ચીને પોતાના સંરક્ષણ કાયદામાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે. હવે યુદ્ધ કે મોટા સંકટના સમયે સરકાર માત્ર સેના પર નિર્ભર નહીં રહે. જરૂર પડ્યે સામાન્ય લોકો, ખાનગી કંપનીઓ અને દેશના અન્ય સંસાધનોનો પણ ઉપયોગ કરી શકાશે. ચીનની સંસદ (નેશનલ પીપલ્સ કોંગ્રેસ) એ 28 ઓગસ્ટે રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ લામબંધી કાયદામાં ફેરફારને મંજૂરી આપી. નવો કાયદો 1 ઓક્ટોબરથી લાગુ થશે. નવા કાયદામાં માત્ર સંસાધનો લેવાની જ નહીં, તેમને સરકારના કબજામાં લેવાની વ્યવસ્થા પણ છે. આદેશ માનવાનો ઇનકાર કરવા કે જાણીજોઈને વિલંબ કરવા પર કાર્યવાહી અને દંડની જોગવાઈ છે. 2010 પછી પહેલીવાર કાયદામાં મોટો ફેરફાર રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ લામબંધી કાયદો 2010માં બનાવવામાં આવ્યો હતો. હવે પહેલીવાર તેમાં મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. નવા કાયદામાં 14 અધ્યાય અને 82 અનુચ્છેદ છે. ચીન મુજબ, તેનો હેતુ એ છે કે કોઈ ખતરાના સમયે દેશ શાંતિથી યુદ્ધની સ્થિતિમાં ઝડપથી જઈ શકે. આ માટે આર્થિક અને સામાજિક તાકાતને પણ સંરક્ષણના કામમાં લગાડી શકાશે. નવા કાયદામાં દેશની સાર્વભૌમત્વ, એકતા, પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને સુરક્ષાની સાથે ‘વિકાસ હિતો’ના રક્ષણને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યું છે. કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી નક્કી કરશે, ક્યારે અને કેવી રીતે સંસાધનો એકત્રિત થશે અમેરિકાના જેમ્સટાઉન ફાઉન્ડેશનના નિષ્ણાત સામંથા હોફમેન અનુસાર, નવા કાયદામાં પાર્ટીના નેતૃત્વ, સંગઠન, રિઝર્વ ફોર્સ, ભરતી, જરૂરી સામાનના ભંડાર અને સંરક્ષણ સંબંધિત શિક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. કાયદાના અનુચ્છેદ 3 અને 16માં રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ એકત્રીકરણની વ્યવસ્થાને કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની કેન્દ્રીય સમિતિ હેઠળ કરવામાં આવી છે. અગાઉ તેમાં સ્ટેટ કાઉન્સિલ અને સેન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશનની મુખ્ય ભૂમિકા હતી. હોફમેન અનુસાર, જરૂર પડ્યે પાર્ટી સૈન્ય, નાગરિક, આર્થિક અને સામાજિક સંસાધનોને એકસાથે એકત્રિત કરીને પોતાના વ્યૂહાત્મક લક્ષ્યો માટે ઉપયોગ કરી શકે છે. હોસ્પિટલ, ઇન્ટરનેટ અને ટ્રાન્સપોર્ટને પણ તૈયાર રહેવું પડશે નવા કાયદા મુજબ પરિવહન, ટપાલ, દૂરસંચાર, સાયબર સુરક્ષા, ચિકિત્સા અને દવા પુરવઠો, ખાદ્ય અને અનાજ પુરવઠો અને એન્જિનિયરિંગ જેવા ક્ષેત્રોને રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ સંબંધિત જવાબદારીઓ માટે તૈયાર રહેવું પડશે. આ ક્ષેત્રોના એકમોએ વિશેષ ટીમો બનાવવી પડશે. તેમને તાલીમ પણ આપવામાં આવશે, જેથી જરૂર પડ્યે તેઓ તરત જ કામ કરી શકે. સાયબર સુરક્ષાને ખાસ કરીને સામેલ કરવામાં આવી છે. કાયદામાં નવી અને અદ્યતન તકનીકોના ઉપયોગથી સંરક્ષણ ક્ષમતા વધારવાની વાત પણ કહેવામાં આવી છે. રિઝર્વ ફોર્સ તૈયાર કરવા, ભરતી વ્યવસ્થા મજબૂત કરવા અને વ્યૂહાત્મક રીતે જરૂરી સામાનનો ભંડાર વધારવાની પણ જોગવાઈઓ છે. હવે ચીનમાં વિકાસ પણ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો મુદ્દો 2010ના કાયદામાં ચીનની સાર્વભૌમત્વ, એકતા, પ્રાદેશિક અખંડિતતા અને સુરક્ષાને ખતરો થવા પર સંરક્ષણ વ્યવસ્થા સક્રિય કરવાની વાત હતી. હવે તેમાં ‘વિકાસ હિતો’ને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. એટલે કે, ચીન માટે ખતરો માત્ર સરહદ કે દેશની સુરક્ષા સાથે સંકળાયેલો નહીં હોય. અર્થતંત્ર, જરૂરી સંસાધનો સુધી પહોંચ, વિદેશોમાં રહેલી ચીની સંપત્તિઓ અને તકનીકી વિકાસ સાથે સંકળાયેલા હિતો પણ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો ભાગ ગણી શકાય છે. જેમ્સટાઉન ફાઉન્ડેશનના નિષ્ણાત સામંથા હોફમેન અનુસાર, આ બદલાવ 2020માં સંશોધિત ચીનના રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ કાયદા સાથે પણ જોડાયેલો છે. તે કાયદામાં પણ દેશના વિકાસ હિતોને ખતરો થવા પર સંરક્ષણ લામબંધી શરૂ કરવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. નવો કાયદો વિદેશમાં રહેતા લોકો પર પણ લાગુ પડી શકે છે ચીનના કેટલાક કાયદા દેશની સરહદની બહાર રહેતા લોકો પર પણ લાગુ પડી શકે છે. એટલે કે, વિદેશમાં કરવામાં આવેલું કોઈ કામ પણ ચીનના કાયદાના દાયરામાં આવી શકે છે. 1 જુલાઈ 2026ના રોજ ચીને જાતીય એકતા અને પ્રગતિ સંવર્ધન કાયદો લાગુ કર્યો હતો. તેની કલમ 63માં કાયદાને દેશની બહાર પણ લાગુ કરવાનો પ્રાવધાન છે. તેનું એક ઉદાહરણ 2023માં સામે આવ્યું હતું. હોંગકોંગની વિદ્યાર્થીની યુએન ચિંગ-ટિંગ તે સમયે જાપાનમાં અભ્યાસ કરી રહી હતી. સોશિયલ મીડિયા પર કંઈક પોસ્ટ કર્યા પછી જ્યારે તે હોંગકોંગ પાછી ફરી, ત્યારે તેની ધરપકડ કરવામાં આવી. તેને 2020ના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદા હેઠળ બે મહિના જેલમાં રાખવામાં આવી હતી. શું ચીન યુદ્ધની તૈયારી કરી રહ્યું છે? નવા કાયદા પછી આ સવાલ ઊભો થઈ રહ્યો છે કે શું ચીન ખરેખર યુદ્ધની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ અંગે નિષ્ણાતોના મંતવ્યો અલગ-અલગ છે. બ્રસેલ્સ સ્થિત સેન્ટર ફોર રશિયા યુરોપ એશિયા સ્ટડીઝના નિર્દેશક થેરેસા ફોલને નવા કાયદા પર ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે X પર કહ્યું કે દુનિયામાં યુદ્ધનો ખતરો વધી રહ્યો છે અને તેને અવગણવો મુશ્કેલ છે. તેમણે સવાલ કર્યો કે શું અમેરિકાના સૈન્ય ભંડારમાં ઘટાડો, રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને ઈરાન સાથે સંકળાયેલ ઇઝરાયેલ-અમેરિકા સંઘર્ષ જેવી પરિસ્થિતિઓ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગને એવું વિચારવા મજબૂર કરી રહી છે કે યુદ્ધનો સમય નજીક આવી રહ્યો છે. જ્યારે, એશિયા સોસાયટી પોલિસી ઇન્સ્ટિટ્યૂટના લાઇલ મોરિસનું કહેવું છે કે આ કાયદાને ચીનની અચાનક શરૂ થયેલી યુદ્ધની તૈયારી ન માનવી જોઈએ. તેમના મતે, ચીન છેલ્લા 10 વર્ષથી વધુ સમયથી આવી તૈયારી કરી રહ્યું છે. જોકે, નવો કાયદો ચોક્કસપણે દર્શાવે છે કે ચીન કોઈ મોટા સંકટ માટે માત્ર પોતાની સેનાને તૈયાર નથી કરી રહ્યું. તેણે સામાન્ય લોકો, કંપનીઓ, જરૂરી સેવાઓ, ટેકનોલોજી અને ડેટાને પણ આ તૈયારીનો ભાગ બનાવ્યો છે. નિષ્ણાતોના મતે, ભવિષ્યમાં તાઇવાન અને અમેરિકા ચીનના સંભવિત મુખ્ય સૈન્ય હરીફ હોઈ શકે છે.