મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા દેશ અઝરબૈજાનમાં શાળાઓમાં હિજાબ પહેરવા અંગે વિવાદ શરૂ થયો છે. દેશની લગભગ 96% વસ્તી મુસ્લિમ છે, પરંતુ સરકારે સરકારી શાળાઓના ડ્રેસ કોડમાં ફેરફાર કર્યો છે. નવા નિયમો હેઠળ એવા કપડાં પહેરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે, જેને સરકાર ધર્મનિરપેક્ષતાની વિરુદ્ધ માને છે. આ પછી હિજાબ પહેરીને શાળાએ પહોંચેલી કેટલીક વિદ્યાર્થિનીઓ અને શિક્ષકોને વર્ગખંડોમાં જવાથી રોકવામાં આવ્યા હતા. નિર્ણયના વિરોધમાં વિદ્યાર્થિનીઓએ વર્ગોનો બહિષ્કાર કર્યો અને વિરોધ પ્રદર્શનો શરૂ થઈ ગયા છે. સરકારે ડ્રેસ કોડમાં શું ફેરફાર કર્યો 96% વસ્તી મુસ્લિમ, છતાં ધર્મનિરપેક્ષ દેશ અઝરબૈજાનની આશરે 96% વસ્તી પોતાને મુસ્લિમ માને છે. તેમાંના મોટા ભાગના શિયા મુસ્લિમ છે, જ્યારે સુન્ની મુસ્લિમોની સંખ્યા પણ નોંધપાત્ર છે. આ છતાં અઝરબૈજાનનું બંધારણ દેશને ધર્મનિરપેક્ષ ગણાવે છે. તેનો અર્થ એ છે કે સરકાર કોઈ એક ધર્મના આધારે કામ કરતી નથી. બંધારણ લોકોને પોતાના ધર્મનું પાલન કરવાની સ્વતંત્રતા પણ આપે છે. આ જ કારણ છે કે શાળાઓમાં હિજાબને લઈને વિવાદ વધ્યો છે. સરકાર ડ્રેસ કોડ તમામ વિદ્યાર્થીઓ પર સમાન રીતે લાગુ કરવા માગે છે, જ્યારે વિરોધ કરનારાઓનું કહેવું છે કે હિજાબ પહેરવો એ વ્યક્તિગત પસંદગી અને ધાર્મિક આસ્થાનો વિષય છે. વિદ્યાર્થિનીઓએ વર્ગોનો બહિષ્કાર કર્યો નવા નિયમોના વિરોધમાં અઝરબૈજાનમાં વિરોધ શરૂ થઈ ગયો છે. સ્થાનિક મીડિયા અનુસાર, ઓછામાં ઓછી બે શાળાઓમાં વિદ્યાર્થીઓએ વર્ગોનો બહિષ્કાર કર્યો. સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક વીડિયો પણ સામે આવ્યા છે, જેમાં શાળામાં પ્રવેશથી રોકવામાં આવતાં વિદ્યાર્થિનીઓ પોતાની શિક્ષિકાઓને ભેટીને રડતી જોવા મળી રહી છે. શિક્ષિકા જહરા હસાનોવાએ અલ જઝીરાને જણાવ્યું કે તેમને શાળામાં હિજાબ પહેરીને આવવાની મંજૂરી ન હોવાની જાણ કરવામાં આવી હતી. તેમણે કહ્યું કે હિજાબ પહેરવો વ્યક્તિગત નિર્ણય છે અને તેને પહેરવો કે ઉતારવો એ વ્યક્તિની પોતાની પસંદ હોવી જોઈએ. જેલમાં બંધ પત્રકારે વિરોધમાં ભૂખ હડતાળ શરૂ કરી અઝરબૈજાનની જેલમાં બંધ પત્રકાર પોલાદ અસ્લાનોવે પણ નવા નિયમો વિરુદ્ધ ભૂખ હડતાળ શરૂ કરી છે. તેમને 2020માં દેશદ્રોહના કેસમાં દોષી ઠેરવવામાં આવ્યા હતા અને તેઓ 113 વર્ષની સજા ભોગવી રહ્યા છે. તેમની પત્ની ગુલમિરા અસ્લાનોવાના ફેસબુક એકાઉન્ટ પર પોસ્ટ કરાયેલા સંદેશમાં અસ્લાનોવે કહ્યું કે તેઓ જેલમાં રહીને પણ લોકોના બંધારણીય અધિકારોના ઉલ્લંઘન વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે. દેશમાં ઇન્ટરનેટ બંધ કરવામાં આવ્યું હોવાના અહેવાલો પણ સામે આવ્યા હતા, પરંતુ ઇન્ટરનેટ પર નજર રાખતી સંસ્થાઓએ તેની પુષ્ટિ કરી નથી. ચુકાદા વિરુદ્ધ પાડોશી દેશ તુર્કિયેમાં પણ પ્રદર્શન અઝરબૈજાનના ચુકાદાનો વિરોધ પાડોશી દેશ તુર્કિયે સુધી પહોંચી ગયો છે. ગયા અઠવાડિયે ઇસ્તાંબુલમાં અઝરબૈજાનના વાણિજ્ય દૂતાવાસની બહાર લોકોએ પ્રદર્શન કર્યું હતું. પ્રદર્શનકારીઓએ સરકારને ચુકાદા પર ફરીથી વિચાર કરવાની માંગ કરી હતી. તુર્કિયેમાં કેટલાક લોકોએ તેની સરખામણી 1997ના તે સમયગાળા સાથે કરી છે, જ્યારે ત્યાં હિજાબ પહેરતી મહિલાઓને યુનિવર્સિટીઓમાં જતાં રોકવામાં આવતી હતી. તે સમયે સરકારી નોકરી કરતી કેટલીક મહિલાઓને પણ હિજાબના કારણે નોકરી છોડવી પડી હતી. અઝરબૈજાનના રાષ્ટ્રપતિ ઇલ્હામ અલીયેવે પોતાની પાર્ટીની બેઠકમાં કહ્યું કે કોઈએ પણ તેમના દેશની જીવનશૈલીમાં દખલ ન કરવો જોઈએ. તેમણે સીધી રીતે તુર્કિયેનું નામ લીધું નહોતું, પરંતુ તેમના નિવેદનને ત્યાં ચાલી રહેલા પ્રદર્શનો સાથે જોડીને જોવામાં આવ્યું.
મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા અઝરબૈજાનની શાળાઓમાં હિજાબ પર પ્રતિબંધ અંગે વિવાદ:96% વસ્તી મુસ્લિમ, છતાં સરકારે ડ્રેસ કોડ બદલ્યો; વિદ્યાર્થિનીઓએ વર્ગોનો બહિષ્કાર કર્યો
📅 Published: October 13, 2026 |
📂 Category: International
