ઇઝરાયલી સેનાને લઈને છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં ત્યાંના મીડિયા દ્વારા અનેક અહેવાલો સામે આવ્યા છે. તેમાં સેનામાં કેટલાક હથિયારો અને સૈનિકોની અછત હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. અખબાર મારિવના જણાવ્યા મુજબ, ત્રણ વર્ષના યુદ્ધમાં ઇઝરાયલી સેનાએ જેટલો દારૂગોળો વાપર્યો, તે છેલ્લા 30 વર્ષમાં વપરાયેલા દારૂગોળા જેટલો હતો. આ કારણે મોટી સંખ્યામાં ટેન્ક ઘસાઈ ગયા છે અને હવે ઉપયોગ લાયક રહ્યા નથી. સૈનિકોની પણ ગંભીર અછત છે. તેમની રજાઓ રોકી દેવામાં આવી છે. દરમિયાન, ચૅનલ 12એ જણાવ્યું કે બજેટમાં ઘટાડાને કારણે અમેરિકન કંપની બોઇંગ પાસેથી 12 અપાચે હુમલાખોર હેલિકોપ્ટરની ખરીદી અટકી ગઈ છે. ઇઝરાયલી સેના ત્રણ વર્ષમાં પાંચ મોરચે લડી ઓક્ટોબર 2023માં હમાસના હુમલા બાદ ઇઝરાયલે ગાઝામાં સૈન્ય અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. ત્યારબાદ લડાઈનો વ્યાપ ગાઝાથી આગળ વધ્યો. ઇઝરાયલે લેબનાન અને ઈરાનમાં પણ સૈન્ય કાર્યવાહી કરી. વેસ્ટ બેંક અને સીરિયામાં પણ તેની સૈન્ય કાર્યવાહી ચાલુ રહી. આ દરમિયાન સેનાને એકથી વધુ મોરચાઓ પર ટેન્ક, બખ્તરબંધ વાહનો, દારૂગોળો અને અન્ય સૈન્ય ઉપકરણોનો સતત ઉપયોગ કરવો પડ્યો. અમેરિકા તરફથી દર વર્ષે હજારો કરોડ રૂપિયાની મદદ અમેરિકા દર વર્ષે ઇઝરાયલને સરેરાશ 3.8 અબજ ડોલર (લગભગ 29 હજાર કરોડ રૂપિયા)ની સૈન્ય મદદ આપે છે. આ મદદથી ઇઝરાયલ અમેરિકા પાસેથી લડાકુ વિમાનો, હથિયારો અને અન્ય સૈન્ય ઉપકરણો ખરીદી શકે છે. અમેરિકન સંસદીય અહેવાલ મુજબ, દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ પછીથી ઇઝરાયલ અમેરિકા પાસેથી સૌથી વધુ કુલ વિદેશી સહાય મેળવનારો દેશ રહ્યો છે. 2023 સુધીમાં અમેરિકા ઇઝરાયલને લગભગ 1.5 લાખ કરોડ રૂપિયાની સૈન્ય સહાય આપી ચૂક્યું હતું. આવા સંજોગોમાં માત્ર હથિયારોની ખરીદી માટે બજેટની સમસ્યાને જોઈને એ કહેવું મુશ્કેલ છે કે ઇઝરાયલી સેના પાસે યુદ્ધ લડવા માટે હથિયારો ખૂટી ગયા છે. નિષ્ણાતે કહ્યું—ઇઝરાયલના હથિયારો ખૂટી ગયા નથી, ભંડાર ઘટ્યો છે રક્ષા વિશ્લેષક હમઝા અત્તારે અલ જઝીરા સાથે વાતચીતમાં જણાવ્યું કે ઇઝરાયલી સેના પાસે હથિયારોની એવી અછત નથી કે તે યુદ્ધ લડવાની સ્થિતિમાં ન હોય. તેમના અનુસાર, ઇઝરાયલ સામાન્ય રીતે જરૂરિયાત કરતાં વધુ હથિયારોનો ભંડાર રાખે છે. ત્રણ વર્ષના યુદ્ધમાં હથિયારો અને સૈન્ય ઉપકરણોનો ઉપયોગ થયો છે. તેથી સેના હવે વપરાઈ ગયેલા અને ક્ષતિગ્રસ્ત હથિયારોની જગ્યાએ નવા હથિયારો લાવીને પોતાનો ભંડાર ફરીથી વધારવા માગે છે. તેના માટે તેને વધુ બજેટની જરૂર છે. એટલે અહીં ‘હથિયારોની અછત’નો અર્થ એ નથી કે ઇઝરાયલ પાસે યુદ્ધ લડવા માટે હથિયારો જ બચ્યાં નથી. તેનો અર્થ એ પણ હોઈ શકે છે કે સેના પોતાના હથિયારોનો ભંડાર તે સ્તરે જાળવી રાખવા માગે છે, જેને તે લાંબા યુદ્ધ માટે જરૂરી માને છે. અમેરિકા-યુરોપ પર દબાણ બનાવવાની વ્યૂહરચના પણ હોઈ શકે છે અત્તારની બીજી દલીલ છે કે હથિયારોની અછત સાથે જોડાયેલા આ સમાચાર અમેરિકા અને યુરોપ પર હથિયારોનો પુરવઠો ઝડપી કરવાનો દબાણ બનાવવાનું કામ પણ કરી શકે છે. ઇઝરાયલમાં એ ચિંતા વધી રહી છે કે અમેરિકામાં તેના સમર્થનને લઈને લોકોની વિચારસરણી બદલાઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ઇઝરાયલ ભવિષ્યમાં અમેરિકન નીતિમાં ફેરફાર થાય તે પહેલાં હથિયારોના સોદા ઝડપથી પૂર્ણ કરવા માંગે છે. આ સંદર્ભમાં અત્તારે અમેરિકન હથિયારોના સંભવિત નવા વેચાણ અંગેના અહેવાલોનું ઉદાહરણ આપ્યું. તેમનું કહેવું છે કે હથિયારોની અછતના અહેવાલો સામે આવવાથી અમેરિકા અને યુરોપમાંથી મળતી સૈન્ય મદદને તાત્કાલિક વધારવાની જરૂરિયાતનો સંદેશ પણ જઈ શકે છે. સૈનિકોની અછત પણ મોટી સમસ્યા ઇઝરાયલમાં એક એવો વર્ગ છે, જેની વસ્તી વધી રહી છે, પરંતુ સેનામાં તેની ભાગીદારી હજુ પણ ઘણી ઓછી છે. આ છે હારેદી એટલે કે અલ્ટ્રા-ઓર્થોડોક્સ યહૂદીઓ. ત્રણ વર્ષથી ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે જ્યારે સેનાને વધુ સૈનિકોની જરૂરિયાત અનુભવાઈ રહી છે, ત્યારે હારેદી યુવાનોની ભરતી સૌથી મોટા વિવાદોમાંની એક બની ગઈ છે. 1948થી મળી રહી હતી છૂટ, હવે કોર્ટે કહ્યું- સેનામાં જાઓ ઇઝરાયલ બન્યા બાદથી ધાર્મિક અભ્યાસમાં સંપૂર્ણપણે લાગેલા હારેદી પુરુષોને સૈન્ય સેવામાંથી છૂટ મળતી રહી. તેમનો તર્ક રહ્યો છે કે ધાર્મિક શિક્ષણ અને તોરાહનો અભ્યાસ તેમના જીવનનો મુખ્ય હિસ્સો છે. આ વ્યવસ્થા દાયકાઓ સુધી ચાલતી રહી. પરંતુ 2024માં ઇઝરાયલની સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કરી દીધું કે હારેદી પુરુષોને સેનામાંથી સામૂહિક છૂટછાટ આપવાનો કોઈ કાનૂની આધાર નથી. કોર્ટના નિર્ણય બાદ સેનાએ તેમને પણ સામાન્ય ભરતી પ્રક્રિયામાં સામેલ કરવાનું શરૂ કર્યું. આ પછી મામલો માત્ર સેના અને યુવાનો વચ્ચેનો રહ્યો નહીં. હારેદી ધાર્મિક નેતાઓ અને તેમના સમર્થકોએ ભરતીનો વિરોધ કર્યો. અનેક સ્થળોએ પ્રદર્શન થયા અને કેટલાક યુવાનોએ ભરતીની નોટિસનો જવાબ આપવાનો ઇનકાર કર્યો. તેનું કારણ એવું જણાવવામાં આવ્યું કે સેનામાં જોડાવાથી તેમની ધાર્મિક જીવનશૈલી અને ધાર્મિક અભ્યાસ પર અસર પડશે. 24 હજાર નોટિસ મોકલાઈ, માત્ર 428 સેનામાં જોડાયા જુલાઈ 2025માં ઇઝરાયલી સંસદમાં સેનાએ આપેલા આંકડા આ વિવાદની ગંભીરતા દર્શાવે છે. સેનાએ આશરે 24 હજાર હારેદી યુવાનોને ભરતીની નોટિસ મોકલી હતી. આમાંથી આશરે 1,200 ભરતી કેન્દ્રો પર પહોંચ્યા, પરંતુ માત્ર 428 ખરેખર સેનામાં જોડાયા. તેમાં પણ માત્ર 98 લડાકુ સૈનિકો હતા.