Sugar Price Hike: ભારતમાં તહેવારોની મોસમ ચાલી રહી છે, પરંતુ ખાંડના વધતા ભાવ તહેવારોની મીઠાશને ખાટા બનાવી રહી છે. કારણ કે દેશભરમાં ખાંડના ભાવમાં જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. છૂટક બજારમાં, એક કિલો ખાંડનો ભાવ ₹65 અથવા કેટલાક વિસ્તારોમાં તેનાથી પણ વધુ છે. ત્યારે આવો જાણીએ આ મામલે સરકારનું શું છે કહેવુ ?
દેશમાં ખાંડની અછત નથી: સરકાર
ખાંડના ભાવ વધારા અંગે ચાલી રહેલા રાજકીય સંઘર્ષ વચ્ચે સરકારે એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન બહાર પાડ્યું છે. કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે દેશમાં ખાંડની કોઈ અછત નથી અને ભાવમાં વધારા પાછળ બે ચોક્કસ કારણો દર્શાવ્યા છે.
જ્યારે વિપક્ષ આરોપ લગાવે છે કે ઇથેનોલ ઉત્પાદન માટે શેરડીનો ઉપયોગ કરવાથી ખાંડનો પુરવઠો ઘટી રહ્યો છે અને ભાવ વધી રહ્યા છે, ત્યારે નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળની કેન્દ્ર સરકારે આ દાવાને ફગાવી દીધો છે, અને કહ્યું છે કે ભાવ વધારામાં ઇથેનોલની કોઈ ભૂમિકા નથી.
કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકાર તહેવારોની મોસમ પહેલા ખાંડની ઉપલબ્ધતા અને છૂટક ભાવમાં વધારો અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે કાચા ખાંડની કામચલાઉ આયાત સહિત અનેક પગલાં લઈ રહી છે.
ખાંડના ભાવ કેમ વધ્યા ?
કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ ખાંડના ભાવમાં વધારો થવાના બે કારણો ઓળખ્યા. તેમણે ખાંડના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો ‘રેડ રોટ’ રોગ અને અલ નીનો પરિસ્થિતિઓને આભારી છે, જેણે ભારત અને વૈશ્વિક સ્તરે કૃષિ ઉત્પાદન પર અસર કરી છે. મીડિયા સાથે વાત કરતા તેમણે કહ્યું, “રેડ રોટ રોગ (જે અણધાર્યો હતો) અને અલ નીનોને કારણે, માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં ખાંડ સહિત એકંદર કૃષિ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થયો છે.”
તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સરકાર દેશમાં ખાંડના વધતા ભાવ અંગે ખૂબ ચિંતિત છે અને પરિણામે પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા તાત્કાલિક પગલાં લીધા છે. ભારતની જરૂરિયાત આશરે 28 મિલિયન ટન (280 લાખ ટન) છે, અને હાલમાં, આપણી પાસે ખાંડનો પૂરતો વધારાનો સ્ટોક છે.
‘રેડ રોટ’ રોગ શું છે?
શેરડીનો લાલ સડો કે જેને રેડ રોટ કહેવામાં આવે છે. આ એક ખતરનાક ફૂગજન્ય રોગ છે. તેને શેરડીનું “કેન્સર” પણ કહેવામાં આવે છે. કેન્સર એટલા માટે કે જો તે એકવાર ખેતરમાં ફેલાયને તો આખો પાક નાશ કરી દે છે. ચોમાસા અને વરસાદની ઋતુમાં ભેજ વધવાને કારણે આ રોગનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે.
3.6 મિલિયન સ્ટોક છે ઉપલબ્ધ
પ્રહલાદ જોશીએ સરકાર વતી સ્પષ્ટતા કરી છે કે દેશમાં ખાંડની કોઈ અછત નથી અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે કેન્દ્ર સરકાર તાજેતરના ભાવ વધારાને રોકવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લઈ રહી છે. દેશને લગભગ 28 મિલિયન ટન ખાંડની જરૂર છે, અને હાલમાં આશરે 3.6 મિલિયન ટનનો સ્ટોક છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકાર ખાંડના ભાવ પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે અને રાજ્ય સરકારોને બજારમાં ઉપલબ્ધ સ્ટોક મુક્ત કરવામાં મદદ કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે જેથી ગ્રાહકો અગાઉના ભાવ સ્તરે ખાંડ ખરીદી શકે.
વધુમાં, તેમણે નોંધ્યું હતું કે તહેવારોની મોસમ નજીક આવી રહી છે . ઘણા મોટા તહેવારો આગળ આવી રહ્યા છે . તેથી આયાત પગલાં અમલમાં મૂકવામાં આવી રહ્યા છે. વિવિધ પગલાં પહેલાથી જ લેવામાં આવ્યા છે, જેમાં કામચલાઉ પગલા તરીકે કાચી ખાંડની આયાતનો સમાવેશ થાય છે.
અલનીનોથી ખાંડના ઉત્પાદનને મોટો ખતરો
અહેવાલો અનુસાર અલ નીનો ખાંડના ઉત્પાદન માટે ખતરો છે, અને વૈશ્વિક ખાંડની અછતનો ભય વધી રહ્યો છે. ભારત અને સમગ્ર વિશ્વમાં ખાંડના પુરવઠા પર દબાણ વધી રહ્યું છે. અલ નીનો સાથે જોડાયેલી હવામાન પરિસ્થિતિઓ મુખ્ય ઉત્પાદક દેશોમાં શેરડીના ઉત્પાદનને અસર કરતા એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ તરીકે ઉભરી રહી છે. આનાથી પ્રશ્ન ઉભા થાય છે કે શું વૈશ્વિક ઉત્પાદન પર પ્રતિકૂળ હવામાનની અસરથી વિશ્વભરમાં નોંધપાત્ર અછત સર્જાઈ શકે છે, જેનાથી ભારતીય ખાંડના ઉત્પાદન, ભાવ અને નિકાસ પર દબાણ આવી શકે છે.