નેપાળમાં ભ્રષ્ટાચાર નાબૂદ કરવા અને સુશાસનની માંગને લઈને 8-9 સપ્ટેમ્બર 2025ના રોજ થયેલા Gen-Z આંદોલનને એક વર્ષ પૂર્ણ થયું છે. આંદોલન પછી સુશીલા કાર્કીના નેતૃત્વમાં વચગાળાની સરકાર બની હતી. ત્યારબાદ બાલેનના નેતૃત્વવાળી સરકારને પણ 6 મહિના થઈ ગયા છે. આમ છતાં, આંદોલન દરમિયાન ઉઠાવવામાં આવેલા ઘણા મુદ્દાઓ હજુ અધૂરા છે. Gen-Z યુવાનો સામે કરાયેલા ફોજદારી કેસો પણ પાછા ખેંચવામાં આવ્યા નથી. બંધારણ અને શાસન વ્યવસ્થામાં ફેરફાર, ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં સુધારા, Gen-Z યુવા પરિષદની રચના, આંદોલન દરમિયાન દમન કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી, શહીદ પરિવારોને રાહત, રોજગાર અને ભ્રષ્ટાચાર નાબૂદ કરવા જેવા મુદ્દાઓ પર સરકારની ગંભીરતા અંગે સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. શરીરમાં હજુ પણ છરા, સારવારનો ખર્ચ પોતે ઉઠાવી રહ્યા છે આંદોલન દરમિયાન ઘાયલ થયેલા લોકોને હજુ સુધી પુરતી સારવાર મળી શકી નથી. Gen-Z આંદોલનમાં સક્રિય અર્જુન ચુંડાલીના મતે, કેટલાક ઘાયલો પોતાના ખર્ચે ભારત જઈને સારવાર કરાવી રહ્યા છે. ઘણા લોકોના શરીરમાં હજુ પણ ગોળીઓના છરા છે. Gen-Z આંદોલનમાં બે દિવસ દરમિયાન 77 લોકોના મોત થયા હતા અને 2,429 લોકો ઘાયલ થયા હતા. આંદોલનથી લગભગ 84 અબજ 45 કરોડ રૂપિયા જેટલા આર્થિક નુકસાનનો અંદાજ છે. પહેલા દિવસે સંસદ ભવન સામે 20થી વધુ વિદ્યાર્થીઓના મોત થયા હતા. ગૃહમંત્રી બોલ્યા- માંગણીઓ પૂરી કરવામાં લાગેલા છીએ આંદોલનના અગ્રણી રહેલા સુદન ગુરુંગ હવે નેપાળના ગૃહમંત્રી છે. તેમણે કહ્યું, “અમે જે શપથ લીધા છે, તેને પૂરા કરવાના છે. ઘણા કામ બાકી છે, પરંતુ અમે લાગેલા છીએ.” Gen-Z આંદોલન શહીદ પરિવારના અધ્યક્ષ નારાયણ શ્રેષ્ઠે કહ્યું કે આંદોલન દરમિયાન યુવાનો પર અત્યાચાર કરનારા દોષિતો પર તાત્કાલિક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે શહીદ અને ઘાયલ પરિવારોની શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને રોજગારની સંપૂર્ણ જવાબદારી રાજ્યે લેવી જોઈએ. ભાસ્કર એક્સપર્ટ: નવા લોકોને જનમત અપાવવા પૂરતું સીમિત રહ્યું આંદોલન રાજકીય વિશ્લેષક પ્રો. ડો. વાસુદેવ ખનાલના મતે, Gen-Z આંદોલન જૂના રાજકીય પક્ષો પ્રત્યે આક્રોશ પેદા કરવા અને નવા લોકોના પક્ષમાં જનમત બનાવવા પૂરતું સીમિત રહી ગયું. તેમનું કહેવું છે કે Gen-Z યુવાનો કાયદાના શાસન માટે લડ્યા હતા, પરંતુ આજે પણ દેશ કાયદા અને નીતિને બદલે આદેશ અને અધ્યાદેશથી ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે. આનાથી એવો સંદેશ મળે છે કે અસંગઠિત આંદોલનથી નુકસાન તો વધુ થઈ શકે છે, પરંતુ નક્કર પરિણામો મેળવવા મુશ્કેલ છે. ઘણા મોરચે સરકારની ગતિ ધીમી બહુપક્ષીય શાસન વ્યવસ્થાની વાપસી પછી પદાધિકારીઓની સંપત્તિ તપાસ માટે બનેલું આયોગ પણ હજુ સુધી કામ શરૂ કરી શક્યું નથી. સરકારી નિમણૂકોમાં નેતાઓના નજીકના લોકોને પ્રાધાન્ય આપવાના આરોપો પણ લાગી રહ્યા છે. સરકારી તંત્રમાં ડરનો માહોલ છે. મોટા પદો પરથી સતત રાજીનામા થઈ રહ્યા છે, જેને લઈને પણ ચિંતા વધી રહી છે. આર્થિક મોરચે પણ સ્થિતિ સારી નથી. બેંકોમાં રોકાણ માટે પૈસા છે, પરંતુ રોકાણકારો પૈસા લગાવવા તૈયાર નથી. વિદેશી રોકાણ પણ ઘટ્યું છે. ————————– આ સમાચાર પણ વાંચો… નેપાળ પૂર – 7 ટનલોમાં ફસાયેલા કર્મચારીઓની શોધખોળ ચાલુ: અત્યાર સુધીમાં 13 હજારથી વધુ લોકોનું રેસ્ક્યુ, 5 હજાર હજુ પણ ગુમ નેપાળમાં આવેલા પૂરના 13 દિવસ પછી પણ રાહત અને બચાવ અભિયાન ચાલુ છે. રેસ્ક્યુ ટીમ અલગ-અલગ 7 હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સની સુરંગોમાં ફસાયેલા કર્મચારીઓની શોધ કરી રહી છે.