બ્રિટને પોતાના ટાયફૂન લડાકુ વિમાનો સાઉદી અરેબિયા મોકલવાની જાહેરાત કરી છે. આ વિમાનો હૂતી બળવાખોરોના ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાઓથી સાઉદી શહેરો અને તેલ ઠેકાણાંની રક્ષા કરશે. બ્રિટનના સંરક્ષણ મંત્રાલયે મંગળવારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ યમનમાં હૂતી ઠેકાણાં પર હુમલો નહીં કરે. છેલ્લા 2 મહિનાથી હૂતી અને સાઉદી વચ્ચે સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે. રોઇટર્સના એક અહેવાલ મુજબ સાઉદી અરેબિયાએ હૂતી બળવાખોરો વિરુદ્ધ સીધા અમેરિકી સૈન્ય હુમલાની માગ કરી હતી, પરંતુ ટ્રમ્પે તેનો ઇનકાર કરી દીધો. હવે બ્રિટન સાઉદીની મદદ માટે આગળ આવ્યું છે. 4 યુરોપિયન દેશોએ મળીને બનાવ્યું ટાયફૂન વિમાન ટાઇફૂન માત્ર હુમલો કરનાર લડાકુ વિમાન નથી. તે દુશ્મનના વિમાનોને રોકવા, હવાઈ ક્ષેત્રની સુરક્ષા કરવા અને જરૂર પડે ત્યારે જમીન પર હુમલો કરવા સક્ષમ છે. તેનું રડાર દૂરથી અન્ય વિમાનોને શોધવામાં મદદ કરે છે. જરૂર પડે ત્યારે તે તેમનો પીછો કરી શકે છે અને હવામાં મિસાઇલથી તેમને નિશાન બનાવી શકે છે. તેને યુરોપના ચાર દેશો- બ્રિટન, જર્મની, ઇટાલી અને સ્પેનના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. તેનું નિર્માણ કોઈ એક દેશનો એકલાનો પ્રોજેક્ટ નથી. બ્રિટને સાઉદીની મદદ કરવાનો નિર્ણય શા માટે લીધો? બ્રિટનના સંરક્ષણ મંત્રી વેસ સ્ટ્રીટિંગે કહ્યું કે સાઉદી અરેબિયા પર હૂતીઓના સતત હુમલા અત્યંત નિંદનીય છે. ખાસ કરીને રિયાધના એરપોર્ટને નિશાન બનાવવામાં આવવું દર્શાવે છે કે હૂતીઓ ક્ષેત્રમાં તણાવ વધારવા માટે કેટલી હદ સુધી જઈ રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું, આ જ કારણસર મેં આજે બ્રિટન તરફથી વધુ સૈન્ય સહાયને મંજૂરી આપી છે. રોયલ એર ફોર્સના ટાઇફૂન વિમાનો ડ્રોન અને મિસાઇલોથી સાઉદી હવાઈ ક્ષેત્રની સુરક્ષા માટે ઉડાન ભરશે. સ્ટ્રીટિંગે કહ્યું કે હૂથીઓના હુમલાઓથી પશ્ચિમ એશિયામાં સ્થિરતા સામે ખતરો ઊભો થયો છે. તેનાથી ઊર્જા પુરવઠો અને વેપારી માર્ગો પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. તેની અસર બ્રિટનની અર્થવ્યવસ્થા પર પણ પડી શકે છે. બ્રિટન અગાઉ પણ મદદ આપી ચૂક્યું છે સાઉદી અરેબિયા સરકારના અનુરોધ પર બ્રિટન સપ્ટેમ્બરમાં પણ સૈન્ય સહાય આપવા સંમત થયું હતું. જોકે, ત્યારે તેણે રોયલ એર ફોર્સનું વોયેજર વિમાન આપવાની જાહેરાત કરી હતી. આ વિમાનનો ઉપયોગ હવામાં અન્ય વિમાનોમાં ઈંધણ ભરવા માટે કરવામાં આવે છે. હવે બ્રિટન ટાયફૂન ઉપરાંત એટલસ A400M પરિવહન વિમાન અને સૈન્ય સલાહકારોને પણ મોકલશે. પરિવહન વિમાનનો ઉપયોગ સાઉદી અરેબિયાની અંદર સૈન્ય સાધનો પહોંચાડવા માટે કરવામાં આવશે. બ્રિટિશ સૈન્ય સલાહકારો સાઉદી અધિકારીઓની મદદ કરશે. ટ્રમ્પ સરકારે હૂતી બળવાખોરો સાથે ગુપ્ત સોદો કર્યો 16 સપ્ટેમ્બરના એક્સિઓસના અહેવાલ મુજબ અમેરિકાએ યમનના હૂતી બળવાખોરો સાથે ગુપ્ત સોદો કર્યો છે. આ સોદા હેઠળ હૂતીઓએ અમેરિકાને ખાતરી આપી છે કે તેઓ લાલ સમુદ્રમાં અમેરિકન અને આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોને નિશાન બનાવશે નહીં. આ સોદો ગયા મહિને ઓમાનની રાજધાની મસ્કતમાં આવેલા અમેરિકન દૂતાવાસમાં થયો હતો. તેમાં હૂતી પ્રતિનિધિઓએ ખાતરી આપી હતી કે તેઓ સાઉદી અરેબિયા સિવાયના અન્ય જહાજોને બાબ-અલ-મંદેબમાંથી પસાર થવા દેશે. અમેરિકાના ઉપપ્રમુખ જેડી વેન્સે પણ કહ્યું હતું કે અમેરિકા હૂતીઓ સાથે સીધી વાતચીત કરી રહ્યું છે. જોકે, કોઈ ઔપચારિક ગુપ્ત સમજૂતીની જાહેરમાં પુષ્ટિ થઈ નથી. પાકિસ્તાને પણ સાઉદીની મદદ કરવાનો ઇનકાર કર્યો જેરુસલેમ પોસ્ટના ગયા મહિનાના અહેવાલ મુજબ, સાઉદીએ મક્કા ડિફેન્સ એલાયન્સના સાથી પાકિસ્તાન પાસે મદદ માંગી હતી. પરંતુ પાકિસ્તાને યમનમાં લડવા માટે પોતાની સેના અથવા સૈન્ય સંસાધનો મોકલવાનો ઇનકાર કર્યો છે. પાકિસ્તાને કહ્યું કે તેની સેના સાઉદી અરેબિયાની જમીનની સુરક્ષા માટે તહેનાત કરી શકાય છે, પરંતુ તે કોઈ બીજા દેશની જમીન પરના યુદ્ધમાં સામેલ થશે નહીં. ‘એક પર હુમલો એટલે ત્રણેય પર હુમલો.’ આ સિદ્ધાંત સાથે પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને તુર્કિયેએ 7 ઓગસ્ટના રોજ ‘મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર’ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. ત્રણેય દેશો વચ્ચેના આ કરારને અનેક નિષ્ણાતોએ ‘મુસ્લિમ નાટો’ તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું હતું.