અમેરિકી સેનાએ રવિવારે ઈરાનના લારક ટાપુ પર બે રોકેટ લોન્ચર્સને નિશાન બનાવ્યા. 30 જુલાઈ પછી ઈરાન પર આ પહેલો અમેરિકી હુમલો છે. અમેરિકી સેનાએ જણાવ્યું કે ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સના જવાનો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં રોકેટ અને દરિયાઈ સુરંગો લોન્ચ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમણે કાર્યવાહી કરી. ઈરાનના સેમી-ઓફિશિયલ મીડિયાએ લારક ટાપુ નજીક થયેલા વિસ્ફોટોની પુષ્ટિ કરી છે. ઈરાની મીડિયા અનુસાર, અમેરિકાએ ટાપુ પર ડ્રોનથી હુમલો કર્યો. જ્યારે, ઈરાની સેનાએ જણાવ્યું કે હુમલામાં તેમના ઘણા સૈનિકો અને નાગરિકો માર્યા ગયા છે. ઘણા ઘાયલ છે. ઈરાને અમેરિકાને હુમલાનો જવાબ આપવાની ચેતવણી આપી છે. હોર્મુઝની વચ્ચે આવેલો છે લારક દ્વીપ લારક દ્વીપ ઈરાનના મુખ્ય બંદરગાહ બંદર અબ્બાસ નજીક છે અને હોર્મુઝની બરાબર વચ્ચે આવેલો છે. આ દરિયાઈ માર્ગ દુનિયા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે યુદ્ધ પહેલા દુનિયામાં ઉપયોગ થતા લગભગ 20% તેલ અને લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસની અવરજવર આ જ માર્ગેથી થતી હતી. રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાન હાલમાં આ દ્વીપ પાસેથી પસાર થતા ટેન્કરોની તપાસ કરી રહ્યું છે અને જહાજો પાસેથી સ્ટ્રેટ પાર કરવા માટે 20 લાખ ડોલર એટલે કે લગભગ ₹19 કરોડ સુધીનો ટેક્સ વસૂલી રહ્યું છે. અમેરિકી સેનાએ તાજેતરમાં દરિયાઈ સુરંગો હટાવી હતી અમેરિકી સેનાએ ગયા અઠવાડિયે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ રૂટ પરથી દરિયાઈ સુરંગો હટાવવાનું કામ પૂરું કર્યું હતું. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ કહ્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય જળક્ષેત્રમાં રહેલી તમામ સુરંગોને હટાવી દેવામાં આવી છે અથવા નિષ્ક્રિય કરી દેવામાં આવી છે. ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી હતી કે જો કોઈ જહાજ કે બોટ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં નવી દરિયાઈ સુરંગો બિછાવવાનો પ્રયાસ કરશે, તો તેને નષ્ટ કરી દેવામાં આવશે. અમેરિકી અધિકારીના મતે, ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવામાં આવી રહી હતી. હોર્મુઝને અમેરિકાનો વિસ્તાર ગણાવી ચૂક્યા છે ટ્રમ્પ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ‘ન્યૂ યુએસ ટેરિટરી’ એટલે કે નવો અમેરિકી વિસ્તાર ગણાવી ચૂક્યા છે. 18 ઓગસ્ટે તેમણે પહેલીવાર હોર્મુઝ પર અમેરિકી નિયંત્રણની વાત કહી હતી. આ પછી તેમણે 23 ઓગસ્ટે ટ્રુથ સોશિયલ પર ફરીથી એક એવી તસવીર શેર કરી, જેમાં હોર્મુઝને અમેરિકી વિસ્તાર તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું હતું. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દુનિયા માટે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે? હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફારસની ખાડી અને અરબ સાગર વચ્ચેનો મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગ છે. દુનિયાના તેલ અને ગેસના કારોબારનો મોટો હિસ્સો આ જ માર્ગેથી પસાર થાય છે. સંઘર્ષ પહેલાં દુનિયામાં ઉપયોગમાં લેવાતા લગભગ પાંચમા ભાગના તેલની અવરજવર આ જ માર્ગેથી થતી હતી. આ જ કારણ છે કે હોર્મુઝમાં તણાવ વધવાથી અથવા જહાજોની અવરજવર અટકવાથી ક્રૂડ ઓઇલના સપ્લાય અને કિંમતો પર સીધી અસર પડી શકે છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે અહીં વધતી સૈન્ય ગતિવિધિને આ જ કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગંભીર માનવામાં આવી રહી છે. ફેબ્રુઆરીથી ચાલુ છે અમેરિકા-ઇઝરાયેલ અને ઈરાનનું યુદ્ધ અમેરિકા અને ઇઝરાયેલે 28 ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર હુમલો કર્યો હતો. તેના જવાબમાં ઈરાને ઇઝરાયેલ અને તે ખાડી દેશો પર હુમલા કર્યા, જ્યાં અમેરિકી સૈન્ય બેઝ હાજર છે. સંઘર્ષને હવે છ મહિનાથી વધુ સમય થઈ ગયો છે અને તાજેતરના અઠવાડિયામાં સ્થિતિ ગતિરોધ જેવી બની રહી છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયેલના હુમલાઓ ઉપરાંત લેબનોનમાં ઇઝરાયેલી હુમલાઓથી પણ ભારે નુકસાન થયું છે. આ હુમલાઓમાં હજારો લોકોના મોત થયા છે અને લાખો લોકો વિસ્થાપિત થયા છે. સંઘર્ષમાં અત્યાર સુધીમાં 18 અમેરિકી સૈનિકો માર્યા ગયા હોવાની માહિતી છે. યુદ્ધ પછી બે માર્ગોમાં વહેંચાયેલું હોર્મુઝ યુદ્ધ શરૂ થતા પહેલા હોર્મુઝને એક જ દરિયાઈ માર્ગ માનવામાં આવતો હતો. જહાજો નિર્ધારિત માર્ગેથી પસાર થતા હતા. તેમનો માર્ગ બંદર, જહાજના કરાર અને સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને નક્કી થતો હતો. પરંતુ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધ્યા પછી અહીં બે અલગ માર્ગોની વાત થવા લાગી. ઈરાની માર્ગ: આ હોર્મુઝના ઉત્તરીય ભાગમાં ઈરાનના કિનારે નજીક છે. આ લારક અને કિશ્મ ટાપુઓની નજીકથી પસાર થાય છે અને ઈરાનના બંદરો અને તેલ ટર્મિનલો સુધી જાય છે. ઓમાની રસ્તો: આ હોર્મુઝના દક્ષિણ ભાગમાં ઓમાનની નજીક છે અને ઈરાનના કિનારેથી દૂર છે. અમેરિકા આ જ રસ્તેથી જહાજોને પસાર કરવા પર ભાર મૂકે છે. અમેરિકી નૌકાદળની સુરક્ષામાં ચાલતા ઘણા કોમર્શિયલ જહાજો પણ આ જ રસ્તાનો ઉપયોગ કરે છે.