સવારનો સમય છે. રસોડામાં ચા ઊકળી રહી છે. ત્યારે આદુનો એક નાનો ટુકડો કૂટીને તેમાં નાખવામાં આવે છે. થોડી જ વારમાં આદુની તીવ્ર સુગંધ આખા ઘરમાં ફેલાઈ જાય છે અને ચાનો સ્વાદ પણ વધી જાય છે. આદુનો ઉપયોગ માત્ર સ્વાદ અને સુગંધ પૂરતો મર્યાદિત નથી. હજારો વર્ષોથી તેનો ઉપયોગ અનેક આરોગ્ય સમસ્યાઓમાં પરંપરાગત ઔષધિ તરીકે કરવામાં આવે છે. ચરક સંહિતા અને સુશ્રુત સંહિતા જેવા પ્રાચીન આયુર્વેદિક ગ્રંથોમાં પણ આદુનો ઉલ્લેખ મળે છે. આધુનિક પોષણ વિજ્ઞાન પણ તેને સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક માને છે. ‘નેશનલ લાઇબ્રેરી ઑફ મેડિસિન’માં પ્રકાશિત એક અભ્યાસ મુજબ, આદુમાં સોજા વિરોધી (એન્ટિ-ઇમ્ફ્લેમેટરી) ગુણધર્મો હોય છે. જ્યારે ‘સાયન્સ ડાયરેક્ટ’માં પ્રકાશિત અહેવાલ મુજબ, આદુમાં એન્ટિ-બેક્ટેરિયલ (જીવાણુવિરોધી) ગુણધર્મો હોય છે, જે શરીરને ચેપ સામે લડવામાં મદદ કરે છે. તેથી આજે ‘કામના સમાચાર’માં આદુના સ્વાસ્થ્ય લાભો વિશે વાત કરીશું. સાથે જ જાણીશું કે- નિષ્ણાત- ડૉ. અનુ અગ્રવાલ, સીનિયર ક્લિનિકલ ડાયટિશિયન, ફાઉન્ડર- ‘વનડાયટટુડે’ પ્રશ્ન- આદુમાં કયા પોષક તત્વો હોય છે? જવાબ- ‘યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ એગ્રીકલ્ચર’ (USDA) મુજબ, આદુમાં અનેક જરૂરી પોષક તત્વો અને બાયોએક્ટિવ કમ્પાઉન્ડ્સ હોય છે. નીચે આપેલા ગ્રાફિકમાં 100 ગ્રામ આદુનું ન્યુટ્રિશનલ વેલ્યૂ જોઈએ- પ્રશ્ન- આદુના હેલ્થ બેનિફિટ્સ શું છે? જવાબ- વર્ષ 2022માં ‘નેશનલ લાઇબ્રેરી ઑફ મેડિસિન’માં એક સ્ટડી પ્રકાશિત થઈ હતી. તેના અનુસાર, આદુમાં રહેલા 6-શોગોલ અને 6-જિંજરોલ કમ્પાઉન્ડ અલ્ઝાઇમર, પાર્કિન્સન્સ ડિઝીઝ અને મલ્ટિપલ સ્ક્લેરોસિસ જેવી ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ ઘટાડે છે. તેમાં એન્ટિ-ઇમ્ફ્લેમેટરી ગુણધર્મો હોય છે, જે સાંધાના દુખાવા અને સ્નાયુઓની જકડન ઘટાડવામાં પણ મદદ કરે છે. તેના તમામ હેલ્થ બેનિફિટ્સ ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- આદુ વજન ઘટાડવામાં કેવી રીતે મદદરૂપ છે? જવાબ- ડૉ. અનુ અગ્રવાલના જણાવ્યા મુજબ, આદુ સીધી રીતે વજન ઘટાડતું નથી, પરંતુ વજન ઘટાડવાની પ્રક્રિયામાં સહાયક બની શકે છે. તેને પૉઇન્ટર્સ દ્વારા સમજીએ- જોકે, માત્ર આદુ ખાવાથી વજન ઓછું થતું નથી. તેના માટે સંતુલિત આહાર અને નિયમિત કસરત પણ જરૂરી છે. પ્રશ્ન- આદુની પાચનતંત્ર પર શું અસર પડે છે? જવાબ- તેને મુદ્દાઓ દ્વારા સમજીએ- પ્રશ્ન- આદુ પિરિયડ્સના દુખાવાને ઘટાડવામાં કેવી રીતે મદદ કરે છે? જવાબ- તેને પોઈન્ટર્સ દ્વારા સમજીએ- પ્રશ્ન- શું ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકો પણ આદુ ખાઈ શકે છે? જવાબ- હા, ડાયાબિટીસ ધરાવતા લોકો નિઃસંકોચ આદુ ખાઈ શકે છે. આદુમાં રહેલું જિંજરોલ ઇન્સ્યુલિન સંવેદનશીલતા વધારવામાં મદદ કરે છે. પ્રશ્ન- શું બાળકોને આદુ આપી શકાય? જવાબ- હા, એક વર્ષથી મોટા બાળકોને મર્યાદિત માત્રામાં આદુ આપી શકાય છે. તેને શાકભાજી, દાળ અથવા સૂપમાં ભેળવીને આપી શકાય છે. જો બાળકને કોઈ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા હોય, તો ડૉક્ટરની સલાહ લો. પ્રશ્ન- આદુને પોતાના આહારમાં કેવી રીતે સામેલ કરી શકાય? જવાબ- આદુને આહારમાં અનેક રીતે સામેલ કરી શકાય છે, જેમ કે- પ્રશ્ન- શું વધારે આદુ ખાવાથી કોઈ નુકસાન પણ થાય છે? જવાબ- ડૉ. અનુ અગ્રવાલ જણાવે છે કે, આદુની તાસીર ગરમ હોય છે. વધુ માત્રામાં ખાવાથી કેટલાક લોકોને તકલીફ થઈ શકે છે, જેમ કે- પ્રશ્ન- આદુ ખાતી વખતે કોના માટે સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે? જવાબ- કેટલાક લોકોએ આદુ ન ખાવું જોઈએ અથવા તો ડૉક્ટરની સલાહ લઈને જ ખાવું જોઈએ. આને ગ્રાફિકમાં જોઈએ- પ્રશ્ન- આદુ ખરીદતી વખતે કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું? જવાબ- આને મુદ્દાઓ દ્વારા સમજીએ- પ્રશ્ન- આદુને લાંબા સમય સુધી તાજું અને સુરક્ષિત કેવી રીતે રાખવું? જવાબ- આદુને લાંબા સમય સુધી તાજું રાખવા માટે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો- પ્રશ્ન- એક દિવસમાં કેટલું આદુ ખાવું સુરક્ષિત છે? જવાબ- ડૉ. અનુ અગ્રવાલના મતે, એક સ્વસ્થ પુખ્ત વ્યક્તિ માટે દિવસ દરમિયાન 2-4 ગ્રામ આદુ ખાવું સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. આ લગભગ 1-2 ચમચી છીણેલા તાજા આદુ જેટલું હોય છે. પ્રશ્ન- કાચું આદુ ખાવું વધુ ફાયદાકારક છે કે રાંધીને ખાવું? જવાબ- બંને રીતે આદુ ખાવું ફાયદાકારક છે. કાચા આદુમાં જિંજરોલનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. રાંધવાથી તેની માત્રામાં ફેરફાર થઈ શકે છે. પ્રશ્ન- શું આદુને મધ અને લીંબુ સાથે ખાવાથી તેના ફાયદા વધી જાય છે? જવાબ- આદુ, મધ અને લીંબુનું મિશ્રણ ગળામાં ખરાશ અને ઉધરસમાં થોડી રાહત આપી શકે છે. મધ ગળાને આરામ આપે છે, જ્યારે આદુમાં એન્ટિ-ઇમ્ફ્લેમેટરી ગુણધર્મો હોય છે. જોકે, આદુના ઔષધીય ગુણધર્મો સાથે ખાવાથી વધે છે એવા નક્કર પુરાવા નથી.
ચાનો સ્વાદ વધારતું આદુ છે પોષક તત્વોનો ભંડાર:વજન ઘટાડશે, પિરિયડ્સના દુખાવાથી આપશે રાહત; ડૉક્ટર પાસેથી જાણો કોણે ન ખાવું
📅 Published: November 22, 2026 |
📂 Category: Lifestyle
