સાઉદીની તેલ રિફાઇનરી અરામકોએ આવતા મહિને તમામ યુરોપિયન દેશોને કાચા તેલનો પુરવઠો બંધ કરી દીધો છે. બ્લૂમબર્ગના અહેવાલ મુજબ, કંપનીએ ઓછામાં ઓછી બે યુરોપિયન રિફાઇનિંગ કંપનીઓને આ અંગે જાણ કરી છે. 11 સપ્ટેમ્બરના ડ્રોન હુમલામાં ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઇપલાઇનના ત્રણ પમ્પિંગ સ્ટેશનોને નુકસાન થયું છે. સાઉદી અરેબિયાએ આ માટે ઈરાન સમર્થિત, ઈરાકમાં સક્રિય મિલિશિયાને જવાબદાર ઠેરવી છે. ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઇપલાઇન આશરે 1,200 કિલોમીટર લાંબી છે. તે સાઉદી અરેબિયાના પૂર્વ ભાગમાંથી તેલને લાલ સમુદ્ર સુધી પહોંચાડે છે, જ્યાંથી તેને અન્ય દેશોમાં મોકલવામાં આવે છે. યુરોપની કંપનીઓ અન્ય માર્ગો શોધવા લાગી પાઇપલાઇન બંધ થયા બાદ યુરોપની કેટલીક કંપનીઓએ સાઉદી તેલને બદલે અન્ય દેશોમાંથી કાચું તેલ ખરીદવાનું શરૂ કર્યું છે. પોલેન્ડની તેલ કંપની ઑર્લેને શુક્રવારથી અત્યાર સુધીમાં 10થી વધુ ટેન્ડર બહાર પાડ્યાં છે, જેથી વૈકલ્પિક પુરવઠો મેળવી શકાય. આંતરરાષ્ટ્રીય ઊર્જા એજન્સી અનુસાર, OECDમાં સામેલ યુરોપિયન દેશોએ જૂનમાં સાઉદી અરેબિયા પાસેથી દરરોજ આશરે 5.77 લાખ બેરલ કાચું તેલ ખરીદ્યું હતું. આગામી મહિને સાઉદી સપ્લાય નહીં મળે તો યુરોપિયન રિફાઇનરીઓએ આ અછત અન્ય સ્ત્રોતોમાંથી પૂરી કરવી પડશે. હોર્મુઝમાં અવરોધ વચ્ચે પાઇપલાઇન પણ મહત્વપૂર્ણ ઈસ્ટ-વેસ્ટ પાઇપલાઇન એવા સમયે બંધ થઈ છે જ્યારે છેલ્લા છ મહિનાથી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અવરોધને કારણે મધ્ય પૂર્વમાંથી તેલનો પુરવઠો પ્રભાવિત થઈ રહ્યો છે. સાઉદી અરેબિયા આ પાઇપલાઇન દ્વારા તેલને લાલ સમુદ્ર સુધી મોકલીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પરની પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડી શકતું હતું. તેના મારફતે દરરોજ આશરે 40 લાખથી 50 લાખ બેરલ કાચું તેલ મોકલવામાં આવતું હતું. આ જથ્થો દુનિયાના કુલ તેલ પુરવઠાના આશરે 4થી 5% જેટલો છે. આ કારણે આ પાઇપલાઇન સાઉદી અરેબિયા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માર્ગ બની રહી હતી. હવે તેના બંધ થવાથી સાઉદી તેલના પુરવઠા માટે વૈકલ્પિક માર્ગો અને સ્ત્રોતો પર દબાણ વધી ગયું છે. સાથે જ, યુરોપીય ખરીદદારોને સાઉદી તેલની જગ્યાએ અન્ય સ્ત્રોતો પર નિર્ભર રહેવું પડશે. ભારત સાઉદી અરેબિયામાંથી કેટલું તેલ ખરીદે છે? ભારત સાઉદી અરેબિયામાંથી દર વર્ષે કરોડો ટન કાચું તેલ ખરીદે છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં ભારતે સાઉદી અરેબિયામાંથી 33.14 મિલિયન ટન એટલે કે આશરે 3.31 કરોડ ટન કાચું તેલ ખરીદ્યું હતું. આ ભારતની કુલ કાચા તેલની આયાતના 13.58% જેટલું હતું. એટલે કે, જો સાઉદીની સપ્લાયમાં મોટી અડચણ આવે છે, તો ભારતને વૈકલ્પિક સપ્લાયરો પાસેથી વધુ તેલ ખરીદવું પડી શકે છે. જોકે, ભારત પાસે રશિયા, ઈરાક, અમેરિકા, આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકા જેવા અન્ય સ્ત્રોતો પણ છે, તેથી સાઉદી પાસેથી સપ્લાય ઘટવાનો અર્થ એ નથી કે ભારતમાં તરત જ તેલની અછત ઊભી થઈ જશે.