દિવાળી એટલે ખરીદી, ભેટસોગાદ અને ઓફર્સનો તહેવાર. પરંતુ કંપનીઓ માટે દિવાળી માત્ર વેચાણ વધારવાની તક નથી, તે ગ્રાહકોના મનમાં પોતાની ઓળખ મજબૂત કરવાની પણ મોટી તક છે. આ વખતે દિવાળીની જાહેરાતોમાં એક મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો. કંપનીઓએ માત્ર પ્રોડક્ટની ખાસિયતો કે ડિસ્કાઉન્ટ બતાવવાને બદલે લોકોને આશ્ચર્યચકિત કરે, ચર્ચા જગાવે અને યાદ રહી જાય એવા પ્રયોગો કર્યા. સ્વિગીએ પોતાનું નામ બદલીને ‘સ્વીટી’ કર્યું, એપલે ભારતીય કાપડની પરંપરાને ટેક્નોલોજી સાથે જોડી અને અશોક લેલેન્ડે સંપૂર્ણ AIથી જાહેરાત બનાવી. આ ફેરફારો બતાવે છે કે જાહેરાતોની દુનિયામાં હવે માત્ર મોટું બજેટ પૂરતું નથી, અલગ વિચાર પણ જરૂરી બની ગયો છે. 

સ્વિગીએ નામ બદલીને બન્યું ‘સ્વીટી’

દિવાળીના દિવસોમાં ટીવી, સોશિયલ મીડિયા, અખબારો, હોર્ડિંગ્સ અને મોબાઇલ એપ્સ પર જાહેરાતોનો ધસારો રહે છે. લગભગ દરેક બ્રાન્ડ પરિવાર, ખુશી, ભેટ અને તહેવારની લાગણીને કેન્દ્રમાં રાખીને જાહેરાત બનાવે છે. પરિણામે ગ્રાહકો માટે એક જાહેરાતને બીજીથી અલગ ઓળખવી મુશ્કેલ બને છે.

આવી સ્થિતિમાં સ્વિગીનો ‘સ્વિગી બને સ્વીટી’ પ્રયોગ ધ્યાન ખેંચે છે. કંપનીએ માત્ર જાહેરાતની ટેગલાઇન બદલવાને બદલે પોતાની ઓળખમાં જ થોડા સમય માટે ફેરફાર કર્યો. સોશિયલ મીડિયા, હોર્ડિંગ્સ અને અખબારો સુધી આ નામનો ઉપયોગ થયો. એટલે ગ્રાહકને જાહેરાત જોવા માટે અલગથી પ્રયાસ કરવો પડ્યો નહીં; બ્રાન્ડ પોતે જ ચર્ચાનો વિષય બની ગઈ.

માર્કેટિંગની દૃષ્ટિએ આ એક અસરકારક વિચાર છે, કારણ કે ગ્રાહક માત્ર જાહેરાત જોતો નથી, પરંતુ તેની પાછળનું કારણ જાણવા પણ ઉત્સુક બને છે. જોકે, તેમાં જોખમ પણ છે. કોઈ બ્રાન્ડની ઓળખ તેનું નામ, રંગ અને લોગો હોય છે. તેમાં વારંવાર ફેરફાર કરવાથી ઓળખ નબળી પડવાની શક્યતા રહે છે. એટલે આવો પ્રયોગ ટૂંકા ગાળે ચર્ચા જગાવી શકે, પરંતુ લાંબા ગાળે બ્રાન્ડની ઓળખને નુકસાન ન થાય તેનું ધ્યાન રાખવું પડે. 

એપલે ભારતીય કાપડની પરંપરાને જોડ્યું

આ વખતની જાહેરાતોમાં એપલે ‘સ્ટેપ ઇનટુ ધ લાઇટ’ અભિયાનમાં આઇફોન 18 પ્રોનો ઉપયોગ કરીને આખી જાહેરાતનું શૂટિંગ કર્યું. ફેશન બ્રાન્ડ રૉ મેંગો સાથેની આ ફિલ્મમાં બનારસી બ્રોકેડ અને ચંદેરી જેવા ભારતીય કાપડને સ્થાન મળ્યું. અહીં એપલે કેમેરાની ટેક્નિકલ ક્ષમતા બતાવવાની સાથે ભારતીય કારીગરી અને ફેશનને પણ જોડ્યાં.

AI અને સ્માર્ટફોન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ પણ ખાસ રહ્યો. અશોક લેલેન્ડે ‘દિવાળી આયી હૈ’ નામની જાહેરાત સંપૂર્ણપણે AIથી તૈયાર કરી. તેમાં ઉત્તર પ્રદેશથી ગુજરાત સુધી દિવાળીની ઉજવણીની અલગ-અલગ પરંપરાઓ દર્શાવવામાં આવી હતી. આ પ્રયોગથી કંપનીએ ટેક્નોલોજી દ્વારા દેશની સાંસ્કૃતિક વિવિધતા રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.

આ બંને ઉદાહરણો દર્શાવે છે કે કંપનીઓ હવે ટેક્નોલોજીને માત્ર પ્રોડક્ટની ખાસિયત તરીકે નહીં, પરંતુ પોતાની કહાની કહેવાના માધ્યમ તરીકે પણ વાપરી રહી છે. જોકે, AIનો ઉપયોગ પોતે જ સફળતાની ખાતરી નથી. અંતે જાહેરાતની કહાની, તેની રજૂઆત અને ગ્રાહક સાથેનું જોડાણ જ તેની અસર નક્કી કરે છે. 

પ્રોડક્ટ કરતાં લાગણી અને સામાજિક મુદ્દાઓ પર ભાર

આ વખતની કેટલીક જાહેરાતોમાં કંપનીઓએ પોતાની પ્રોડક્ટને પાછળ રાખીને સામાજિક મુદ્દાઓને આગળ કર્યા. HPના ‘ધ લાઇટ્સ ઑફ ચેન્જ’ અભિયાનમાં છ ભારતીય સંશોધકો અને નવીન વિચાર ધરાવતા લોકોની કહાનીઓ રજૂ કરવામાં આવી. તેમાં પ્રદૂષણ, શહેરી વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા, આરોગ્ય અને શિક્ષણ જેવા મુદ્દાઓને સ્થાન મળ્યું.

સુપરટેલ્સે ‘નો બેંગ દિવાળી’ અભિયાનમાં ફટાકડાના અવાજથી પાલતુ પ્રાણીઓને થતી તકલીફને રમૂજી રીતે રજૂ કરી. જાહેરાતમાં પરિવાર ટેબલની નીચે બેસીને દિવાળી મનાવતો બતાવવામાં આવ્યો હતો. આ દૃશ્ય પ્રાણીઓ ફટાકડાના અવાજથી ડરીને કેવી રીતે સંતાઈ જાય છે તેની યાદ અપાવે છે.

બીજી તરફ, કેડબરી સેલિબ્રેશન્સે પડોશીઓ વચ્ચેની નાની-મોટી નોકઝોકને કેન્દ્રમાં રાખી હતી. સંદેશ એવો હતો કે મતભેદ હોવા છતાં તહેવાર લોકોને નજીક લાવી શકે છે. આવી જાહેરાતોમાં બ્રાન્ડ સીધી પ્રોડક્ટ વેચતી નથી, પરંતુ ગ્રાહકની લાગણી અને જીવનના અનુભવો સાથે જોડાવાનો પ્રયાસ કરે છે. ગ્રાહકને જાહેરાતમાં પોતાની જિંદગીનો કોઈ પ્રસંગ દેખાય તો તે બ્રાન્ડને લાંબા સમય સુધી યાદ રાખી શકે છે. 

શું હવે જાહેરાતની સફળતા માત્ર વ્યુઝથી નક્કી થશે?

આ તમામ અભિયાનોમાંથી એક મોટો માર્કેટિંગ ટ્રેન્ડ સામે આવે છે. કંપનીઓ હવે માત્ર જાહેરાત કેટલી લોકોએ જોઈ તેના પર નહીં, પરંતુ કેટલી ચર્ચા થઈ, લોકોએ તેને કેટલું શેર કર્યું અને બ્રાન્ડ સાથે કેટલું જોડાણ અનુભવ્યું તેના પર પણ ધ્યાન આપી રહી છે. 

પરંતુ અહીં એક મહત્વનો સવાલ છે: જાહેરાત વાયરલ થાય એટલે વેચાણ પણ વધે એવું જરૂરી નથી. સ્વિગીનું નામ બદલવાનું અભિયાન ચર્ચામાં આવે, એપલની ફિલ્મ સુંદર લાગે કે AIથી બનેલી જાહેરાત નવીન લાગે, પરંતુ આ બધાની અંતિમ કસોટી ગ્રાહકના વર્તનમાં થતો ફેરફાર છે.

બ્રાન્ડ માટે સફળ જાહેરાત એ છે, જે ગ્રાહકને માત્ર થોડા સમય માટે અટકાવે નહીં, પરંતુ તેની યાદમાં રહી જાય અને ખરીદીના નિર્ણય વખતે પણ અસર કરે. એટલે આગામી સમયમાં જાહેરાતોની સ્પર્ધા માત્ર કોણ વધુ ખર્ચ કરે છે તેની નહીં, પરંતુ કોણ વધુ અસરકારક કહાની કહે છે તેની બનવાની છે. દિવાળીની આ જાહેરાતો એ બદલાવની સ્પષ્ટ ઝલક આપે છે.

આ પણ વાંચો: Kavya Maran બની અનિરુદ્ધની દુલ્હન! ગ્રીસમાં શાહી લગ્ન, પહેલી તસવીરે ચાહકોનાં દિલ જીત્યાં