સોનું અને ચાંદી બંનેએ 2026માં રોકાણકારોને મોટી કમાણી કરાવી હતી, પરંતુ હવે બંને કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં જોરદાર ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. આ વર્ષે 29 જાન્યુઆરીએ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાનો ભાવ 5,602 ડોલર પ્રતિ ઔંસ અને ચાંદીનો ભાવ 121 ડોલર પ્રતિ ઔંસની વિક્રમી સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. જોકે, ત્યાર બાદ બંનેના ભાવમાં મોટો ઘટાડો થયો છે. ખાસ વાત એ છે કે ચાંદીમાં ઘટાડો સોનાની સરખામણીએ ઘણો વધારે છે. આવી સ્થિતિમાં લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે કઈ ધાતુ પસંદ કરવી?
ચાંદીમાં સોના કરતાં બમણાથી વધુ ઘટાડો
29 જાન્યુઆરીએ ભારતમાં MCX પર સોનાનો ભાવ 10 ગ્રામ દીઠ ₹1,76,306 અને ચાંદીનો ભાવ પ્રતિ કિલો ₹3,84,632ની વિક્રમી સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. હવે સોનું આશરે ₹1,37,308 અને ચાંદી ₹1,81,073ના સ્તરે છે. આનો અર્થ એ થયો કે ભારતમાં સોનાના ભાવમાં વિક્રમી સપાટીથી લગભગ 22% અને ચાંદીમાં લગભગ 53%નો ઘટાડો થયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનું લગભગ 30% અને ચાંદી લગભગ 59% તૂટી છે.
ચાંદીમાં વધારે ઉતાર-ચઢાવ કેમ?
સોનું મુખ્યત્વે મૂલ્ય જાળવી રાખવા અને ફુગાવા સામે રક્ષણ મેળવવાના સાધન તરીકે જોવામાં આવે છે. જ્યારે ચાંદીનો ઉપયોગ રોકાણ ઉપરાંત સોલર પેનલ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને અન્ય ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં પણ થાય છે. એટલે ચાંદીના ભાવ પર રોકાણકારોની માંગની સાથે ઔદ્યોગિક માંગ અને પુરવઠાની સ્થિતિની પણ અસર પડે છે. આ બેવડી ભૂમિકાને કારણે ચાંદીમાં ભાવનો ઉતાર-ચઢાવ સોનાની સરખામણીએ વધુ હોય છે. તેજીના સમયમાં ચાંદી ઝડપથી વધે છે, પરંતુ ઘટાડો આવે ત્યારે વધુ ઝડપથી તૂટી પણ શકે છે.
અમેરિકાની નીતિથી બંને ધાતુઓ પર દબાણ
અમેરિકામાં ફુગાવો અપેક્ષા પ્રમાણે ઘટતો નથી. સપ્ટેમ્બર 2026માં ફુગાવાનો દર 3.7% હતો, જે ફેડરલ રિઝર્વના 2%ના લક્ષ્યાંક કરતાં વધારે છે. તેના કારણે વ્યાજદરમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે. વ્યાજદર ઊંચા રહે તો ડોલર મજબૂત બને છે. સોનું અને ચાંદી વ્યાજ કે ડિવિડન્ડ આપતાં નથી, તેથી ડોલર અને બોન્ડમાં રોકાણનું આકર્ષણ વધે ત્યારે આ ધાતુઓ પર દબાણ આવે છે. હાલ બંનેના ભાવમાં ઘટાડાનું આ પણ એક મોટું કારણ છે.
લાંબા ગાળે સોનું કેમ પસંદ?
સોનાને વિશ્વભરની કેન્દ્રીય બેંકો પણ સતત ખરીદી રહી છે. ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને આર્થિક અનિશ્ચિતતાના સમયમાં સોનાને સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે જોવામાં આવે છે. તેની સરખામણીએ ચાંદીના ભાવ ઔદ્યોગિક માંગમાં ફેરફારથી પણ વધુ પ્રભાવિત થાય છે. આથી લાંબા ગાળે ઓછા ઉતાર-ચઢાવ સાથે રોકાણ કરવા ઇચ્છતા લોકો માટે સોનું વધુ અનુકૂળ બની શકે છે. લેખકના મતે સોના અને ચાંદી બંનેમાં મળીને કુલ રોકાણના 5થી 10% જેટલો હિસ્સો રાખી શકાય છે. તેમાં સોનાને મુખ્ય સ્થાન અને ચાંદીને મર્યાદિત હિસ્સો આપવો વધુ યોગ્ય ગણાય છે.
આ પણ વાંચો: Investment Tips: પોસ્ટ ઓફિસ કે બેંક FD, ક્યાં પૈસા રોકવા ફાયદાકારક?