ભારતીય નૌકાદળની દરિયાઈ તાકાતમાં વધુ એક સીમાચિહ્નરૂપ ઉમેરો થવા જઈ રહ્યો છે. ભારતીય નૌકાદળ પાસે પહેલેથી જ અનેક અત્યાધુનિક યુદ્ધ જહાજો અને સબમરીન હાજર છે, ત્યારે હવે તેમાં વધુ એક શક્તિશાળી જહાજ ઉમેરાવા જઈ રહ્યું છે. ઊંડા સમુદ્રમાં ફસાયેલી સબમરીનને બચાવવા માટે સક્ષમ અને સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી રીતે નિર્મિત ડાઇવિંગ સપોર્ટ જહાજ (DSV) ‘INS નિપુણ’ આગામી 31 ઓગસ્ટના રોજ ઔપચારિક રીતે ભારતીય નૌકાદળના કાફલામાં સામેલ કરવામાં આવશે. આ ‘નિસ્ટાર’ વર્ગનું બીજું જહાજ છે, જેને ખાસ કરીને ઊંડા સમુદ્રમાં ડાઇવિંગ, પાણીની અંદર જટિલ હસ્તક્ષેપ અને રેસ્ક્યુ ઓપરેશન માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે.

સમુદ્રની ઊંડાઈમાં કારગર સાબિત થશે ‘INS નિપુણ’

સામાન્ય રીતે મોટાભાગના જહાજો સમુદ્રની સપાટી પર રહીને કામ કરતા હોય છે, પરંતુ ‘INS નિપુણ’ ની મુખ્ય ભૂમિકા સમુદ્રની અગાધ ઊંડાઈ સુધી વિસ્તરેલી છે. આ જહાજ અત્યંત આધુનિક ડાઇવિંગ સિસ્ટમ્સથી સજ્જ છે, જે સૌથી મુશ્કેલ દરિયાઈ પરિસ્થિતિઓમાં પણ લાંબા સમય સુધી ડાઇવર્સને મજબૂત ટેકો પૂરો પાડી શકે છે. પાણીની અંદર રહેલા પદાર્થોનું નિરીક્ષણ કરવાનું હોય કે પછી કોઈ જટિલ મિશન પાર પાડવાનું હોય, આ જહાજ દરેક મોરચે સક્ષમ છે. જ્યારે પણ કોઈ સબમરીન સમુદ્રમાં ઊંડાણમાં અચાનક મુશ્કેલીમાં મુકાય છે, ત્યારે આવી વિશિષ્ટ ક્ષમતા ધરાવતાં જહાજો જીવ બચાવવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થાય છે. 

ડોકયાર્ડ ખાતે જહાજને નૌકાદળને સોંપાશે

‘INS નિપુણ’ ડાઇવર્સ અને પાણીની અંદર ચાલતા બચાવ અભિયાનને તમામ આવશ્યક સહાય પૂરી પાડશે. આ જહાજમાં ડાઇવિંગ ઉપરાંત પાણીની અંદર હસ્તક્ષેપ અને વિશેષ તબીબી સહાય માટેની પણ ઉત્તમ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. મુંબઈના પ્રખ્યાત નેવલ ડોકયાર્ડ ખાતે એક ભવ્ય સમારોહમાં આ જહાજને નૌકાદળને સોંપવામાં આવશે.

સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેકનોલોજીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ

નૌકાદળ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, ‘INS નિપુણ’ અત્યંત આધુનિક નેવિગેશન અને જહાજ વ્યવસ્થાપન પ્રણાલીઓથી સજ્જ છે. આ જહાજમાં સમુદ્રની વચ્ચે પણ પોતાની ચોક્કસ સ્થિતિ (Position) જાળવી રાખવાની અદ્ભુત ક્ષમતા છે, જે પાણીની અંદર ચાલતા જટિલ ઓપરેશન્સ વખતે ખૂબ જ ફાયદાકારક નીવડશે. જહાજ સમુદ્રમાં એક જ જગ્યાએ સ્થિર રહીને ડાઇવર્સને સતત મદદ પૂરી પાડી શકશે. સૌથી ગર્વની વાત એ છે કે આ જહાજ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં જ ડિઝાઇન અને નિર્મિત કરવામાં આવ્યું છે. વિશાખાપટ્ટનમ સ્થિત હિન્દુસ્તાન શિપયાર્ડ લિમિટેડ દ્વારા બનાવવામાં આવેલું આ જહાજ ભારતની આત્મનિર્ભર સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષમતાઓ માટે એક મોટું સીમાચિહ્ન છે.

આ પણ વાંચોઃ ફ્રીજ વિના પ્રાચીન કાળમાં આદિમાનવ કેવી રીતે સાચવા ખોરાક?