્ષ 2024 રાખવામાં આવ્યું છે અને વપરાશની વસ્તુઓની ટોપલીમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. આ પહેલાં જુલાઈમાં છૂટક ભાવમાં 4.45% અને ઓગસ્ટમાં 4.83%નો વધારો નોંધાયો હતો.

આરબીઆઈએ મોંઘવારીનો અંદાજ વધાર્યો

મોંઘવારીના દબાણને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય રિઝર્વ બેંકે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે છૂટક મોંઘવારીનો અંદાજ 5.0%થી વધારીને 5.2% કર્યો છે. અંદાજ મુજબ, નાણાકીય વર્ષના બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં મોંઘવારી 4.9%, ડિસેમ્બર ત્રિમાસિકમાં 6.0% અને માર્ચ ત્રિમાસિકમાં 5.7% રહી શકે છે.

વ્યાજદર અને સામાન્ય જનતા પર નજર

મોંઘવારીના વધતા જોખમ વચ્ચે આરબીઆઈએ 7 ઓક્ટોબરે નીતિ સમીક્ષા દરમિયાન રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઇન્ટનો વધારો કરીને તેને 5.50% કર્યો હોવાનો અહેવાલ છે. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવ, કાચા તેલની કિંમત અને રૂપિયાની સ્થિતિ આગામી સમયમાં મોંઘવારીની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્ત્વની રહેશે. ભાવવધારાની અસરથી સામાન્ય પરિવારોના ઘરખર્ચ પર પણ દબાણ વધી શકે છે.