કિવીને દુનિયાના સૌથી પૌષ્ટિક ફળોમાંથી એક માનવામાં આવે છે. કેટલાક લોકો તેને ન્યૂઝીલેન્ડનું ફળ માને છે, કારણ કે તેનું નામ ત્યાંના રાષ્ટ્રીય પક્ષી ‘કિવી’ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. જોકે, આ ફળનું મૂળ વતન ચીન છે, જ્યાં તેને ક્યારેક ‘ચાઇનીઝ ગૂઝબેરી’ કહેવામાં આવતું હતું. 20મી સદીની શરૂઆતમાં તેના બીજ ચીનથી ન્યૂઝીલેન્ડ પહોંચ્યા અને બાદમાં વૈશ્વિક બજારમાં ઓળખ બનાવવા માટે તેનું નામ બદલીને ‘કિવી ફ્રૂટ’ કરવામાં આવ્યું. આકારમાં ઇંડા જેટલું નાનું આ ફળ પોષણની દૃષ્ટિએ ખૂબ સમૃદ્ધ હોય છે. કિવીમાં વિટામિન-C, ફાઇબર, પોટેશિયમ અને અનેક એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સ હોય છે. વર્ષ 2022માં ‘નેશનલ લાઇબ્રેરી ઑફ મેડિસિન’માં પ્રકાશિત એક સ્ટડી અનુસાર, દરરોજ 2 કિવી ખાવાથી કબજિયાતથી પરેશાન લોકોમાં બાઉલ મૂવમેન્ટ સુધરે છે. આ ઉપરાંત, કેટલીક સ્ટડીઝમાં કિવીને હૃદયના સારા સ્વાસ્થ્ય અને બ્લડ પ્રેશરના સંચાલન સાથે પણ જોડવામાં આવ્યું છે. આથી આજે ‘કામના સમાચાર’ માં કિવીના હેલ્થ બેનિફિટ્સ વિશે વાત કરીશું. સાથે જ જાણીશું કે- નિષ્ણાતઃ અમૃતા મિશ્રા, સીનિયર ડાયટિશિયન, દિલ્હી પ્રશ્ન- કિવીને ‘સુપરફૂડ’ કેમ કહેવામાં આવે છે? જવાબ- નાની હોવા છતાં કિવી પોષણ અને સ્વાસ્થ્યની દૃષ્ટિએ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પાચન, કબજિયાત, બ્લડ પ્રેશર અને હાર્ટ હેલ્થ પર તેની અસરને લઈને અનેક સ્ટડીઝ કરવામાં આવી છે. તેમાં સકારાત્મક પરિણામો જોવા મળ્યા છે. આ જ કારણ છે કે દુનિયાના ઘણા દેશો તેને ‘સુપરફૂડ’ માને છે. પ્રશ્ન- કિવીમાં કયા પોષક તત્વો હોય છે? જવાબ- કિવી ‘પોષક તત્વોનું પાવરહાઉસ’ છે. તેમાં ઘણા જરૂરી વિટામિન, મિનરલ્સ અને એન્ટિઑક્સિડન્ટ્સ હોય છે, જેમ કે- પ્રશ્ન- 100 ગ્રામ કિવીની ન્યુટ્રિશનલ વેલ્યૂ શું છે? જવાબ- કોઈપણ ફળની પૌષ્ટિકતાનું મૂલ્યાંકન તેની ન્યુટ્રિશનલ વેલ્યૂથી કરવામાં આવે છે. તેનાથી જાણવા મળે છે કે નિશ્ચિત માત્રામાં તે ફળમાંથી શરીરને કેટલી ઊર્જા અને કેટલાં જરૂરી પોષક તત્ત્વો મળે છે. 100 ગ્રામ કિવીમાં લગભગ આટલાં પોષક તત્ત્વો હોય છે- પ્રશ્ન- કિવીના હેલ્થ બેનિફિટ્સ શું છે? જવાબ- કિવીમાં કેફિક એસિડ અને ક્લોરોજેનિક એસિડ જેવા પોલીફિનોલ્સ હોય છે. તેમાં એન્ટી-ઇન્ફ્લેમેટરી ગુણધર્મો હોય છે. તે સોજો ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. ગ્રાફિકમાં તેના તમામ હેલ્થ બેનિફિટ્સ જોઈએ- પ્રશ્ન- કિવી કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડવામાં કેવી રીતે મદદ કરે છે? જવાબ- તેને પોઇન્ટર્સ દ્વારા સમજીએ- પ્રશ્ન- કિવી પાચનતંત્રને કેવી રીતે સુધારે છે? જવાબ- કિવી પાચનને શ્રેષ્ઠ બનાવવામાં બે રીતે મદદ કરી શકે છે. પ્રશ્ન- શું ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકો કિવી ખાઈ શકે છે? જવાબ- હા, કિવીનો ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ (GI) પ્રમાણમાં ઓછો હોય છે. એટલે કે તે બ્લડ શુગરને ખૂબ ઝડપથી વધારતું નથી. તેમાં ફાઇબર પણ હોય છે, જે કાર્બોહાઇડ્રેટના પાચન અને શોષણની ગતિને ધીમી કરવામાં મદદ કરે છે. પ્રશ્ન- ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન કિવી ખાવાના શું ફાયદા છે? જવાબ- તેને પોઇન્ટર્સ દ્વારા સમજીએ- પ્રશ્ન- શું કિવી ખરેખર પ્લેટલેટ્સની સંખ્યા વધારે છે? જવાબ- કિવી સીધી રીતે પ્લેટલેટ્સની સંખ્યા વધારે છે, એવા પૂરતા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા ઉપલબ્ધ નથી. જોકે, કિવીમાં વિટામિન-C, ફોલેટ અને અન્ય પોષક તત્ત્વો હોય છે, જે શરીરના સમગ્ર સ્વાસ્થ્ય અને રિકવરીને સહારો આપે છે. પ્રશ્ન- કિવી ખાતી વખતે કયા લોકોએ સાવચેત રહેવું જોઈએ? જવાબ- કિવી મોટાભાગના લોકો માટે સલામત અને પૌષ્ટિક ફળ છે. જોકે, કેટલાક લોકોએ તેને ડૉક્ટરની સલાહ લીધા પછી જ ખાવું જોઈએ. ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- એક દિવસમાં કેટલી કિવી ખાઈ શકાય? જવાબ- સીનિયર ડાયટિશિયન અમૃતા મિશ્રા અનુસાર, દરરોજ 2 કિવી ખાવું મોટાભાગના લોકો માટે સલામત છે. અનેક સંશોધનોમાં જાણવા મળ્યું છે કે 4-8 અઠવાડિયા સુધી દરરોજ 2-3 કિવી ખાવાથી સમગ્ર આરોગ્ય પર સકારાત્મક અસર પડે છે. પ્રશ્ન- કિવી ખાવાનો યોગ્ય સમય કયો છે? જવાબ- કિવી ખાવાનો કોઈ એક ‘શ્રેષ્ઠ સમય’ નથી. પ્રશ્ન- કિવીને છોલીને ખાવું જોઈએ કે છાલ સહિત? જવાબ- કિવીની છાલમાં પણ ફાઇબર અને કેટલાક એન્ટીઑક્સિડન્ટ્સ હોય છે. તેથી છાલ સહિત ખાવાથી ફાઇબરની માત્રા થોડી વધી જાય છે. પ્રશ્ન- વધુ પડતી કિવી ખાવાના નુકસાન શું છે? જવાબ- કોઈપણ વસ્તુની જેમ, આ પણ વધુ ખાવું નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. જરૂર કરતાં વધારે કિવી ખાવાથી કેટલાક લોકોમાં આ સમસ્યાઓ થઈ શકે છે- કિવીનો ખાટો-મીઠો સ્વાદ અને તેની શાનદાર પોષણ પ્રોફાઇલ તેને ખાસ બનાવે છે. તેને નિયમિત અને સંતુલિત માત્રામાં ખાવાથી શરીર આ માટે તમારો આભાર માનશે.