સોમનાથ મહાદેવની પવિત્ર ભૂમિ પ્રભાસપાટણમાં અનેક નાના-મોટા શિવાલયો આવેલા છે. આ પૈકી સોમનાથ મંદિરના પાર્કિંગ વિસ્તારમાં સદાશિવના બે પ્રાચીન જોડીયા શિવલિંગો વિશેષ આધ્યાત્મિક મહત્ત્વ ધરાવે છે. શ્રાવણ માસમાં શિવભક્તો માટે જપ, તપ, ધ્યાન અને સાધના કરવા માટે આ સ્થળ તીર્થોત્તમ ધામ બની રહે છે. પ્રભાસ તીર્થના વયોવૃદ્ધ સોમપુરા તીર્થ પુરોહિત ભાગવતપ્રસાદ પ્રચ્છકના જણાવ્યા અનુસાર, આ બંને શિવલિંગો આશરે 12 ફૂટ ઊંચા ઓટલા પર બિરાજમાન છે. એક શિવલિંગ અઢી ફૂટ ઊંચું છે, જ્યારે બીજું આશરે પાંચ ફૂટ ઊંચું છે. બંને શિવલિંગો જળાધારી પર નજીકના અંતરે સ્થાપિત છે. તેમની સન્મુખ આરસના નંદી અને કાચબાની પણ સ્થાપના કરાઈ છે. આ શિવલિંગોની જળાધારી દક્ષિણાભિમુખ છે. અહીં કરવામાં આવતો જળાભિષેક આગળ સુધી પહોંચે તેવી વિશેષ વ્યવસ્થા પણ જોવા મળે છે. શિવપૂજા, અભિષેક અને ધ્યાન માટેની આ પ્રાચીન વ્યવસ્થા સ્થળની આગવી વિશેષતા છે. આ સ્થળનું સૌથી આકર્ષક પાસું તેનું એકાંત અને શાંત વાતાવરણ છે. અહીં સામાન્ય રીતે માનવ અવરજવર ઓછી રહેતી હોવાથી સાધકોને એકાગ્રતા સાથે જપ-તપ અને ધ્યાન કરવાનો અનુકૂળ અવસર મળે છે. આસપાસની શાંતિ અને પ્રાચીનતાનો અહેસાસ ભક્તોને આધ્યાત્મિક શાંતિની અનુભૂતિ કરાવે છે. સોમનાથ સંસ્કૃત પાઠશાળાના નિવૃત્ત આચાર્ય અને પ્રભાસના સોમપુરા બ્રાહ્મણ પંડિત ભગુભાઈ પ્રચ્છકના જણાવ્યા મુજબ, આ બંને શિવલિંગો પ્રાચીન કાળથી અહીં બિરાજમાન છે. લોકમાન્યતા અનુસાર, યમરાજાએ તેમની માતા તરફથી મળેલા શ્રાપમાંથી મુક્તિ મેળવવા માટે આ સ્થળે તપશ્ચર્યા કરી હતી. ખાસ કરીને ભાઈબીજના દિવસે આ શિવલિંગોના દર્શન અને પૂજનને પુણ્યમય માનવામાં આવે છે. આ બંને શિવલિંગોના નામ વ્યોમેશ્વર અને અમરેશ્વર છે. જોકે, પ્રભાસપાટણના સ્થાનિક લોકો તેમને પ્રેમથી ‘જપેશ્વર-તપેશ્વર’ તરીકે પણ ઓળખે છે. મંદિરની નજીક એક વર્ષો જૂનો, ઘટાદાર વડલો પણ આ સ્થળની સુંદરતામાં વધારો કરે છે. ઋષિ-મુનિઓની જટાની યાદ અપાવતો આ વિશાળ વડલો ત્રણ અલગ સ્થળે જમીન સાથે જોડાયેલો છે. આ પ્રાચીન વૃક્ષ અને શિવલિંગોનું સંગમ આ સ્થળને અનોખી દિવ્યતા પ્રદાન કરે છે.