બાંગ્લાદેશના પૂર્વ વડાપ્રધાન શેખ હસીનાએ મંગળવારે કહ્યું છે કે તેઓ ડિસેમ્બરમાં પોતાના દેશમાં પરત ફરશે. તેમણે કહ્યું, બાંગ્લાદેશની વર્તમાન તારિક રહમાન સરકાર મારી ધરપકડ કરી શકે છે, મને મારી શકે છે અથવા ટોર્ચર કરી શકે છે, પરંતુ ગમે તેટલો ખતરો હોય, મને તેની પરવા નથી. મારે મારા દેશમાં પરત ફરવું જ છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે તેઓ તારિક રહમાનની સરકારથી ડરતાં નથી અને પોતાના દેશમાં પરત ફરવું તેમની જવાબદારી છે. હસીના ઓગસ્ટ 2024માં વિદ્યાર્થી આંદોલન બાદ બાંગ્લાદેશ છોડીને ભારત આવી ગયાં હતાં. ત્યારથી તેઓ ભારતમાં રહે છે. હસીનાએ ભારત સરકારનો આભાર માન્યો શેખ હસીનાએ મુશ્કેલ સમયમાં તેમને આશ્રય આપવા બદલ ભારત સરકાર અને લોકોનો આભાર માન્યો. તેમણે 1975ની ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે તે સમયે પણ ભારતે તેમને સહારો આપ્યો હતો. હસીનાએ કહ્યું, હું ભારત સરકાર, અહીંના લોકો અને તમામ રાજકીય પક્ષોની આભારી છું. તેમણે મને એ જ રીતે અપનાવી, જેમ 1975માં અપનાવી હતી. ખરેખર, 1975માં બાંગ્લાદેશમાં થયેલા સૈન્ય બળવા દરમિયાન હસીનાના પિતા શેખ મુજીબુર રહેમાનની હત્યા કરવામાં આવી હતી. તેઓ બાંગ્લાદેશના સ્થાપક હતા. આ ઘટનામાં હસીનાની માતા, તેમના ત્રણ ભાઈઓ અને પરિવારના અન્ય ઘણા સભ્યોની પણ હત્યા કરવામાં આવી હતી. તે સમયે હસીના અને તેમની બહેન પોતાનો જીવ બચાવવા અને સુરક્ષા માટે ભારત આવ્યા હતા. હસીના બોલ્યાં- મારી વિરુદ્ધ કેસ ચલાવીને વિપક્ષને દબાવવામાં આવી રહ્યું છે શેખ હસીનાએ બાંગ્લાદેશની વર્તમાન સરકાર પર આરોપ લગાવ્યો કે તે તેમની અને તેમની પાર્ટી અવામી લીગના નેતાઓ વિરુદ્ધ ફોજદારી કેસ ચલાવીને વિપક્ષને દબાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે રાજકીય નેતાઓ પર લગાવવામાં આવેલા આરોપોનો નિર્ણય નિષ્પક્ષ સુનાવણી દ્વારા થવો જોઈએ. તેમના અનુસાર, બાંગ્લાદેશના લોકોને સ્વતંત્ર અને સૌને સામેલ કરતી લોકશાહી પ્રક્રિયા દ્વારા પોતાની સરકાર પસંદ કરવાની તક મળવી જોઈએ. હસીના ભારત આવ્યા બાદથી બંને દેશોના સંબંધોમાં તણાવ શેખ હસીના ભારત આવ્યા બાદથી ભારત અને બાંગ્લાદેશના સંબંધોમાં તણાવ યથાવત્ છે. બાંગ્લાદેશની તારિક રહેમાન સરકારનું કહેવું છે કે હસીનાની વાપસી કાયદાકીય પ્રક્રિયા હેઠળ થશે. બાંગ્લાદેશ સરકાર હસીનાને ભાગેડું ગુનેગાર ગણાવે છે. તેણે ભારતને કહ્યું છે કે હસીનાને ભારતીય ધરતી પરથી રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ કરવા અથવા રાજકીય નિવેદનો આપવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં. બીજી તરફ, બાંગ્લાદેશમાં ભારતના હાઈ કમિશનર દિનેશ ત્રિવેદીએ કહ્યું હતું કે શેખ હસીનાને આશ્રય આપવો ભારતની મજબૂરી હતી. જો ભારત તેમને ઉતરવાની મંજૂરી ન આપત, તો સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ શકતી હતી. બીજી તરફ, ભારતે બાંગ્લાદેશની વર્તમાન સરકાર સાથે સંબંધો જાળવી રાખવામાં રસ દર્શાવ્યો છે. વડાપ્રધાન મોદી તે શરૂઆતના નેતાઓમાં સામેલ હતા, જેમણે ચૂંટણીમાં જીત બાદ તારિક રહમાનને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. રહમાનની સરકાર ઘણી વખત પ્રત્યર્પણની માંગ કરી ચૂકી છે તારિક રહમાનની સરકાર ઘણી વખત હસીનાના પ્રત્યર્પણની માંગ કરી ચુકી છે. હસીનાને પરત મોકલવાના મુદ્દાની અસર તારિક રહમાનની ભારત મુલાકાત પર પણ પડી છે. ભારતે ગયા મહિને યોજાયેલી BRICS સમિટમાં તારિક રહમાનને સામેલ થવાનું આમંત્રણ આપ્યું હતું. આ ઉપરાંત, ફેબ્રુઆરીથી જ ભારત તરફથી તેમને અલગથી ભારત આવવાનું આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ વડાપ્રધાન બન્યા બાદ તેમણે એક પણ વખત ભારતની મુલાકાત લીધી નથી. તેમની તરફથી દર વખતે હસીનાને પરત મોકલવાની શરત રાખવામાં આવી છે. ભારત-બાંગ્લાદેશ વચ્ચે પ્રત્યર્પણ સંધિ છે ભારત અને બાંગ્લાદેશે 2013માં પ્રત્યર્પણ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. તેમાં કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં કોઈ વ્યક્તિને બીજા દેશને સોંપવાનો ઇનકાર કરવાની જોગવાઈઓ છે. તેમાં રાજકીય સ્વરૂપના ગુનાઓ સાથે જોડાયેલા કેસોનો પણ સમાવેશ થાય છે. હસીના પર બાંગ્લાદેશમાં 2024ના આંદોલન દરમિયાન થયેલી હિંસા અને મોતોને લઈને ગંભીર આરોપો છે. બાંગ્લાદેશની વર્તમાન સરકાર તેમને પરત લાવીને કાનૂની કાર્યવાહી કરવા માંગે છે. બાંગ્લાદેશની ઇન્ટરનેશનલ ક્રાઇમ્સ ટ્રિબ્યુનલે નવેમ્બર 2025માં હસીના અને તેમના તત્કાલીન ગૃહમંત્રી અસદુઝ્ઝમાન ખાન કમાલને મોતની સજા સંભળાવી હતી. 15 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ હસીના સરકારના કેટલાક પૂર્વ સહયોગીઓને પણ સજા સંભળાવવામાં આવી હતી. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના માનવાધિકાર કાર્યાલયની તપાસ મુજબ, જુલાઈ-ઑગસ્ટ 2024ના આંદોલન દરમિયાન લગભગ 1,400 લોકોનાં મોત થયાં હતાં.