ઓસ્ટ્રેલિયામાં સોનાની નવી ખાણો શોધવા માટે એક વર્ષમાં રેકોર્ડ 13 હજાર કરોડ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવ્યા છે. અહીં વિશ્વનો સૌથી મોટો સોનાનો ભંડાર છે. આવી સ્થિતિમાં આગામી સમયમાં ઓસ્ટ્રેલિયા ભારત માટે સોનાનો નવો સપ્લાયર બની શકે છે. હાલમાં ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું સોનું આયાત કરે છે, જ્યારે કુલ આયાતમાં ઓસ્ટ્રેલિયાનો હિસ્સો માત્ર 2.27% છે. ઓસ્ટ્રેલિયામાં ગોલ્ડ રશ, ડ્રિલિંગ મશીનોની માગમાં તેજી પશ્ચિમ ઑસ્ટ્રેલિયામાં એકલા 10,625 કરોડ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવ્યા છે. અહીં સોનાની શોધ માટે ડ્રિલિંગ મશીનોની માગ પણ ઝડપથી વધી રહી છે. સોનાની નવી ખાણો શોધવાની આ હોડને ‘ગોલ્ડ રશ’ કહેવામાં આવી રહી છે. અંદાજ છે કે અહીં આશરે 13 હજાર ટન સોનું હાજર છે. આ દુનિયામાં ઉપલબ્ધ સોનાના કુલ સંસાધનોનું લગભગ 20% છે. સોનાની શોધમાં આવેલી તેજી ભારત માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. દુનિયામાં સોનાના આભૂષણોની કુલ માંગમાં ભારતનો હિસ્સો લગભગ 30% હોવાનું કહેવાય છે. ભારતમાં સોનાનું ઉત્પાદન ખૂબ ઓછું થાય છે. તેથી પોતાની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે તેને અન્ય દેશોમાંથી સોનું ખરીદવું પડે છે. 2026ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતે આશરે 1.61 લાખ કરોડ રૂપિયાનું સોનું આયાત કર્યું. ભાસ્કર એનાલિસિસ: કંપનીઓ સોનાની શોધ પર નાણાં શા માટે ખર્ચી રહી છે? 1. યુદ્ધ અને અનિશ્ચિતતાને કારણે સોનાની માગ વધી દુનિયામાં યુદ્ધ અને આર્થિક અનિશ્ચિતતાને કારણે સોનાના ભાવમાં વધારો થયો છે. આવા સમયે સોનાની ખાણોમાં રોકાણ કરવું કંપનીઓ માટે ફાયદાકારક બની શકે છે. આ જ કારણ છે કે તેઓ સોનાના નવા ભંડારો શોધવા પર વધુ નાણાં ખર્ચી રહી છે. જૂન 2026ના ત્રિમાસિક ગાળામાં ઑસ્ટ્રેલિયામાં સોનાની શોધખોળ પરનો ખર્ચ 23.6% વધ્યો. 2. સોનાની શોધખોળ પર સૌથી વધુ ખર્ચ ઑસ્ટ્રેલિયામાં જૂન 2026ના ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન વિવિધ ધાતુઓની શોધખોળ પર સૌથી વધુ નાણાં સોના માટે ખર્ચવામાં આવ્યાં. સોનું: 3,883 કરોડ રૂપિયા લોખંડનું અયસ્ક: 1,606 કરોડ રૂપિયા તાંબું, નિકલ, જસત અને સીસું: 1,217 કરોડ રૂપિયા કોયલો: 401 કરોડ રૂપિયા આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે ઑસ્ટ્રેલિયામાં કંપનીઓનું ધ્યાન સોનાના નવા ભંડારો શોધવા પર વધુ છે. 3. વિશ્વના સોનાના ઉત્પાદનમાં ઑસ્ટ્રેલિયાનો મોટો હિસ્સો 2025માં ઑસ્ટ્રેલિયાએ 314 ટન સોનાનું ઉત્પાદન કર્યું. આ દરમિયાન વિશ્વમાં કુલ 3,300 ટન સોનું કાઢવામાં આવ્યું હતું. એટલે કે વિશ્વના કુલ ઉત્પાદનમાંથી ઓસ્ટ્રેલિયાનો હિસ્સો આશરે 9.5% રહ્યો. અહેવાલ અનુસાર, ઓસ્ટ્રેલિયામાં સોનાનું ઉત્પાદન એક વર્ષમાં 10%થી વધુ વધ્યું. 4. ભારતને ઓસ્ટ્રેલિયાથી શું ફાયદો થઈ શકે? ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટા ભાગનું સોનું બીજા દેશોમાંથી ખરીદે છે. આવી સ્થિતિમાં ઓસ્ટ્રેલિયાથી આયાત વધે તો ભારત પાસે સોનું ખરીદવા માટે વધુ એક વિકલ્પ રહેશે. ઓસ્ટ્રેલિયામાં ખનન અને વેપાર સંબંધિત નિયમો કડક છે. ત્યાં સોનાના સ્ત્રોત અને પર્યાવરણ સંબંધિત નિયમોનું પણ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે. આથી ભારતીય કંપનીઓને તેઓ સોનું ક્યાંથી ખરીદી રહી છે તેની તપાસ કરવામાં મદદ મળી શકે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધને કારણે દુબઈના માર્ગે ભારત આવતી સોનાની खेપ પણ પ્રભાવિત થઈ હતી. આવી સ્થિતિમાં ઓસ્ટ્રેલિયા સાથે વેપાર વધવાથી ભારતને સોનું મંગાવવા માટે બીજો માર્ગ મળી શકે છે. 5. શું તેનાથી ભારતમાં સોનું સસ્તું થશે? જો ઓસ્ટ્રેલિયામાં નવી ખાણો મળી આવે અને ત્યાં સોનાનું ઉત્પાદન વધે, તો વિશ્વના બજારમાં સોનાનો પુરવઠો વધી શકે છે. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે સોનું સસ્તું થઈ જ જશે. સોનાની કિંમત આ બાબત પર પણ નિર્ભર કરે છે કે વિશ્વમાં તેની માગ કેટલી છે, ઉત્પાદન પાછળ કેટલો ખર્ચ થાય છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કિંમતો કઈ દિશામાં જઈ રહી છે. ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયાની ખાણોમાં કેટલો તફાવત? સોનું સીધું જમીનમાંથી શુદ્ધ સ્વરૂપે બહાર આવતું નથી. તેને તે પથ્થર અને માટીમાંથી કાઢવામાં આવે છે, જેમાં સોનું ભળેલું હોય છે. તેને સોનાનું અયસ્ક કહેવામાં આવે છે. ભારત અને ઑસ્ટ્રેલિયાની ખાણોમાં એક ટન અયસ્કમાંથી મળતા સોનાના જથ્થામાં મોટો તફાવત છે. ઑસ્ટ્રેલિયાના અયસ્કમાં ભારતની સરખામણીએ પ્રતિ ટન આશરે 8.5 ગણું વધુ સોનું મળે છે. ભારતમાં સોનાની સપ્લાય ક્યાંથી આવે છે? ભારતમાં સોનાની જરૂરિયાત ત્રણ મુખ્ય રીતે પૂરી થાય છે: