ઇઝરાયલમાં આજે સવારે 7 વાગ્યે (ભારતીય સમય મુજબ 9:30 વાગ્યે) સંસદીય ચૂંટણી માટે મતદાન શરૂ થશે. આ વખતે નેતન્યાહૂને બદલે પૂર્વ સેનાપ્રમુખ ગાદી આઇઝનકોટ વડાપ્રધાન પદના સૌથી મોટા દાવેદાર છે. છમાંથી ચાર ઓપિનિયન પોલમાં આઇઝનકોટના ગઠબંધનને વધુ બેઠકો આપવામાં આવી છે. જ્યારે નેતન્યાહૂના ગઠબંધનને એક પોલમાં સરસાઈ અને એક પોલમાં બહુમતી મળી છે. ઇઝરાયલની સંસદમાં કુલ 120 બેઠકો છે. સરકાર બનાવવા માટે ઓછામાં ઓછી 61 બેઠકોની જરૂર પડે છે. ઇઝરાયલના 76 વર્ષના ઇતિહાસમાં આજ સુધી કોઈપણ રાજકીય પક્ષે એકલા બહુમતી હાંસલ કરી નથી. જે પક્ષને વધુ મત, તેને વધુ બેઠકો ઇઝરાયલમાં લોકો કોઈ નેતાને નહીં, પરંતુ તેની પાર્ટીને મત આપે છે. ચૂંટણી પહેલાં દરેક પાર્ટી પોતાના ઉમેદવારોની એક યાદી બનાવે છે. સમગ્ર દેશમાં પાર્ટીને મળેલા મતોના આધારે નક્કી થાય છે કે તેને સંસદમાં કેટલી બેઠકો મળશે. પરંતુ સંસદમાં બેઠક મેળવવા માટે એક શરત છે. કોઈ પાર્ટીને કુલ માન્ય મતોમાંથી ઓછામાં ઓછા 3.25% મત મેળવવા પડે છે. આથી ઓછા મત મળવા પર પાર્ટીને સંસદમાં કોઈ બેઠક મળતી નથી. પાર્ટીના કયા ઉમેદવારો સાંસદ બનશે, તેનો નિર્ણય ઉમેદવારોની યાદી પરથી થાય છે. દરેક પાર્ટી ચૂંટણી પહેલાં પોતાના ઉમેદવારોની એક યાદી જાહેર કરે છે. જો કોઈ પાર્ટીને 20 બેઠકો મળે, તો યાદીમાં પ્રથમ 20 સ્થાને રહેલા ઉમેદવારો સાંસદ બની જશે. ચૂંટણીમાં 4 મોટા મુદ્દા… 1. 7 ઑક્ટોબરના હમાસ હુમલાની તપાસ: 7 ઑક્ટોબર 2023ના રોજ હમાસે ઇઝરાયલ પર હુમલો કર્યો હતો. આ હુમલાને રોકવામાં ઇઝરાયલી સેના અને ગુપ્તચર એજન્સીઓ નિષ્ફળ રહી હતી. ત્રણ વર્ષ બાદ પણ સરકારે આટલી મોટી ચૂક કેવી રીતે થઈ તેની તપાસ કરવા માટે આયોગ બનાવ્યો નથી. વિપક્ષનો આરોપ છે કે સરકાર આ હુમલાને રોકવામાં નિષ્ફળ રહી અને તેણે તેની જવાબદારી લેવી જોઈએ. 2. સેનામાં ભરતીને લઈને વિવાદ: ઇઝરાયલમાં મોટાભાગના યહૂદીઓ માટે સેનામાં સેવા આપવી ફરજિયાત છે. 1948માં ઇઝરાયલની સ્થાપના થયા બાદ, હરેディ સમુદાયના 400 લોકોને યહૂદી સંસ્થાઓમાં અભ્યાસ કરવા માટે સેનામાં ભરતી થવામાં છૂટ આપવામાં આવી હતી. આનો હેતુ ધાર્મિક વિદ્વાનોના અભ્યાસ અને પરંપરાને જાળવી રાખવાનો હતો. પરંતુ ધીમે-ધીમે આ છૂટનો વ્યાપ વધતો ગયો. આ જ છૂટને લઈને આજે ઇઝરાયલમાં વિવાદ છે. અન્ય સમુદાયોના લોકોનું કહેવું છે કે જ્યારે દેશ યુદ્ધમાં છે, ત્યારે સૌએ સેનામાં સેવા આપવી જોઈએ. નેતન્યાહૂને હરેדי સમુદાયના લોકોના મત મળે છે. આવી સ્થિતિમાં તેઓ આ છૂટ જાળવી રાખવા માંગે છે. બીજી તરફ, ગાદી આઇઝનકોટનું વલણ નેતન્યાહૂથી અલગ છે. તેઓ ઈચ્છે છે કે હરેדי સમુદાયના લોકોને પણ સેના અથવા નાગરિક સેવામાં સામેલ કરવા જોઈએ. 3. સુપ્રીમ કોર્ટની સત્તા ઘટાડવાનો પ્રયાસ: ગાઝામાં યુદ્ધ શરૂ થવા પહેલાં નેતન્યાહૂ સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટની સત્તા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ મુદ્દો આજે પણ નેતન્યાહૂ સરકાર અને તેના વિરોધીઓ વચ્ચેના ટકરાવનું મોટું કારણ છે. 4. દેશની સુરક્ષા અને યુદ્ધ ક્યારે પૂરું થશે: નેતન્યાહૂએ હમાસ સામે સંપૂર્ણ જીતનું વચન આપ્યું હતું, પરંતુ હમાસ અને લેબનોનનો હિઝબુલ્લાહ હજુ પણ સક્રિય છે. નેતન્યાહૂ-આઇઝનકોટ બંનેએ યુદ્ધમાં પરિવારજનો ગુમાવ્યા નેતન્યાહૂ: સેનાની કમાન્ડો યુનિટમાં કામ કર્યું નેતન્યાહૂ 1967માં ઇઝરાયેલી સેનામાં ભરતી થયા હતા. તેમણે સેનાના એલિટ સ્પેશિયલ ફોર્સ યુનિટ ‘સાયરેત મતકલ’માં સેવા આપી હતી. આ યુનિટ ગુપ્તચર અભિયાનો અને બંધકોને છોડાવવા જેવા વિશેષ સૈન્ય ઓપરેશન્સ માટે જાણીતી છે. નેતન્યાહૂ 1972માં સબેના એરલાઇન્સના વિમાનનું હાઇજેક થયા બાદ બંધકોને છોડાવવાના અભિયાનમાં પણ સામેલ હતા. નેતન્યાહૂના મોટા ભાઈ યોનાતન 1976માં યુગાન્ડાના એન્ટેબેમાં બંધકોને છોડાવવાના અભિયાન દરમિયાન માર્યા ગયા હતા. તેઓ આ અભિયાનનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા હતા. આઇઝનકોટ: સામાન્ય સૈનિકથી સેનાપ્રમુખ બન્યા આઇઝનકોટએ 1978માં ગોલાની બ્રિગેડમાં સામાન્ય સૈનિક તરીકે કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. લગભગ 38 વર્ષની સેવા બાદ તેઓ 2015માં ઇઝરાયલના સેનાપ્રમુખ બન્યા. તેઓ આ પદ પર 2019 સુધી રહ્યા. સેના પ્રમુખ તરીકે તેમણે સેનાની વ્યૂહરચના અને સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા મોટા નિર્ણયો લેવાની જવાબદારી સંભાળી હતી. તેમના નામ સાથે જોડાયેલી સૈન્ય વ્યૂહરચનાને ‘આઇઝનકોટ ડોક્ટ્રિન’ કહેવામાં આવે છે. ગાઝા યુદ્ધ દરમિયાન ડિસેમ્બર 2023માં આઇઝનકોટના પુત્ર ગાલનું મૃત્યુ થયું હતું. તેના બીજા દિવસે તેમના ભત્રીજા માઓર કોહેન આઇઝનકોટ પણ દક્ષિણ ગાઝામાં લડાઈ દરમિયાન માર્યા ગયા હતા.