યમનમાં હુતી વિદ્રોહીઓ અને સરકારી દળો વચ્ચે ભીષણ લડાઈમાં 129 લોકોના મોત થયા છે. આ તાજેતરના વર્ષોમાં યમનમાં થયેલી સૌથી ઘાતક અથડામણોમાંની એક છે. હુતી વિદ્રોહીઓ લાલ સાગરના પ્રવેશદ્વાર ગણાતા બાબ અલ-મંદેબ સ્ટ્રેટ નજીક પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. લડાઈ ગુરુવારે શરૂ થઈ. હુતીઓએ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો નજીક જમીની હુમલો કરવા ઉપરાંત રોકેટ અને ડ્રોનનો પણ ઉપયોગ કર્યો. આ દરમિયાન, તેમણે લાલ સાગરના કિનારે ઘણી વ્યૂહાત્મક ઊંચાઈઓ પર કબજો કરી લીધો. આ વિસ્તારોમાંથી મોખા બંદર અને દરિયાઈ માર્ગ પર નજર રાખવી સરળ છે. એએફપી અનુસાર, યમનની સેનાના એક અધિકારીએ જણાવ્યું કે તેના 66 જવાનો માર્યા ગયા છે. જ્યારે હુતી વિદ્રોહીઓ સાથે સંકળાયેલા સૂત્રોએ ઓછામાં ઓછા 62 વિદ્રોહીઓના માર્યા ગયા હોવાનો દાવો કર્યો છે. એક નાગરિકનું પણ મોત થયું છે. આ રીતે, અલગ-અલગ પક્ષો દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડાઓ અનુસાર, લડાઈમાં મૃત્યુ પામેલા લોકોની સંખ્યા 120 થી વધુ થઈ ગઈ છે. જોકે, આ આંકડાઓની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ નથી. બાબ અલ-મંદેબ આટલું મહત્વનું કેમ? બાબ અલ-મંદેબ લાલ સાગરને એડનની ખાડી અને આગળ હિંદ મહાસાગર સાથે જોડતો અત્યંત મહત્વનો દરિયાઈ માર્ગ છે. તેની ઉત્તરમાં લાલ સાગર સુએઝ નહેર દ્વારા ભૂમધ્ય સાગર સાથે જોડાય છે. આ માર્ગેથી મોટા પ્રમાણમાં આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને ઊર્જાની અવરજવર થાય છે. તેથી, અહીં લાંબા સમય સુધી સંઘર્ષ અથવા દરિયાઈ માર્ગમાં કોઈપણ પ્રકારની અડચણની અસર ફક્ત યમન પૂરતી મર્યાદિત રહેશે નહીં, પરંતુ વિશ્વના અન્ય ભાગોમાં પણ પડી શકે છે. વર્તમાન હુમલામાં હુતીઓનું ધ્યાન મોખા બંદર અને તેની આસપાસના વિસ્તારો પર પણ છે. વ્યૂહાત્મક ઊંચાઈઓ પર કબજો કરવાથી તેમને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારમાં સરકારી દળો પર દબાણ લાવવામાં અને મોખા તથા બાબ અલ-મંદેબ તરફ જતા રસ્તાઓ પર નજર રાખવામાં મદદ મળી શકે છે. લશ્કરી સૂત્રો અનુસાર, હુતીઓએ લાલ સાગર નજીક અને તાઈઝ શહેરની આસપાસના ઘણા ઊંચાઈવાળા સ્થળો પર કબજો કર્યો છે. સરકારે હુતી બળવાખોરો સામે લડવા સેના મોકલી હુતી બળવાખોરોની વધતી તાકાતને જોતા યમનની સરકારે પણ તાઈઝમાં વધારાના સૈનિકો મોકલ્યા છે. એક યમની અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારે સાઉદી અરેબિયાના કહેવા પર અદનથી તાઈઝ માટે સૈનિકો મોકલ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો હુતી મોખા બંદરગાહ અથવા બાબ અલ-મંદેબની આસપાસના વ્યૂહાત્મક વિસ્તારો પર પોતાની પકડ મજબૂત કરી લે છે, તો તેનાથી યમનની સરકાર અને સાઉદી અરેબિયા સાથેની કોઈપણ વાતચીતમાં તેમની સ્થિતિ મજબૂત થઈ શકે છે. હુતી વિદ્રોહી કોણ છે? હુતી વિદ્રોહી યમનના ઉત્તરીય ભાગમાં રહેતા ઝાયદી શિયા સમુદાયનું એક સશસ્ત્ર સંગઠન છે. તેની શરૂઆત 1990ના દાયકામાં એક ધાર્મિક-સામાજિક આંદોલન તરીકે થઈ હતી. હુતીઓ સરકાર પર ભેદભાવ કરવાનો આરોપ લગાવતા હતા. 2011માં ટ્યુનિશિયાથી શરૂ થયેલી આરબ ક્રાંતિની લહેર યમન પણ પહોંચી. તે સમયે રાષ્ટ્રપતિ અલી અબ્દુલ્લા સાલેહ લગભગ 33 વર્ષથી સત્તામાં હતા. યુવાનોના પ્રદર્શનને કારણે તેમની ગાદી છીનવાઈ ગઈ. ફેબ્રુઆરી 2012માં અબ્દરબ્બુ મન્સૂર હાદી રાષ્ટ્રપતિ બન્યા. પરંતુ તેમની સરકાર નબળી હતી. હૂતી વિદ્રોહીઓએ તેનો ફાયદો ઉઠાવ્યો અને સપ્ટેમ્બર 2014માં રાજધાની સના પર કબજો કરી લીધો. પરિસ્થિતિ એટલી બગડી ગઈ કે 2015માં રાષ્ટ્રપતિ હાદીને દેશ છોડીને સાઉદી અરબમાં શરણ લેવી પડી. હાદીના પદ છોડ્યા પછી યમન પર કોઈ એક સરકારનું નિયંત્રણ નથી. હાલમાં યમન ઘણા ભાગોમાં વહેંચાયેલું છે. હૂતી વિદ્રોહીઓને ઈરાનનું સમર્થન મળે છે. જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા પ્રાપ્ત સરકારને સાઉદી અરબ અને તેના સહયોગી દેશોનું સમર્થન મળે છે.