ઘણી વાર ત્વચા પર નાના-નાના ખરબચડા દાણા દેખાય છે. આ ન તો પિમ્પલ હોય છે અને ન તો ફોલ્લીઓ જેવા લાગે છે. સામાન્ય રીતે તેમાં દુખાવો કે ખંજવાળ પણ થતી નથી. તેથી લોકો તેને સામાન્ય સમજીને અવગણી દે છે. જોકે ઘણી વાર આ દાણા ‘ચિકન સ્કિન’ એટલે કે કેરાટોસિસ પિલારિસનો સંકેત હોઈ શકે છે. ‘નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિસિન’માં પ્રકાશિત એક અભ્યાસ મુજબ, લગભગ 50% થી 80% કિશોરો અને લગભગ 40% પુખ્ત વયના લોકો જીવનમાં ક્યારેક ને ક્યારેક આ સમસ્યાનો સામનો કરે છે. આવી સ્થિતિમાં આજે ‘ફિઝિકલ હેલ્થ’માં ચિકન સ્કિનની વાત કરીશું. સાથે જ જાણીશું કે- નિષ્ણાતઃ ડૉ. ડિમ્પલ કોઠારી, કન્સલ્ટન્ટ, ડર્મેટોલોજી, નારાયણા હૉસ્પિટલ, જયપુર પ્રશ્ન- ચિકન સ્કિન શું છે? જવાબ- ચિકન સ્કિન એક સામાન્ય ત્વચા સમસ્યા છે. દવાની ભાષામાં તેને ‘કેરાટોસિસ પિલારિસ’ કહેવાય છે. પ્રશ્ન- ચિકન સ્કિન શા માટે થાય છે? જવાબ- પોઇન્ટર્સથી સમજીએ- પ્રશ્ન- કયા લોકોમાં ચિકન સ્કિનનું જોખમ વધુ હોય છે? જવાબ- કેટલાક લોકોમાં ચિકન સ્કિનનું જોખમ વધુ હોય છે. તેની પાછળ આનુવંશિકતા અને ત્વચાના અવરોધ સાથે સંકળાયેલી પરિસ્થિતિઓ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. ગ્રાફિકમાં જુઓ કે કોને વધુ જોખમ હોય છે- પ્રશ્ન- ચિકન સ્કિનના લક્ષણો શું છે? જવાબ- ચિકન સ્કિનના લક્ષણો મુખ્યત્વે ત્વચાની રચનામાં ફેરફાર તરીકે દેખાય છે. તેમાં નાના-નાના ખરબચડા દાણા ઉભરી શકે છે અને ત્વચા સામાન્ય કરતાં વધુ ખરબચડી લાગે છે. ગ્રાફિકમાં તેના તમામ લક્ષણો જોઈએ- પ્રશ્ન- ચિકન સ્કિન અને સામાન્ય ડ્રાય સ્કિનમાં શું ફરક છે? જવાબ- બંને સમસ્યાઓમાં સ્કિન ડ્રાય અને ખરબચડી લાગી શકે છે, પરંતુ તેની પાછળનું કારણ અલગ હોય છે. આ જ કારણે બંનેની સારવાર પણ અલગ હોય છે. ગ્રાફિકમાં બંને વચ્ચેનો ફરક જુઓ- પ્રશ્ન- ચિકન સ્કિન અને ફોલિક્યુલાઇટિસ (પિમ્પલ્સ)માં શું ફરક છે? જવાબ- સ્કિન અને પિમ્પલ્સ બંનેમાં સ્કિન પર નાના-નાના દાણા દેખાઈ શકે છે. તેથી લોકો ઘણીવાર તેને એક જ સમસ્યા સમજી લે છે. જોકે બંનેના લક્ષણો અલગ હોય છે. ગ્રાફિકમાં બંને વચ્ચેનો ફરક જુઓ- પ્રશ્ન- શું ચિકન સ્કિન કોઈ બીમારી કે ઇન્ફેક્શન છે? જવાબ- ના, ચિકન સ્કિન કોઈ બીમારી નથી. આ એક સ્કિન કન્ડિશન છે. તેનાથી શરીરના બીજા અંગો પ્રભાવિત થતા નથી અને મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં તે ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા બનતી નથી. પ્રશ્ન- શું ચિકન સ્કિન આપમેળે ઠીક થઈ જાય છે? જવાબ- ઘણા લોકોમાં ઉંમર વધવાની સાથે તેના લક્ષણો આપોઆપ ઓછા થઈ જાય છે. કેટલાક લોકોમાં તે લાંબા સમય સુધી રહી શકે છે અથવા સમયાંતરે ફરીથી દેખાઈ શકે છે. પ્રશ્ન- શું ચિકન સ્કિનનો ઇલાજ શક્ય છે? જવાબ- હા, પરંતુ, તેને હંમેશા સંપૂર્ણપણે દૂર કરી શકાતું નથી. સારવારનો ઉદ્દેશ્ય ત્વચાની ખરબચડાપણું, શુષ્કતા અને દાણાને ઘટાડવાનો હોય છે. યોગ્ય સારવાર અને નિયમિત સ્કિન કેરથી મોટાભાગના લોકોમાં તેના લક્ષણો મોટાભાગે નિયંત્રિત થઈ જાય છે. પ્રશ્ન- ડોક્ટર ચિકન સ્કિનનો ઇલાજ કેવી રીતે કરે છે? જવાબ- ડોક્ટર ચિકન સ્કિનની ગંભીરતા, લક્ષણો અને ત્વચાની સ્થિતિ અનુસાર સારવાર નક્કી કરે છે. આ માટે આ પદ્ધતિઓ અપનાવી શકાય છે- મોઇશ્ચરાઇઝર: ત્વચાની શુષ્કતા અને ખરબચડાપણું ઘટાડવા માટે આપવામાં આવે છે. મેડિકેટેડ ક્રીમ: યુરિયા, લેક્ટિક એસિડ, સેલિસિલિક એસિડ અથવા ગ્લાયકોલિક એસિડવાળી ક્રીમ, જે કેરાટિન પ્લગને ઢીલો કરવામાં મદદ કરે છે. રેટિનોઇડ ક્રીમ: નવા ત્વચા કોષો બનવાની પ્રક્રિયાને સામાન્ય કરવા માટે આપવામાં આવે છે. લેઝર ટ્રીટમેન્ટ: જો લાલાશ વધુ હોય અથવા દવાઓથી પૂરતો સુધારો ન થાય, તો કેટલાક કિસ્સાઓમાં લેઝર ટ્રીટમેન્ટનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. પ્રશ્ન- ચિકન સ્કિનની સંભાળ કેવી રીતે રાખવી? જવાબ- ચિકન સ્કિનના લક્ષણો ઘટાડવા માટે ઘરે કેટલાક ઉપાયો અપનાવી શકાય છે, જેમ કે- પ્રશ્ન- કઈ ભૂલોથી ચિકન સ્કિનની સમસ્યા વધી શકે છે? જવાબ- કેટલીક આદતો ચિકન સ્કિનના લક્ષણોને વધારી શકે છે, જેમ કે- પ્રશ્ન- શું વેક્સિંગ, શેવિંગ અથવા હેર રિમૂવલથી ચિકન સ્કિન વધી શકે છે? જવાબ- હા, વેક્સિંગ, શેવિંગ અથવા હેર રિમૂવલથી ત્વચામાં બળતરા થઈ શકે છે. આનાથી ચિકન સ્કિનના દાણા થોડા સમય માટે વધુ ઉપસેલા અથવા લાલ દેખાઈ શકે છે. પ્રશ્ન- કયા પોષક તત્વો ચિકન સ્કિનથી બચાવવામાં મદદ કરે છે? જવાબ- ચિકન સ્કિનને માત્ર આહારથી રોકી શકાતી નથી. જોકે, કેટલાક પોષક તત્વો ત્વચાને સ્વસ્થ રાખવામાં અને ત્વચાના અવરોધને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે, જેમ કે- નોંધ આ પોષક તત્વોનું પર્યાપ્ત સેવન ત્વચાના સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે, પરંતુ તે ચિકન સ્કિનનો ઇલાજ નથી અને ન તો તેનાથી તે સંપૂર્ણપણે ઠીક થવાની ગેરંટી હોય છે. પ્રશ્ન- કયા લક્ષણો પર તરત ડોક્ટરને બતાવવું જોઈએ? જવાબ- જો નીચે ગ્રાફિકમાં આપેલા લક્ષણો દેખાય, તો તરત ડર્મેટોલોજિસ્ટની સલાહ લો- ચિકન સ્કિન કોઈ ઇમરજન્સી નથી, પરંતુ તેને અવગણવું પણ યોગ્ય નથી. જો લાંબા સમય સુધી ફોલ્લીઓ રહે અથવા તેમાં ફેરફાર દેખાય, તો સાચું કારણ જાણવા માટે સ્કિન સ્પેશિયાલિસ્ટની સલાહ લેવી શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.