ભારતીય ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી એટલે કે TRAI એ દેશભરમાં મોબાઈલ યુઝર્સને પરેશાન કરતી અનિચ્છનીય કમર્શિયલ કોલ્સ અને સ્પામ નેટવર્ક સામે કડક પગલાં લીધાં છે. TRAI એ નવા નિયમો હેઠળ એપ્લિકેશન-ટુ-પર્સન કોલ્સ પર પ્રતિ મિનિટ 5 પૈસા સુધીનો ચાર્જ લગાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. જાણો A2P કોલ્સ શું હોય છે, આ ચાર્જ કોણે ચૂકવવો પડશે અને તેનાથી સામાન્ય યુઝર્સને ફ્રોડ કોલ્સથી કેવી રીતે રાહત મળી શકે છે.
ટેલિકોમ યુઝર્સને સતત આવતા લોન, ઈન્સ્યોરન્સ અને પ્રમોશન સંબંધિત રોબોકોલ્સ અને સ્પામ કોલ્સ પર નિયંત્રણ લાવવા માટે ભારતીય ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી એટલે કે TRAI એ ટેલિકોમ કમર્શિયલ કમ્યુનિકેશન્સ કસ્ટમર પ્રેફરન્સ રેગ્યુલેશનમાં નવા સુધારા લાગુ કર્યા છે. આ અંતર્ગત એપ્લિકેશન-ટુ-પર્સન એટલે કે A2P કોલ્સ માટે પ્રતિ મિનિટ 5 પૈસાનો ટર્મિનેશન ચાર્જ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
આ નિયમ કોના પર લાગુ થશે?
આ નિયમ એવી કંપનીઓ અને ટેલિમાર્કેટર્સ પર લાગુ થશે, જેઓ ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ અથવા સોફ્ટવેર દ્વારા મોટી સંખ્યામાં કોલ્સ કરે છે.
A2P કોલ્સ શું હોય છે?
A2P કોલ્સ એવી કોલ્સ હોય છે, જે કોઈ વ્યક્તિ સીધો નંબર ડાયલ કરીને નહીં, પરંતુ એપ, સોફ્ટવેર અથવા ઓટોમેટેડ પ્લેટફોર્મ દ્વારા કરવામાં આવે છે. તેમાં રોબોકોલ્સ, ઓટો-ડાયલ કોલ્સ, પહેલેથી રેકોર્ડ કરેલા અવાજવાળી કોલ્સ અને આર્ટિફિશિયલ વોઇસ કોલ્સનો સમાવેશ થાય છે.
ચાર્જ કોણે ચૂકવવો પડશે?
સામાન્ય મોબાઈલ યુઝર્સે આ અંગે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. આ ટર્મિનેશન ચાર્જ કોલ શરૂ કરનાર નેટવર્ક એટલે કે ઓરિજિનેટિંગ એક્સેસ પ્રોવાઇડર દ્વારા કોલ જે ટેલિકોમ ઓપરેટરના નેટવર્ક પર પૂરો થાય છે, તેને ચૂકવવામાં આવશે.
આ ચાર્જની સામાન્ય વ્યક્તિગત વાતચીત પર કોઈ અસર થશે નહીં. સામાન્ય યુઝર્સ એકબીજાને કરતા પર્સન-ટુ-પર્સન કોલ્સ પર આ નિયમ લાગુ થશે નહીં. આવી કોલ્સ હાલના મોબાઈલ પ્લાન મુજબ જ ચાલુ રહેશે.
આ નિર્ણય અંગે TRAI ના ચેરમેન અનિલ કુમાર લાહોટીએ જણાવ્યું હતું કે 5 પૈસા પ્રતિ મિનિટની રકમ મહત્તમ મર્યાદા છે. ટેલિકોમ કંપનીઓ પરસ્પર વાતચીત કરીને વાસ્તવિક ચાર્જ નક્કી કરી શકે છે.
અગાઉથી જાણ કર્યા વગર કરવામાં આવેલી A2P કોલ્સ સ્પામ ગણાશે
A2P સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરતી કંપનીઓ અથવા ટેલિમાર્કેટર્સે પોતાના ટેલિકોમ ઓપરેટરને અગાઉથી જાણ કરવી પડશે અને કોલિંગ લાઇન આઇડેન્ટિટીઝની સંપૂર્ણ યાદી આપવી પડશે.
જો કોઈ કંપની અગાઉથી જાણ કર્યા વગર ઓટોમેટેડ અથવા એપ આધારિત કોલ્સ કરતી પકડાશે, તો તેને અનિચ્છનીય વ્યાવસાયિક સંચાર ગણવામાં આવશે અને તેની સામે દંડાત્મક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
જોકે, TRAI દ્વારા ખાસ નિયંત્રિત કમર્શિયલ કમ્યુનિકેશન માટે ફાળવવામાં આવેલા નંબરિંગ સિરીઝ જેવા કે 140xx, 1600xx, 1601xx અને ઓથોરિટી દ્વારા મંજૂર કરવામાં આવેલી કોલ્સને આ ચાર્જમાંથી બાકાત રાખવામાં આવી છે.
માત્ર આર્થિક દંડ જ નહીં, પરંતુ TRAI એ સ્પામ કોલ્સ પર નિયંત્રણ લાવવા માટે અદ્યતન ટેક્નોલોજીનો પણ ઉપયોગ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.
આ અંતર્ગત ટેલિકોમ કંપનીઓ પોતાની સિસ્ટમમાં AI અને મશીન લર્નિંગ ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરીને એવા કોલિંગ નંબરો શોધશે, જ્યાંથી મોટા પ્રમાણમાં સ્પામ કોલ્સ કરવામાં આવી રહ્યા હોવાની શક્યતા હોય.
જો કોઈ એક સ્રોત સાથે જોડાયેલા 5 કે તેથી વધુ નંબર 10 દિવસની અંદર સ્પામ તરીકે ફ્લેગ થશે, તો ટેલિકોમ કંપનીઓ તે નંબરોનું રી-કેવાયસી, સ્થળ પર જઈને વેરિફિકેશન અને વારંવાર નિયમોનું ઉલ્લંઘન થવા પર કનેક્શન બંધ કરવા જેવી કડક કાર્યવાહી કરશે.