રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે મંગળવારે શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠન (SCO)ની બેઠકમાં આતંકવાદ વિરુદ્ધ કડક સંદેશ આપ્યો. તેમણે કહ્યું કે આતંકવાદને કોઈપણ રીતે યોગ્ય ઠેરવી શકાય નહીં. મંત્રીએ કહ્યું કે આતંકવાદનો સામનો કરવામાં બેવડું વલણ ન હોવું જોઈએ. આતંકવાદીઓને પૈસા આપનારા, તેમનું સમર્થન કરનારા અને તેમને આશ્રય આપનારા માટે કોઈ સ્થાન ન હોવું જોઈએ. પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી ઇશાક ડાર પણ બેઠકમાં હાજર હતા. રાજનાથે કહ્યું કે આતંકવાદને કારણે નિર્દોષ લોકોના જીવ જાય છે. તેનાથી રોકાણ અને વેપારને અસર થાય છે અને સમાજમાં કટ્ટરતા વધે છે. તેમણે સભ્ય દેશોને આતંકવાદ વિરુદ્ધ કોઈપણ ભેદભાવ વિના કાર્યવાહી કરવાની અપીલ કરી. રાજનાથે પોતાના ભાષણમાં પાકિસ્તાન અથવા ઇશાક ડારનું નામ લઈને સીધો કોઈ આરોપ લગાવ્યો નહીં. તેમણે નામ લીધા વિના ચીન પર પણ નિશાન સાધ્યું અને કહ્યું કે કનેક્ટિવિટીના નામે કોઈપણ દેશની સાર્વભૌમત્વ સાથે સમાધાન ન કરવું જોઈએ. રાજનાથે કહ્યું- સાર્વભૌમત્વનું સન્માન કરીને યોજનાઓ બનાવવી જોઈએ રાજનાથ સિંહે કહ્યું કે દેશોને જોડતી યોજનાઓ તમામ દેશોની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાનું સન્માન કરીને બનાવવી જોઈએ. આ માટે તમામ સંબંધિત દેશો સાથે વાતચીત કરવી પણ જરૂરી છે. તેમણે કહ્યું કે આ સિદ્ધાંતોનું પાલન ન કરતી યોજનાઓ લાંબા સમય સુધી ટકાઉ રહી શકતી નથી. ભારત એવી યોજનાઓનું સમર્થન કરે છે, જે દેશોના બજારોને જોડે, વેપાર વધારે અને વિકાસના નવા માર્ગો ખોલે. પરંતુ તેના નામે કોઈ દેશના સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાનું ઉલ્લંઘન થવું જોઈએ નહીં. રાજનાથ સિંહે ચીનનું નામ લીધું નથી, પરંતુ સાર્વભૌમત્વ અને કનેક્ટિવિટી અંગેની તેમની વાત ભારતના આ જ જૂના વલણ સાથે જોડાય છે. તેની પાછળનો સૌથી મહત્ત્વનો મુદ્દો ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોરનો છે. ભારત BRI પ્રોજેક્ટનો વિરોધ કરે છે ચીને 2013માં બેલ્ટ એન્ડ રોડ (BRI) પહેલ શરૂ કરી હતી. તેનો હેતુ રસ્તા, રેલવે, બંદરો અને અન્ય પાયાની સુવિધાઓ દ્વારા ચીનને એશિયા, યુરોપ તથા અન્ય વિસ્તારોના બજારો સાથે જોડવાનો છે. ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર (CPEC) બેલ્ટ એન્ડ રોડ (BRI) પહેલની પ્રમુખ યોજનાઓમાંની એક છે. તે ચીનના શિનજિયાંગ વિસ્તારને પાકિસ્તાનના ગ્વાદર બંદર સાથે જોડે છે. તેનો એક ભાગ પાકિસ્તાનના કબજા હેઠળના કાશ્મીરમાંથી પસાર થાય છે. ભારત જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખના તે વિસ્તારોને પોતાનો ભાગ માને છે, જેના પર પાકિસ્તાનનો કબજો છે. ભારતનું કહેવું છે કે આ વિસ્તારોમાં ચીનની યોજનાઓ તેની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા સાથે જોડાયેલા પ્રશ્નો ઊભા કરે છે. રાજનાથ સિંહના નિવેદનની 4 અન્ય મહત્ત્વપૂર્ણ બાબતો… ચાબહાર બંદર અંગે: રાજનાથે ઈરાનના ચાબહાર બંદર અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્તર-દક્ષિણ પરિવહન કોરિડોરનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે તેના દ્વારા મધ્ય એશિયાને મોટા બજારો સાથે જોડવામાં અને વેપાર વધારવામાં મદદ મળી શકે છે. SCOની ભૂમિકા અંગે: રાજનાથે કહ્યું કે સંગઠનમાં માત્ર નવી સંસ્થાઓ બનાવવાથી ઉપલબ્ધિઓમાં વધારો નહીં થાય. નવી વ્યવસ્થાઓ એવી હોવી જોઈએ, જે સભ્ય દેશોની જરૂરિયાતો પૂરી કરે, પહેલેથી ચાલી રહેલા કામનું પુનરાવર્તન ન કરે અને લોકોને સીધો લાભ પહોંચાડે. વિશ્વના આર્થિક પડકારો અંગે: ભૂ-રાજકીય તણાવ, વેપારમાં અવરોધો, ઊર્જા અને ખાદ્ય સુરક્ષાની ચિંતાઓ તેમજ ટેક્નોલોજીના ક્ષેત્રમાં વધતું અંતર વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા સામેના મોટા પડકારો છે. રાજનાથે આ પડકારોનો સામનો કરવા માટે પુરવઠા વ્યવસ્થાને મજબૂત બનાવવા અને વેપાર તથા રોકાણને સરળ બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. વેપારને સરળ બનાવવા અંગે: રાજનાથે કહ્યું કે દેશોને જોડવા માટે માત્ર રસ્તા, રેલવે અને બંદરો બનાવવાનું પૂરતું નથી. કસ્ટમ્સની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવી પડશે, ડિજિટલ દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ વધારવો પડશે અને માલસામાનની હેરફેર સાથે જોડાયેલી વ્યવસ્થાઓને વધુ સારી બનાવવી પડશે, જેથી વેપારનો ખર્ચ ઘટે.