By Dharmesh Prajapati

ભારતના બંધારણીય ઇતિહાસ, નેશનલ સિક્યોરિટી આર્કિટેક્ચર અને પોલિટિકલ ગવર્નન્સના મોરચેથી આજે દેશ પોતાની લોકશાહીના સૌથી કાળા અને અંધકારમય પ્રકરણને યાદ કરી રહ્યો છે. ૨૫ જૂન, ૧૯૭૫ ના રોજ તત્કાલીન વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીની સરકાર દ્વારા દેશમાં લાદવામાં આવેલી રાષ્ટ્રીય કટોકટીને (National Emergency) આજે ૫૧ વર્ષ પૂર્ણ થયા છે.

આજના દિવસે સમગ્ર દેશમાં આઝાદી પછીની સૌથી મોટી બંધારણીય કટોકટી સર્જાઈ હતી, જેને ભારતીય રાજકારણ અને ઇતિહાસમાં હંમેશા માટે ‘બ્લેક ડે’ (Black Day) એટલે કે કાળા દિવસ તરીકે અંકિત કરવામાં આવ્યો છે. ૨૫ જૂન, ૧૯૭૬ ના રોજ સવારે ન્યૂ દિલ્હીથી વિદેશી ન્યૂઝ એજન્સીઓ અને ભારતીય મીડિયા પોર્ટલ્સ દ્વારા જારી કરાયેલા વિશેષ અહેવાલો મુજબ, આજના ડિજિટલ યુગમાં પણ ૧૯૭૫ ની કટોકટીના એ ઘા અને કાનૂની પાઠ એટલા જ પ્રાસંગિક છે.

લોકશાહીનું ગળું ઘોંટાયું: ૨૧ મહિનાના એ આકરા સેન્સરશીપ પ્રોટોકોલ્સ

ભારતીય ન્યાયતંત્ર, અદાલતો અને રાષ્ટ્રીય અભિલેખાગારના સત્તાવાર ઐતિહાસિક ડેટા લોગ્સ મુજબ કટોકટીનું ઓપરેશનલ માળખું નીચે મુજબ હતું:

• આંતરિક અશાંતિનું બહાનું અને આર્ટિકલ ૩૫૨: ૨૫ જૂન ૧૯૭૫ ની મધ્યરાત્રિએ તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ ફખરુદ્દીન અલી અહેમદ પાસે કટોકટીના સત્તાવાર જાહેરનામા પર હસ્તાક્ષર કરાવીને બંધારણના આર્ટિકલ ૩૫૨ હેઠળ દેશમાં ઇમરજન્સી એક્ટિવેટ કરવામાં આવી હતી. આના લીધે નાગરિકોના જીવવાનો અને અભિવ્યક્તિની આઝાદી જેવા તમામ મૂળભૂત અધિકારો (Fundamental Rights) રાતોરાત સસ્પેન્ડ (સ્થગિત) કરી દેવાયા હતા.
• મીડિયા સેન્સરશીપ અને વિપક્ષી નેતાઓની જેલમુક્તિ: કટોકટી લાગુ થતાંની સાથે જ ન્યૂઝપેપર પ્રેસના પાવર સપ્લાય અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન કનેક્શન કાપી નાખવામાં આવ્યા હતા. કોઈપણ સમાચાર છાપતા પહેલાં સરકારી કન્સલ્ટન્ટ અને સેન્સરશીપ બોર્ડની મંજૂરી લેવી અનિવાર્ય હતી. અટલ બિહારી વાજપેયી, લાલકૃષ્ણ અડવાણી, જયપ્રકાશ નારાયણ અને મોરારજી દેસાઈ સહિતના દેશના હજારો વિપક્ષી નેતાઓ અને પત્રકારોની મિસા (MISA) અને પ્રોહિબિશન પ્રોટોકોલ્સ હેઠળ ધરપકડ કરીને જેલમાં ધકેલી દેવાયા હતા. આ લોહિયાળ રાજકીય કટોકટી સળંગ ૨૧ મહિના એટલે કે ૨૧ માર્ચ ૧૯૭૭ સુધી એક્ટિવ રહી હતી.

સેન્ટ્રલાઈઝ્ડ કમ્યુનિકેશન, આઈટી ગવર્નન્સ અને કલાઉડ આર્કિટેક્ચર (SEO Expert View)

એક આઈટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એડવાન્સમેન્ટ પ્રોફેસનલ, નેટવર્ક સિક્યોરિટી આર્કિટેક્ટ અને ડિજિટલ પબ્લિશિંગ ઓનર તરીકે, ૧૯૭૫ ની કટોકટી અને આજના ૨૦૨૬ ના ટેકનોલોજીકલ યુગ વચ્ચે બહુ મોટો તફાવત છે. ૧૯૭૫ માં સરકારે માત્ર અખબારોના વીજ જોડાણો અને ફિઝિકલ ટેલિફોન લાઈનો કાપીને સમગ્ર દેશમાં સેન્સરશીપ આર્કિટેક્ચર લાગુ કરી દીધું હતું. પરંતુ આજના હાઈ-સ્પીડ ક્લાઉડ નેટવર્ક, સેટેલાઇટ કનેક્ટિવિટી અને Decentralized Blockchain-based APIs ના યુગમાં માહિતીનો પ્રવાહ રોકવો અશક્ય છે.

આજે જો કોઈ વહીવટી તંત્ર માહિતી બ્લોક કરવાનો પ્રયાસ કરે, તો પણ Zero-Trust Cybersecurity Framework, એન્ક્રિપ્ટેડ ક્લાઉડ લેઝર્સ અને પ્રોક્સી ગેટવે દ્વારા ડેટાબેઝ સેકન્ડોમાં ગ્લોબલી લાઈવ થઈ શકે છે. સર્ચ એન્જિન ઓપ્ટિમાઇઝેશન (SEO) ટ્રેન્ડ્સ દર્શાવે છે કે ’25 June 1975 emergency black day India’, ‘Indira Gandhi National Emergency constitution modification’ અને ‘Media censorship MISA act 1975’ જેવા કીવર્ડ્સ ગૂગલ સર્ચ અલ્ગોરિધમ પર અત્યારે રાષ્ટ્રીય સ્તરે સર્વોચ્ચ ટ્રાફિક વોલ્યુમ સાથે ટ્રેન્ડ થઈ રહ્યા છે. આપણું ડિજિટલ નેટવર્ક એડવાન્સ્ડ કેશીંગ અને હાઈ-પરફોર્મન્સ ક્લાઉડ હોસ્ટિંગ સર્વર્સ પર ઓપ્ટિમાઇઝ્ડ હોવાથી, દેશની યુવા પેઢી સુધી લોકશાહીના આ પ્રીમિયમ ઇતિહાસના સમાચાર કોઈપણ ડિજિટલ લેગ વગર પળવારમાં લાઈવ પહોંચી રહ્યા છે.

૨૫ જૂન ૧૯૭Specify ના આ કાળા દિવસની યાદો ભારતને હંમેશા એ યાદ અપાવે છે કે દેશનું બંધારણ, ન્યાયતંત્રની સ્વાયત્તતા અને નાગરિકોની સ્વતંત્રતાનું ડિજિટલ તેમજ ભૌતિક આર્કિટેક્ચર કેટલું મજબૂત હોવું જોઈએ, જેથી ભવિષ્યમાં ફરી ક્યારેય કોઈ સત્તાધીશ લોકશાહીના મૂળભૂત પ્રોટોકોલ્સને બ્રીચ ન કરી શકે.

કનેક્ટ વિથ ધર્મેશ પ્રજાપતિ +91 7359585035 Call / WhatsApp

Website: ambeinfotech.com

Read more on newsforyou.live