હૈતીના લેખક થેલીસન ઓરેલિયનની કૃતિને ફ્રાન્સના સૌથી મોટા સાહિત્યિક પુરસ્કાર ‘પ્રિક્સ ગોંકુર’ની રેસમાંથી બહાર કરી દેવામાં આવી છે. ઓરેલિયન પર તેમની કૃતિ ‘ઇટ વોઝ અધર ધેટ ઑર ડાઇ’ લખવામાં AIની મદદ લેવાનો આરોપ મૂકાયો છે. લેખકે આ આરોપનો ઇનકાર કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે પુસ્તક પર 2017માં કામ શરૂ થયું હતું અને 2019માં તેનો પહેલો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કરી લેવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે સામાન્ય લોકો માટે AI ઉપલબ્ધ નહોતું. જોકે, ગોંકુર એકેડમી આ વાત સાથે સહમત થઈ નથી. એકેડમીએ કહ્યું કે રિસર્ચર્સ અને પત્રકારોની તપાસમાં પુસ્તકનો મોટો હિસ્સો AIની મદદથી લખાયો હોવાના સંકેતો મળ્યા છે. એકેડમીએ કહ્યું કે તેઓ AIથી તૈયાર કરાયેલા સાહિત્યને કોઈપણ રીતે પ્રોત્સાહન આપવા માંગતા નથી. સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટથી શરૂ થયો વિવાદ ઓરેલિયનના પુસ્તકને લઈને વિવાદ એક નાના અજ્ઞાત સોશિયલ મીડિયા અકાઉન્ટથી શરૂ થયો. બાદમાં ફ્રાન્સના અખબાર લે ફિગારોના લેખક સેમ્યુઅલ ફિતૂસીએ સ્વીકાર્યું કે તેઓ આ અકાઉન્ટ ચલાવતા હતા. ફિતૂસીએ કહ્યું કે કેટલાક યુઝર્સે તેમને ઓરેલિયનના પુસ્તકની તપાસ કરવા કહ્યું હતું. ત્યારબાદ તેમણે પુસ્તકની તપાસ પેંગ્રામ નામના AI આધારિત હસ્તલેખન ઓળખવાના ટૂલથી કરી. તેમનું કહેવું હતું કે તેનો હેતુ ઓરેલિયનને નિશાન બનાવવાનો નહોતો. તેઓ લોકોનું ધ્યાન એ તરફ દોરવા માંગતા હતા કે AIનો ઉપયોગ હવે પુસ્તકો લખવામાં પણ થઈ રહ્યો છે. ત્રણ AI ટૂલ્સની મદદથી પુસ્તકની તપાસ ઓરેલિયનના પુસ્તકની તપાસ ત્રણ AI ઓળખી શકતા સાધનો અને અનેક નિષ્ણાતોએ કરી. આ તપાસોમાં પુસ્તકમાં AIના ઉપયોગની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી. જોકે, નિષ્ણાતોએ એમ પણ કહ્યું કે આવા સાધનોના પરિણામોને 100% સચોટ માની શકાય નહીં. પૈંગ્રામ- પુસ્તકના 95% હિસ્સામાં AIના ઉપયોગની સંભાવના છે. GPT ઝીરો- પુસ્તકના 87% હિસ્સામાં AIના ઉપયોગની સંભાવના છે. વિન્સ્ટન- અલગ-અલગ હિસ્સામાં 12%થી 66% માનવીય લેખનની સંભાવના દર્શાવી. ફ્રાન્સના AI રિસર્ચર થિયરી પોઇબોએ કહ્યું કે પુસ્તકમાં AIનો ઉપયોગ થયો હોવાની સંભાવના છે, પરંતુ અત્યારે આ વાત સંપૂર્ણપણે નિશ્ચિતપણે કહી શકાય નહીં. ફ્રાન્સમાં પુસ્તકની ખૂબ ચર્ચા થઈ રહી છે ઓરેલિયનનું પુસ્તક ફ્રાન્સમાં પહેલેથી જ ચર્ચામાં હતું. તેમાં હાઈસ્કૂલના એક શિક્ષકની કહાની છે, જે હૈતીમાં ગેંગથી બચીને બહાર નીકળે છે. ત્યારબાદ તે ડેરિયન ગેપ (ગાઢ જંગલો, પહાડીઓ અને કાદવ-કીચડથી ભરેલો એક ખતરનાક માર્ગ) પાર કરીને અમેરિકા અને પછી કેનેડા પહોંચે છે. થોડા જ અઠવાડિયામાં પુસ્તકની 54 હજારથી વધુ કોપી વેચાઈ ચૂકી છે. તેને સારી સમીક્ષાઓ મળી હતી અને અનેક સાહિત્યિક પુરસ્કારો માટે તેનું નામ નામાંકિત થયું હતું. ઓરેલિયન આ મહિને પોતાની પુસ્તકના પ્રચાર માટે ફ્રાન્સ પહોંચ્યા હતા. તેમની પુસ્તકને ત્યાં સારો પ્રતિસાદ મળી રહ્યો હતો. તેમને ટીવી કાર્યક્રમોમાં આમંત્રણ આપવામાં આવી રહ્યું હતું અને પુસ્તક ગોનકુર ઉપરાંત અનેક મોટા સાહિત્યિક પુરસ્કારોની રેસમાં પણ સામેલ હતું. ભૂકંપ બાદ હૈતી છોડ્યું, કેનેડા ગયા ઓરેલિયન 38 વર્ષના છે. તેમનો જન્મ હૈતીના ગોનાઇવ્સ શહેરમાં થયો હતો. તેમના પિતા અકાઉન્ટન્ટ અને માતા દરજી હતાં. 2010ના ભૂકંપ બાદ તેમણે હૈતી છોડી દીધું હતું. આ ભૂકંપમાં 2 લાખથી વધુ લોકોનાં મોત થયાં હતાં અને તેમનું ઘર પણ નાશ પામ્યું હતું. ત્યાર બાદ તેઓ ડોમિનિકન રિપબ્લિક પહોંચ્યા. ત્યાંથી તેમણે કેનેડા જવા માટે વિઝા માટે અરજી કરી, પરંતુ તેમની પહેલી અરજી નકારી કાઢવામાં આવી. ત્યાર બાદ ક્યુબેકની એક કોન્સ્યુલર અધિકારીએ તેમની સ્થિતિ જોઈને તેમને 30 દિવસમાં એ સાબિત કરવાની તક આપી કે કેનેડામાં તેમના પરિવારના લોકો તેમનો ખર્ચ ઉઠાવી શકે છે. તેમના કાકાએ જરૂરી દસ્તાવેજો મોકલ્યા અને ત્યાર બાદ તેમના માટે કેનેડા જવાનો માર્ગ ખુલ્યો.