વલસાડ શહેરમાં સ્વચ્છતા અભિયાન અને પહેલ છતાં કેટલાક વિસ્તારોમાં દુકાનો બહાર જાહેર રસ્તા પર કચરો ફેંકાતો જોવા મળી રહ્યો છે. આ દૃશ્યો વહીવટી તંત્રની કામગીરી અને સ્વચ્છતાના હેતુ સામે સવાલો ઊભા કરે છે. વલસાડ શહેરને સ્વચ્છ અને સુંદર બનાવવા માટે સમયાંતરે વિવિધ સ્વચ્છતા અભિયાન હાથ ધરવામાં આવે છે. લોકોમાં જાગૃતિ લાવવા અને જાહેર સ્થળો સ્વચ્છ રાખવા માટે સામાજિક સંસ્થાઓ, યુવાનો તેમજ વહીવટી તંત્ર દ્વારા પણ પ્રયાસો કરાયા છે. તાજેતરમાં જિલ્લામાં સ્વચ્છતા અને ઘન કચરા વ્યવસ્થાપનને લઈને પણ કામગીરી ચાલી રહી છે. જોકે, આ પ્રયાસો છતાં શહેરના કેટલાક વિસ્તારોમાં દુકાનદારો કે આસપાસના લોકો દ્વારા દુકાનમાંથી નીકળતો કચરો યોગ્ય સ્થળે નાખવાને બદલે રસ્તાની બાજુમાં અથવા દુકાનની બહાર જ ફેંકી દેવાય છે. આનાથી ‘સ્વચ્છતા ત્યાં પ્રભુતા’ જેવા સૂત્રો અને સ્વચ્છ શહેરની કલ્પના વચ્ચે વિરોધાભાસ ઊભો થાય છે. સ્થાનિક નાગરિકોનું કહેવું છે કે માત્ર થોડા કલાકોના સફાઈ અભિયાનથી શહેર કાયમી સ્વચ્છ બની શકે નહીં. સ્વચ્છતા જાળવવા માટે નાગરિકોની જવાબદારી, નિયમિત દેખરેખ અને કચરો ફેંકનાર સામે કાર્યવાહી પણ એટલી જ જરૂરી છે. વિશેષ કરીને વેપારીઓએ પોતાની દુકાનની આસપાસ કચરો ન ફેંકાય તેની જવાબદારી લેવી જોઈએ. ભીનો અને સૂકો કચરો અલગ રાખવો, કચરો કચરાપેટીમાં નાખવો અને નગરપાલિકાની કચરા એકત્ર કરવાની વ્યવસ્થાનો યોગ્ય ઉપયોગ કરવો અનિવાર્ય છે. વલસાડ તાલુકાના ગામોમાં પણ કચરાનું સ્ત્રોત પર જ અલગકરણ, નિયમિત સંગ્રહ અને વૈજ્ઞાનિક નિકાલ માટે કામગીરી હાથ ધરાઈ રહી છે. સ્વચ્છતા માટેની પહેલ અને જાહેર સ્થળો પર કચરાના ઢગલાનો આ વિરોધાભાસ દૂર કરવા તંત્ર અને નાગરિકો બંનેએ સાથે મળીને જવાબદારી નિભાવવી પડશે. વલસાડને ખરેખર સ્વચ્છ બનાવવું હોય તો ‘સફાઈ અભિયાન’ સાથે ‘કચરો ન ફેંકવાની માનસિકતા’ પણ કેળવવી જરૂરી છે.